ပေကျင်း၊ မေ ၆
တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဝမ်ယီက အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနှင့် ဆွေးနွေးရာတွင် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို အမြန်ဆုံးပြန်ဖွင့်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။
အီရန်စစ်ပွဲစတင်ပြီးနောက်ပိုင်း အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရာချီ၏ တရုတ်နိုင်ငံသို့ ပထမဆုံးခရီးစဉ်အဖြစ် သွားရောက်ခဲ့ပြီး ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ၎င်းတို့နှစ်ဦး ပေကျင်း၌တွေ့ဆုံခဲ့ကြသည်။
ဝမ်ယီက ရေရှည်အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးရရှိရန်သည် “ အရေးတကြီးဦးစားပေး” ဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး ညှိနှိုင်းမှုများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန် အရေးကြီးကြောင်း အာရာချီအား ပြောကြားခဲ့သည်။ ပေကျင်းသည် တင်းမာမှုများလျော့ကျစေရေး ကူညီရန်အသင့်ရှိနေကြောင်း ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားသည်။
အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်သည် တရုတ်ခေါင်းဆောင် ရှီကျင့်ဖျင်နှင့် ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတစ်ခုကျင်းပရန် စီစဉ်ထားပြီး ခေါင်းဆောင်များသည် အီရန်စစ်ပွဲနှင့် ရေလက်ကြားပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရေးတို့ကို ဆွေးနွေးဖွယ်ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
“ တရုတ်နိုင်ငံအတွက် ပြည့်စုံသော အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးရရှိရန်သည် အရေးတကြီးဦးစားပေးဖြစ်ပြီး ရန်လိုမှုများကို ပြန်လည်ပြုလုပ်ခြင်းသည် ပို၍ပင်မလိုလားအပ်ဟု ယုံကြည်သည်” ဟု ဝမ်ယီက ပြောကြားသည်။
“ ရေလက်ကြားပြဿနာနှင့် ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းသည် ရေလက်ကြားမှတစ်ဆင့် ပုံမှန်နှင့် လုံခြုံသော ရေကြောင်းသွားလာမှု ပြန်လည်ထူထောင်ရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ဘုံစိုးရိမ်မှုတစ်ခုကိုမျှဝေကြပြီး သက်ဆိုင်သူများသည် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းမှ ပြင်းထန်သောတောင်းဆိုမှုကို အမြန်ဆုံးတုံ့ပြန်လိမ့်မည်ဟု တရုတ်နိုင်ငံက မျှော်လင့်ပါသည်။” ဟု ဆိုသည်။
ပဋိပက္ခတွင် ပါဝင်ပတ်သက်မှုကို ရှောင်ရှားရင်း ကြားဝင်စေ့စပ်ရန် ကြိုးစားနေသော ပေကျင်းသည် အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့အား ဆွေးနွေးမှုများပြုလုပ်ရန် အကြိမ်ကြိမ်တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ဝမ်က ထိုအချက်ကို ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။
နျူကလီးယားလက်နက်များ မတီထွင်ရန် အီရန်၏ကတိကဝတ်ကို တရုတ်နိုင်ငံက ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ဝမ်က ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်ဟု တရုတ်နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာက ဖော်ပြထားသည်။
တရုတ်နှင့် အီရန်အကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ပိုမိုခိုင်မာလာမည်ဟု အာရာချီက ဝမ်သာအားရပြောကြားခဲ့ကြောင်း အီရန်နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာက ပြောကြားသည်။
ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှတစ်ဆင့် ဘေးကင်းသော ရေလမ်းကြောင်းများကိုလည်း ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ဝမ်က အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။
ကမ္ဘာ့ရေနံအများစု သယ်ယူပို့ဆောင်သည့် စည်ကားသော ရေလမ်းကြောင်းတစ်ခုဖြစ်သည့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားသည် အီရန်နှင့် အမေရိကန် နှစ်နိုင်ငံလုံးက ပိတ်ဆို့ထားပြီးနောက် အများစုမှာ ဖြတ်သန်းသွားလာ၍ မရတော့ပေ။
ဘေဂျင်းက အမေရိကန်ရေတပ်က အီရန်ဆိပ်ကမ်းများကို ပိတ်ဆို့ခြင်းသည် “ တာဝန်မဲ့ပြီး အန္တရာယ်များသည်” ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ပြီး ၎င်းသည် “ ပျက်စီးလွယ်သော အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးသဘောတူညီချက်ကို ထိခိုက်စေမည့် လုပ်ဆောင်ချက်” အဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။
အမေရိကန်က ပိတ်ဆို့ထားသော အီရန်ရေနံ၏ အဓိကဝယ်ယူသူမှာ တရုတ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စွမ်းအင်မူဝါဒစင်တာ၏အဆိုအရ တရုတ်နိုင်ငံသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် အီရန်မှ တစ်နေ့လျှင် ရေနံစိမ်းစည် ၁.၃၈ သန်း တင်သွင်းခဲ့ပြီး တရုတ်နိုင်ငံ၏ စုစုပေါင်းရေနံစိမ်းတင်သွင်းမှု၏ ၁၂% ခန့်ရှိသည်။
သို့သော် တရုတ်နိုင်ငံသည် ၎င်း၏ရေနံထောက်ပံ့မှုအတွက် ဟော်မုဇ်ရေလက် ကြားကို မှီခိုနေရသော်လည်း ရှီသည် “ အလွန်လေးစားမှု” ရှိကြောင်း ထရမ့်က အိမ်ဖြူတော်တွင် သတင်းထောက်များအား ပြောကြားခဲ့သည်။
“ ကျွန်ုပ်တို့ကို တရုတ်က စိန်ခေါ်ခဲ့ခြင်းမရှိပါဘူး” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့ပြီး ရှီသည် “ ကျွန်ုပ်ကြောင့်” အမေရိကန်ကို စိန်ခေါ်မည်မဟုတ်ကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။
မတ်လတွင် ကျင်းပရန် မူလကစီစဉ်ထားသည့် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးစီးပွားရေးနှစ်ခုမှ ခေါင်းဆောင်များအကြား လာမည့်အစည်းအဝေးကို အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့က အီရန်အပေါ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ပြီးနောက် ရွှေ့ ဆိုင်းခဲ့သည်။
ထရမ့်၏ခရီးစဉ်သည် လာမည့်အပတ်တွင် ဖြစ်ပေါ်လာမည်ဆိုပါက အမေရိကန်သမ္မတတစ်ဦး၏ ၁၀ နှစ်နီးပါးအတွင်း တရုတ်နိုင်ငံသို့ ပထမဆုံးလာရောက်လည်ပတ်မှုဖြစ်လာမည်။
Ref: bbc.com
ယနေ့ခေတ်
အီရန်နှင့်ဆွေးနွေးပွဲတွင် ရေလက်ကြားကို အမြန်ဆုံးပြန်ဖွင့်ရန် တရုတ်တောင်းဆို အတွက် မှတ်ချက်များ 0 ခုရှိပါတယ်