ပေကျင်း၊ မေ ၁၄
တရုတ်ခေါင်းဆောင် ရှီကျင့်ဖျင်က ၎င်းနိုင်ငံနှင့် အမေရိကန်အကြား ပဋိပက္ခဖြစ်နိုင်ခြေကို ရှောင်ရှားရန် ပြင်းထန်သောသတိပေးချက်များပြုခဲ့ပြီး ထိုင်ဝမ်နှင့်ဆက်ဆံရေးကို ဝါရှင်တန်၏ကိုင်တွယ်မှုသည် “ပဋိပက္ခများ” ဖြစ်ပေါ် စေနိုင်ကြောင်း ဧည့်သည်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ကို သတိပေးခဲ့သည်။
ထရမ့်က မျှော်လင့်စောင့်စားနေသော ထိပ်သီးအစည်းအဝေးကို “သင့်မိတ်ဆွေဖြစ်ရခြင်းသည် ဂုဏ်ယူစရာဖြစ်သည်” ဟု ကြေညာခြင်းဖြင့် တရုတ်သမ္မတကိုချီးကျူးပြီး ရှီနှင့်အတူဖွင့်လှစ်ခဲ့သော်လည်း ထရမ့်လေသံသည် သိသိသာသာဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။
အီရန်စစ်ပွဲ၊ ကုန်သွယ်ရေးအငြင်းပွားမှုများနှင့် ထိုင်ဝမ်အပါအဝင် ခက်ခဲသောကိစ္စရပ်များတွင် ခေါင်းဆောင်များသည် မည်မျှဝေးကွာနေသေးသည်ကို ၎င်းက အလေးပေးဖော်ပြခဲ့ပြီး ထရမ့်၏ တရုတ်နိုင်ငံသို့ သုံးရက်ကြာခရီးစဉ်သည် နှစ်နိုင်ငံတိုးတက်မှုများထက် ခမ်းနားထည်ဝါမှုနှင့် သင်္ကေတဆိုင်ရာများတွင် ပိုမိုကြာရှည်နိုင်ဖွယ်ရှိကြောင်း ဖော်ပြနေသည်။
၎င်းတို့နှစ်ဦးသည် ပြည်သူ့ခန်းမကြီးတွင် နှစ်နာရီခန့်ကြာ တံခါးပိတ်အစည်းအဝေးပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ကုန်သွယ်ရေးနှင့် အခြားကိစ္စရပ်များကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ မော်နင် X တွင် တင်ထားသော ဖတ်ကြားချက်အရ “ထိုင်ဝမ်ပြဿနာသည် တရုတ်-အမေရိကန်ဆက်ဆံရေးတွင် အရေးကြီးဆုံးပြဿနာဖြစ်သည်” ဟု ရှီက ထရမ့်အား ပြောကြားခဲ့သည်။
“၎င်းကို ကောင်းစွာကိုင်တွယ်ပါက နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးသည် အလုံးစုံတည်ငြိမ်မှုကို ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ မဟုတ်ပါက နှစ်နိုင်ငံသည် ပဋိပက္ခများ ဖြစ်ပေါ်လာ မည်ဖြစ်ပြီး ဆက်ဆံရေးတစ်ခုလုံးကို အန္တရာယ်ကြီးစွာ ကျရောက်စေမည်ဖြစ် သည်” ဟု သူမက ရေးသားခဲ့သည်။
ထရမ့်က အစည်းအဝေးမစတင်မီ မီဒီယာများရှေ့ တိုတောင်းသော အပြန်အလှန်ဆွေးနွေးမှုတစ်ခုတွင် “ခင်ဗျားက ကောင်းမွန်တဲ့ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက်ပါ။ တစ်ခါတလေ လူတွေက ကျွန်တော်ပြောတာကို မကြိုက်ကြပေမယ့် ကျွန်တော်ကတော့ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ်ပြောပါတယ်၊ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ဒါက အမှန်တရားဖြစ်လို့ပါ” ဟု ရှီအား ပြောကြားခဲ့ပြီးနောက် ယင်းသို့ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။
“ခင်ဗျားနဲ့အတူရှိနေရတာ ဂုဏ်ယူစရာပါ။ ခင်ဗျားရဲ့ မိတ်ဆွေဖြစ်ရတာကို ဂုဏ်ယူစရာပါ” ဟု ထရမ့်က ကတိပေးပြီးနောက် “တရုတ်နဲ့ အမေရိကန်ကြားဆက်ဆံရေးဟာ အရင်က ထက် ပိုကောင်းလာမှာပါ” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ရှီ၏အဖွင့်မိန့်ခွန်းတွင် ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာပြောဆိုခဲ့ပြီး အမေရိကန်နှင့် တရုတ်တို့သည် ပဋိပက္ခကို ရှောင်ရှားနိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်ကြောင်းဖော်ပြခဲ့ပြီး “နှစ်နိုင်ငံသည် ‘သူစီဒိုက်စ် ထောင်ချောက်’ ကို ကျော်လွှားပြီး အဓိကအင်အားကြီးနိုင်ငံများအကြား ဆက်ဆံရေးအတွက် ပုံစံသစ်တစ်ခု ဖန်တီးနိုင်မလား” ဟု မေးမြန်းခဲ့သည်။
နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒလေ့လာမှုများတွင် ရေပန်းစားသော အသုံးအနှုန်းကို အသုံးပြုခဲ့ပြီး အင်အားကြီးလာသည့် နိုင်ငံတစ်ခုက တည်ရှိပြီးဖြစ်သည့် အင်အားကြီးနိုင်ငံတစ်ခုကို အစား ထိုးရန် ခြိမ်းခြောက်သောအခါ ရလဒ်မှာ မကြာခဏစစ်ပွဲဖြစ်လေ့ရှိသည်ဟူသော အယူအဆကို ရည်ညွှန်းခဲ့သည်။
“ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဟာ နှစ်ဖက်စလုံးကို အကျိုးပြုပြီး ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုက နှစ်ဖက်စလုံးကို ထိခိုက်စေပါတယ်” ဟု ရှီက ပြောကြားခဲ့သည်။ “နှစ်နိုင်ငံဟာ ပြိုင်ဘက်တွေထက် မိတ်ဖက်တွေဖြစ်သင့်ပါတယ်။” ဟု ဆိုသည်။
ရှီသည် အမေရိကန်-တရုတ်ဆက်ဆံရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ၂၀၁၄ ခုနှစ်အစောပိုင်းကတည်းက “သူစီဒိုက်စ် ထောင်ချောက်” ကို ပြောကြားခဲ့ဖူးသည်။
ကြီးကျယ်ခမ်းနားသော ကြိုဆိုပွဲအခမ်းအနားအပြီးတွင် ပြတ်သားသောမှတ်ချက်များ ထွက်ပေါ်လာသည်
အစည်းအဝေးမတိုင်မီ ထရမ့်အား ကျယ်လောင်သော အမြောက်သံများ၊ “The Star-Spangled Banner” တီးဝိုင်း၊ တရုတ်နိုင်ငံတော်သီချင်းတို့ဖြင့် ခမ်းခမ်းနားနားကြိုဆိုခဲ့သည်။
ကြိုဆိုပွဲတွင် ကျောင်းသူရာပေါင်းများစွာသည် ပန်းပွားအက၊ ယောက်ျားလေးများက အမေရိကန်နှင့် တရုတ်အလံများကို ကိုင်ဆောင်ဝှေ့ရမ်း ခုန်ပေါက်ကာ ကြိုဆိုခဲ့ကြသည်။
အစည်းအဝေးအပြီးတွင် ခေါင်းဆောင်များသည် ၁၅ ရာစုက တည်ဆောက်ခဲ့သော ဘာသာရေးအဆောက်အအုံတစ်ခုဖြစ်သည့် ကောင်းကင်ဘုံဗိမာန်သို့ သွားရောက်လည်ပတ်ခဲ့ကြသည်။ ထရမ့်သည် နောက်ပိုင်းတွင် ရှီနှင့်အတူ နိုင်ငံတော်ညစာစားပွဲသို့ တက်ရောက်ရန် စီစဉ်ထားသည်။
ထိုင်ဝမ်နှင့်ပတ်သက်သည့် ရှီ၏သတိပေးချက်သည် လက်နက်ရောင်းချရန် အမေရိကန်၏အစီအစဉ်အပေါ် တရုတ်၏မကျေနပ်မှုကို ထင်ဟပ်စေသည်။ ထရမ့်အစိုးရသည် ထိုင်ဝမ်အတွက် ဒေါ်လာ ၁၁ ဘီလီယံတန် လက်နက်ထောက်ပံ့မှုကို အတည်ပြုခဲ့သော်လည်း ယင်းအစီအစဉ်ကို အကောင်အထည်မဖော်ရသေးပါ။ ထရမ့်သည် ထိုင်ဝမ်အပေါ် ပိုမိုနှစ်ခွဖြစ်နေမှုကိုလည်း ပြသခဲ့ပြီး ၎င်းသည် ထိုင်ဝမ်ဒီမိုကရေစီအပေါ် ထောက်ခံမှုကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းနိုင်မလားဆိုသည့် မေးခွန်းများကို ပေါ်ပေါက်စေသည့် ချဉ်းကပ်မှုတစ်ခုဖြစ်သည်။
အစည်းအဝေး၏ ပိတ်ထားသောအပိုင်းတွင် ပြောကြားခဲ့သည့်အရာများအပေါ် ထရမ့်က ချက်ချင်းမှတ်ချက်မပေးခဲ့ပေ။ သို့သော် ရှီက ထရမ့်နှင့်အတူ အမေရိကန်-တရုတ်ဆက် ဆံရေးအတွက် “တည်ဆောက်မှု၊ မဟာဗျူဟာနှင့် တည်ငြိမ်မှု” ရှိသည့် သစ်လွင်သောဦးတည်ချက်တစ်ခု ထူထောင်ရန် နှစ်ဦးသဘောတူခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ထိုင်ဝမ်က ဝါရှင်တန်၏ “ရေရှည်ပံ့ပိုးမှု” အတွက် ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
“အစိုးရသည် ဒေသတွင်းတည်ငြိမ်မှုနှင့် အာဏာရှင်စနစ်ချဲ့ထွင်မှုမှ အလားအလာရှိသောအန္တရာယ်များကို အပြုသဘောဆောင်စွာ စီမံခန့်ခွဲရာတွင် အထောက်အကူပြုသည့် လုပ် ဆောင်ချက်အားလုံးကို ရှုမြင်ပါသည်” ဟု ထိုင်ဝမ်ဝန်ကြီးချုပ်၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ မီရှဲလ်လီက သတင်းထောက်များအား ပြောကြားခဲ့သည်။ အမေရိကန်သည် “ထိုင်ဝမ်အပေါ် ၎င်း၏ခိုင်မာပြီး ရှင်းလင်းသောထောက်ခံမှုရပ်တည်ချက်ကို အကြိမ်ကြိမ်ထပ်ခါတလဲလဲ ထပ်လောင်းအတည်ပြုခဲ့သည်” ဟု သူမက ထပ်မံပြောကြားခဲ့သည်။
အမေရိကန်က ကုန်သွယ်ရေးအောင်မြင်မှုများရရှိရန် မျှော်လင့်
ထရမ့်သည် ရလဒ်များရရှိရေးကို အာရုံစိုက်ခြင်းမရှိဘဲ ခရီးစဉ်ကိုမသွားနိုင်ကြောင်း ထွက်ခွာခြင်းမပြုမီ အခိုင်အမာပြောကြားခဲ့ပြီး ကုန်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ ကြေညာချက်များ ထွက်ပေါ်လာနိုင်ကြောင်း အိမ်ဖြူတော်က အကြံပြုထားသည်။ ၎င်းတွင် အမေရိကန်မှ ပဲပိစပ်၊ အမဲသားနှင့် လေယာဉ်များကိုဝယ်ယူရန် တရုတ်၏ကတိကဝတ်ပါဝင်နိုင်သည်။ ထရမ့်အစိုးရအရာရှိများသည် နှစ်နိုင်ငံအကြား ကုန်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ ကွဲလွဲမှုများကိုဖြေရှင်းရန် တရုတ်နှင့် ကုန်သွယ်ရေးဘုတ်အဖွဲ့တစ်ခု တည်ထောင်ရန်လည်း လုပ်ဆောင်လိုကြသည်။
သို့သော် အီရန်နှင့် ပေကျင်း၏ ရင်းနှီးသော စီးပွားရေးဆက်ဆံရေးကြောင့် ကိစ္စရပ်များကို ရှုပ်ထွေးစေနိုင်သည့်အချိန်တွင် ထရမ့်၏ခရီးစဉ်မှ ထွက်ပေါ်လာနိုင်သည့် တိကျသောအသေးစိတ်အချက်အလက်များကို နှစ်ဖက်စလုံးက မပေးအပ်ရသေးပေ။
အစည်းအဝေးတွင် ခေါင်းဆောင်များသည် ကုန်သွယ်ရေးကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြပြီး ရှီက တရုတ်၏ အခွင့်အလမ်းတံခါးကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ ဖွင့်လှစ်ပေးမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ရှီသည် ထရမ့်နှင့်အတူ တရုတ်နိုင်ငံသို့ လိုက်ပါလာသော အမေရိကန်စီးပွားရေးခေါင်းဆောင်များနှင့်လည်း တွေ့ဆုံခဲ့သည်။
အမေရိကန်နှင့် တရုတ်တို့သည် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ကုန်သွယ်ရေးအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်တစ်ရပ်ရရှိခဲ့ပြီး နှစ်ဖက်စလုံး၏ ကုန်သွယ်ရေးပိတ်ဆို့မှုများချမှတ်ရန် ခြိမ်းခြောက်မှုများကို ပြေလည်စေခဲ့သည်။
အိမ်ဖြူတော်က သဘောတူညီချက်ကို သက်တမ်းတိုးရန် ဆွေးနွေးမှုများနှင့် အပြန်အလှန်စိတ်ဝင်စားမှုများရှိနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
စီးပွားရေးဆိုင်ရာ မေးခွန်းများ ပေါ်ပေါက်လာနေဆဲ
အီရန်အရေးသည် အမေရိကန်ပြည်တွင်းရေးကို ဆက်လက်လွှမ်းမိုးနေပြီး နိုဝင်ဘာလ ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ ရွေးကောက်ပွဲရာသီ (ရီပတ်ဘလီကန်များသည် ကွန်ဂရက်ကိုထိန်းချုပ်ရန် ရှာဖွေနေမည့်) မတိုင်မီ အမေရိကန်စီးပွားရေး အားနည်းလာမည်ကို စိုးရိမ်မှုများ တိုးပွားလာချိန်တွင် ထရမ့်၏ခရီးစဉ် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။
အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ အီရန်နိုင်ငံအပေါ်စစ်ပွဲသည် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ထိရောက်စွာပိတ်ပစ်ခဲ့ပြီး ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့တင်သင်္ဘောများ သောင်တင်နေခြင်းနှင့် စွမ်းအင်ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်စေကာ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးတိုးတက်မှုကို ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။
တရုတ်နိုင်ငံသည် အီရန်ရေနံကို အကြီးဆုံးဝယ်ယူသူဖြစ်ပြီး နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကို ရူဘီယိုက Fox News မှ Sean Hannity နှင့် အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် ထရမ့်သည် ပေကျင်းအား အီရန်အပေါ် ၎င်း၏သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကိုကျင့်သုံးရန် တောင်းဆိုမည်ဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး အစိုးရအရာရှိများက “ဤအကျပ်အတည်းကြောင့် စီးပွားရေးများ ပြိုလဲနေသည်” ဟု ထောက်ပြမည်ဖြစ်ပြီး စားသုံးသူများသည် “တရုတ်ထုတ်ကုန်များကို လျော့နည်းစွာ ဝယ်ယူနေကြသည်” ဟု ဆိုလိုကြောင်း ထောက်ပြခဲ့သည်။
ယင်းက ထရမ့်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်ပြီး ရှီကျင့်ဖျင်အား ရေလက်ကြားဖွင့်ရေး ဖိအားပေးရန် အီရန်ကိုတောင်းဆိုမည်ဟူသော အကြံပြုချက်များကို လျှော့ချထားပြီး အမေရိကန်စီးပွားရေးနှင့်ပတ်သက်သည့် စိုးရိမ်မှုများသည် အီရန်အပေါ် ၎င်း၏ချဉ်းကပ်မှုကို လွှမ်းမိုးမည်မဟုတ်ကြောင်း သတင်းထောက်များကို ပြောကြားခဲ့သည်။
Ref: apnews.com
ယနေ့ခေတ်
တရုတ်ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် ထိပ်တိုက်ဖြစ်နိုင်ခြေကို ရှီကသတိပေးပြီး ထရမ့်က ပြတ်ပြတ်သားသားပြော အတွက် မှတ်ချက်များ 0 ခုရှိပါတယ်