ဘေဂျင်း၊ မေ ၁၆
အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က ထိုင်ဝမ်အား တရုတ်မှ တရားဝင်လွတ်လပ်ရေးကြေညာခြင်းမပြုရန် သတိပေးခဲ့သည်။
“ ကျွန်တော်က တစ်ယောက်ယောက်ကို လွတ်လပ်ရေးပေးဖို့ မမျှော်လင့်ပါဘူး” ဟု အမေရိကန်သမ္မတက ဘေဂျင်းတွင် တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်နှင့် နှစ်ရက်ကြာ ထိပ်သီးအစည်း အဝေးအပြီးတွင် သောကြာနေ့က Fox News သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
ထိုင်ဝမ်သမ္မတ လိုင်ချင်းတေးက ထိုင်ဝမ်သည် မိမိကိုယ်ကိုယ် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံတစ်ခုအဖြစ် မြင်နေပြီဖြစ်သောကြောင့် တရားဝင်လွတ်လပ်ရေးကြေညာရန် မလိုအပ်ကြောင်း ယခင်က ပြောကြားခဲ့သည်။
အမေရိကန်သည် ထိုင်ဝမ်အား ကိုယ်ပိုင်ကာကွယ်ရေးနည်းလမ်းများ ပံ့ပိုးပေးရန် ဥပဒေအရ ချည်နှောင်ထားခြင်းအပါအဝင် ကြာမြင့်စွာထောက်ခံခဲ့သော်လည်း တရုတ်နှင့် သံတမန်ဆက်ဆံရေးကို ထိန်းသိမ်းခြင်းဖြင့် ဤမဟာမိတ်နှင့်ဆက်ဆံရေးကို မကြာခဏ ချိန်ညှိခဲ့ရသည်။
တရုတ်က ထိုင်ဝမ်ကို ၎င်း၏နယ်မြေ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် တောင်းဆိုထားပြီး အင်အားသုံးသိမ်းပိုက်ခြင်းကို ငြင်းဆိုခြင်းမပြုဘဲ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရကျွန်းနှင့်ပတ်သက်၍ “ မည်သည့်နည်းနှင့်မျှ ကတိကဝတ်မပြု” ဟု ထရမ့်က အစောပိုင်းတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
ဝါရှင်တန်၏ ခိုင်မာသောရပ်တည်ချက်မှာ ထိုင်ဝမ်လွတ်လပ်ရေးကို မထောက်ခံဘဲ ဘေဂျင်းနှင့် ဆက်လက်ဆက်ဆံရေးသည် တရုတ်အစိုးရတစ်ခုတည်းသာရှိသည်ကို လက်ခံခြင်းအပေါ် မူတည်သည်။
ဘေဂျင်းသည် ထိုင်ဝမ်သမ္မတကို မကြိုက်ကြောင်း ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းပြောဆိုခဲ့ပြီး ယခင်က “ ပြဿနာရှာသူ” နှင့် “ ရေလက်ကြားဖြတ်ကျော် ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဖျက်ဆီးသူ” ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။
ထိုင်ဝမ်လူမျိုး အများအပြားသည် သူတို့ကိုယ်သူတို့ သီးခြားနိုင်ငံတစ်ခု၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသော်လည်း အများစုမှာ ထိုင်ဝမ်သည် တရုတ်ထံက လွတ်လပ် ရေးမကြေညာသလို ပေါင်းစည်းခြင်းလည်းမရှိသည့် လက်ရှိအခြေအနေကို ထိန်းသိမ်းရန် ထောက်ခံကြသည်။
Fox News နှင့် အင်တာဗျူးတွင် ထရမ့်က ဒီကိစ္စနှင့်ပတ်သက်ပြီး အမေရိကန်မူဝါဒ မပြောင်းလဲသေးကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားသည်။
“ ခင်ဗျားသိတဲ့အတိုင်းပဲ၊ ကျွန်တော်တို့ဟာ စစ်ပွဲတစ်ခုတိုက်ခိုက်ဖို့ မိုင် ၉၅၀၀ (၁၅၂၈၉ ကီလိုမီတာ) ခရီးသွားရမှာ။ ကျွန်တော် အဲဒီလိုမမျှော်လင့်ပါဘူး။ သူတို့ကို စိတ်အေးအေးထားစေချင်တယ်။ တရုတ်ကိုလည်း စိတ်အေးအေးထားစေချင်တယ်။” ဟု ဆိုသည်။
ဝါရှင်တန်ကိုပြန်သည့် လေယာဉ်ခရီးစဉ်တွင် အမေရိကန်သမ္မတက သူနှင့် ရှီသည် ကျွန်းအကြောင်း “ အများကြီး” ပြောခဲ့သော်လည်း အမေရိကန်က ကာကွယ်မလားဆိုသည်ကို ဆွေးနွေးရန် ငြင်းဆိုခဲ့ကြောင်း သတင်းထောက်များကို ပြောသည်။
ရှီက ကျွန်းအပေါ် “ အလွန်ခိုင်မာတဲ့ခံစားချက်” ရှိပြီး “ လွတ်လပ်ရေးအတွက်လှုပ်ရှားမှုကို မြင်ချင်တာမဟုတ်ဘူး” ဟု ထရမ့်က ပြောသည်။
“ ထိုင်ဝမ်ပြဿနာဟာ တရုတ်-အမေရိကန်ဆက်ဆံရေးမှာ အရေးအကြီးဆုံးပြဿနာပါ” ဟု ရှီက ဆွေးနွေးပွဲအတွင်း သတိပေးခဲ့ကြောင်း တရုတ်နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာများက ဖော်ပြခဲ့ပြီး “ မှားယွင်းစွာကိုင်တွယ်ပါက နှစ်နိုင်ငံပဋိပက္ခဖြစ်ပွားနိုင်သည်” ဟု ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။
ထိုင်ဝမ်နှင့်ပတ်သက်၍ တရုတ်နှင့် ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားမည်ဟု ကြိုတင်မြင်ယောင်ထားသလားဟု မေးမြန်းရာတွင် ထရမ့်က “ မဟုတ်ဘူး၊ ကျွန်တော်မထင်ဘူး။ ကျွန်တော်တို့ အဆင်ပြေမယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ ရှီက စစ်ပွဲကိုမြင်ချင်တာမဟုတ်ဘူး” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
တရုတ်နိုင်ငံသည် မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း ကျွန်းတစ်ဝိုက်တွင် စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများကို တိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်ခဲ့ကာ ဒေသတွင်းတင်းမာမှုများကို မြင့်တက်စေပြီး ဝါရှင်တန်၏ချိန်ခွင်လျှာကို စမ်းသပ်ခဲ့သည်။
ပြီးခဲ့သည့်နှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် ထရမ့်အစိုးရသည် အဆင့်မြင့်ရော့ကက်လောင်ချာများနှင့် ဒုံးကျည်အမျိုးမျိုးအပါအဝင် ထိုင်ဝမ်သို့ ဒေါ်လာ ၁၁ ဘီလီယံ (ဒေါ်လာ ၈ ဘီလီယံ) တန်ကြေးရှိလက်နက်များ ရောင်းချရန်ကြေညာခဲ့ပြီး ဘေဂျင်းက ရှုတ်ချခဲ့သည်။
ထိုရောင်းချမှုကို မကြာမီ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နိုင်၊ မနိုင် ဆုံးဖြတ်မည်ဟု ထရမ့်က ပြောကြားခဲ့ပြီး ၎င်းနှင့် ရှီက “ အသေးစိတ်” ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။
သူက ထပ်လောင်းပြောကြားရာတွင် “ လက်ရှိမှာ ထိုင်ဝမ်ကို အုပ်ချုပ်နေတဲ့သူနဲ့ စကားပြောရမယ်လို့ ပြောချင်ပါတယ်၊ သူဘယ်သူလဲဆိုတာ သိပါတယ်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ထိုင်ဝမ်နှင့် တရားဝင်ဆက်ဆံရေးမရှိသော်လည်း သိသာထင်ရှားသော တရားဝင်မဟုတ်သည့်ဆက်ဆံရေးကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။ အမေရိကန်သမ္မတများသည် ရိုးရာအစဉ်အလာအရ ထိုင်ဝမ်ခေါင်းဆောင်နှင့် တိုက်ရိုက်ပြောဆိုလေ့မရှိဘဲ ထိုသို့ပြုလုပ်ခြင်းသည် ထိုင်ဝမ်သမ္မတ လိုင်ချင်းတေးအား ခွဲထွက်ရေးသမားတစ်ဦးအဖြစ်သတ်မှတ်သော ဘေဂျင်းနှင့် သိသာထင်ရှားသော တင်းမာမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။
ထိုင်ဝမ် ဒုတိယနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ချန်မင်းချီက စနေနေ့တွင် ထိုင်ဝမ်သည် ထရမ့်မှတ်ချက်များ၏ တိကျသောအဓိပ္ပာယ်ကို ရှင်းလင်းရန် လိုအပ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ချန်ကလည်း အမေရိကန်၏ ထိုင်ဝမ်သို့ လက်နက်ရောင်းချမှုသည် အမေရိကန်ဥပဒေအရ အတည်ပြုထားသည့် အရာတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
“ ထိုင်ဝမ်-အမေရိကန် လက်နက်ရောင်းချမှုသည် ဒေသတွင်းငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တည်ငြိမ်ရေး၏ အုတ်မြစ်တစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်” ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။
သမ္မတ လိုင်၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက အမေရိကန်၏ လက်နက်ရောင်းချမှုသည် ထိုင်ဝမ်အပေါ် “ အမေရိကန်၏ လုံခြုံရေးကတိကဝတ်” ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်ပြီး “ ဒေသတွင်းခြိမ်းခြောက်မှုများကို အတူတကွတားဆီးရန်” ဆောင်ရွက်ကြောင်း ရိုက်တာသတင်းဌာနမှ ကိုးကားဖော်ပြခဲ့သည်။
ထရမ့်က Fox News သို့လည်း ပြောကြားရာတွင် “ ကျွန်တော်တို့က စစ်ပွဲတွေဆင်နွှဲဖို့ မမျှော်လင့်ပါဘူး၊ ဒီအတိုင်းဆက်ထားမယ်ဆိုရင် တရုတ်က ဒါကိုသဘောတူလိမ့်မယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ‘အမေရိကန်က ကျွန်တော်တို့ကို ထောက်ခံနေလို့ လွတ်လပ်ရေးရအောင်’ လို့ တစ်ယောက်ယောက်ကပြောတာကို ကျွန်တော်တို့မမျှော်လင့်ပါဘူး။” ဟု ဆိုသည်။
အမေရိကန်သည် လွတ်လပ်ရေးအပေါ် သူ့၏ရပ်တည်ချက်ကို ပျော့ပျောင်းအောင် လုပ်ပုံရသည့်အတွက် ယခင်က တရုတ်ကို ဒေါသထွက်စေခဲ့သည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ထိုင်ဝမ်လွတ်လပ်ရေးကို ဝါရှင်တန်ကဆန့်ကျင်ကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားသည့် ကြေညာချက်ကို နိုင်ငံခြားရေးဌာနက ဝက်ဘ်ဆိုက်မှ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဘေဂျင်းက “ ခွဲထွက်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေဆီကို မှားယွင်းတဲ့… အချက်ပြမှုတစ်ခု ပေးပို့တယ်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ထိုင်ဝမ်ရှိ အမေရိကန်အရာရှိများက ထိုစဉ်က “ ဘယ်ဘက်ကပဲဖြစ်ဖြစ် လက်ရှိအခြေအနေကို တစ်ဖက်သတ် ပြောင်းလဲမှုတွေကို ကျွန်တော်တို့ဆန့်ကျင်ကြောင်း ကြာမြင့်စွာက တည်းက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး လင်ချီယာလုံက သူ့အဖွဲ့သည် အမေရိကန်-တရုတ် ထိပ်သီးအစည်းအဝေးကို စောင့်ကြည့်နေပြီး “ ထိုင်ဝမ်-အမေရိကန်ဆက်ဆံရေး တည်ငြိမ်စွာ နက်ရှိုင်းစေဖို့နဲ့ ထိုင်ဝမ်ရဲ့အကျိုးစီးပွားတွေကို ကာကွယ်ဖို့အတွက်” အမေရိကန်နှင့် တခြားနိုင်ငံများ ကောင်းမွန်သည့်ဆက်ဆံရေးကို ထိန်းသိမ်းထားသည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ထိုင်ဝမ်သည် ဒေသတွင်း “ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တည်ငြိမ်ရေးကို အမြဲစောင့်ရှောက်သူ” ဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံသည် ၎င်း၏ “ ရန်လိုသော စစ်ရေးလုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် အာဏာရှင်ဆန်သောဖိနှိပ်မှု” ဖြင့် အန္တရာယ်များတိုးပွားလာနေသည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့ကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။
Ref: bbc.com
ယနေ့ခေတ်
လွတ်လပ်ရေးကြေညာခြင်းမပြုရန် ရှီကျင့်ဖျင်နှင့် ထိပ်သီးအစည်းအဝေးအပြီး နာရီပိုင်းအကြာတွင် ထိုင်ဝမ်အား ထရမ့် သတိပေး အတွက် မှတ်ချက်များ 0 ခုရှိပါတယ်