နယူးဒေလီ၊ မေ ၂၅
အိန္ဒိယသည် မေလ ၂၆ ရက်၊ အင်္ဂါနေ့တွင် နယူးဒေလီ၌ လေးနိုင်ငံအုပ်စုမှ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးကို လက်ခံကျင်းပမည်ဖြစ်ပြီး ပထဝီနိုင်ငံရေး ဦးစားပေးမှုများ တိုးတက်ပြောင်းလဲလာခြင်းနှင့် အမေရိကန်နှင့် တရုတ်အကြား ဆက်ဆံရေး တိုးတက်ကောင်းမွန်လာခြင်းတို့ကြားတွင် Quad အုပ်စု၏ အင်ဒို-ပစိဖိတ်ဒေသတွင် အရေးပါမှုကို ပြန် လည်အတည်ပြုရန်ရည်ရွယ်သော အနီးကပ်စောင့်ကြည့်သည့် အစည်းအဝေးကို လက်ခံကျင်းပမည်ဖြစ်သည်။
အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်သည် တရုတ်နိုင်ငံသို့ ထင်ရှားသောခရီးစဉ်တစ်ခု ပြီးဆုံးပြီး ရက်အနည်းငယ်အကြာတွင်ကျင်းပမည့် အစည်းအဝေးတွင် အိန္ဒိယ၊ အမေရိကန်၊ ဂျပန်နှင့် သြစတြေးလျတို့မှ အကြီးတန်းသံတမန်များကို စုစည်းမည်ဖြစ်သည်။
ယမန်နှစ် ဇူလိုင်လနောက်ပိုင်း ပထမဆုံး လေးနိုင်ငံအုပ်စု နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးဖြစ်ပြီး ဒေသတွင်း လုံခြုံရေး၊ စီးပွားရေး ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာမှုနှင့် ရေကြောင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတို့ကို အာရုံစိုက်ရန် မျှော်လင့်ရသည်။
ဝန်ကြီးအဆင့် အစည်းအဝေးမရှိဘဲ တစ်နှစ်နီးပါးကြာပြီးနောက် လေးနိုင်ငံအုပ်စုအတွက် အရှိန်အဟုန်ကို ပြန်လည်ထိန်းသိမ်းရန်ရည်ရွယ်ပြီး အဆိုပါအစည်းအဝေးသည် ဒေသတွင်းတွင် Quad အုပ်စု၏ ရေရှည်အခန်းကဏ္ဍနှင့်ပတ်သက်၍ မေးခွန်းထုတ်မှုများ တိုးပွားလာနေချိန်တွင် ရည်ရွယ်ထားကြောင်း လေ့လာသူများက ပြောကြားသည်။
သက်ဆိုင်မှုနှင့်ပတ်သက်သည့် မေးခွန်းများ
အဆိုပါအစည်းအဝေးသည် အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကို ရူဘီယို၏ အိန္ဒိယသို့ ပထမဆုံးတရားဝင်ခရီးစဉ်နှင့်လည်း တိုက်ဆိုင်မည်ဖြစ်သည်။
၎င်း၏ခရီးစဉ်မတိုင်မီတွင် Quad သည် အရေးကြီးသော မဟာဗျူဟာမြောက် မိတ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအဖြစ်ဖော်ပြခဲ့ပြီး ယခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် နောက်ထပ်အစည်းအဝေးတစ်ခု ကျင်းပမည်ဟု ပြောကြားသည်။
“ဤသည်မှာ ဝါရှင်တန်နှင့် နယူးဒေလီတို့၏ ကြိုးပမ်းမှုတစ်ခုဖြစ်ပြီး Quad သည် အင်ဒို-ပစိဖိတ်ဒေသအတွက် အများပြည်သူဆိုင်ရာ ကုန်ပစ္စည်းများ၊ စီးပွားရေး၊ နိုင်ငံရေး၊ လုံခြုံ ရေးကိုထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် ပို့ဆောင်ခြင်းအတွက် အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ အရေးအကြီးဆုံးသော ကျောက်ဆူးများထဲမှတစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေကြောင်း အနည်းဆုံး သင်္ကေတ အားဖြင့် ကမ္ဘာသို့ဖော်ပြရန်ဖြစ်သည်” ဟု Lowy Institute ၏ အိန္ဒိယဥက္ကဋ္ဌ ရှရွတ်တီ ပန်ဒါလိုင်က ပြောကြားသည်။
ဝန်ကြီးများသည် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို နက်ရှိုင်းစေရန် နယူးဒေလီတွင် နည်းလမ်းများကို ဆွေးနွေးကြမည်ဟု ပြောကြားသည်။ ဆွေးနွေးမှုများသည် အင်ဒို-ပစိဖိတ်ဒေသတွင် မကြာသေးမီက ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုများနှင့် စိုးရိမ်ပူပန်မှုရှိသော ပိုမိုကျယ်ပြန့်သည့် နိုင်ငံတကာကိစ္စရပ်များကိုလည်းလွှမ်းခြုံရန် မျှော်လင့်ရသည်။
အီရန်နိုင်ငံတွင် လက်ရှိဖြစ်ပွားနေသော ပဋိပက္ခအပါအဝင် အခြားနိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒ ဦးစားပေးမှုများကို ထရမ့်အစိုးရ အာရုံစိုက်နေချိန်တွင် အစည်းအဝေးကျင်းပခြင်းဖြစ်ကြောင်း လေ့လာသူများက ထောက်ပြခဲ့ကြသည်။
ထရမ့်သည် ၎င်း၏ဒုတိယသက်တမ်းတွင် တရုတ်နှင့်ဆက်ဆံရေးပြန်လည်ထူထောင်ရန်လည်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး အရာရှိများက ပေကျင်းကို မဟာဗျူဟာမြောက်ရန်သူအဖြစ် တိုက်ရိုက်မဟုတ်ဘဲ စီးပွားရေးပြိုင်ဘက်အဖြစ် ပိုမိုဖော်ပြလာကြသည်။
ထိုပြောင်းလဲမှုကြောင့် ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ထရမ့်က အဖွဲ့ကိုပြန်လည်အသက်သွင်းခဲ့စဉ်ကကဲ့သို့ Quad အဖွဲ့သည် မဟာဗျူဟာမြောက် အရေးပါမှုရှိနေဆဲလားဆိုသည်ကို လေ့လာသုံးသပ်သူများကြားတွင် ထင်ကြေးများတိုးပွားလာခဲ့သည်။
တရုတ်၏ စစ်ရေးအင်အားတိုးချဲ့လာခြင်းနှင့် အင်ဒို-ပစိဖိတ်ဒေသတွင် စီးပွားရေးလွှမ်းမိုးမှု တိုးပွားလာခြင်းအပေါ် စိုးရိမ်မှုများကြောင့် အဆိုပါအဖွဲ့ကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ် သည်။ သို့သော် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများက အဆိုပါအဖွဲ့သည် တရားဝင်စစ်ရေးမဟာမိတ်အဖွဲ့မဟုတ်ကြောင်း စဉ်ဆက်မပြတ်ထိန်းသိမ်းထားခဲ့ကြသည်။
နယူးဒေလီအစည်းအဝေးသည် အမေရိကန်-တရုတ် ဒိုင်းနမစ်များ ပြောင်းလဲနေသော်လည်း အဖွဲ့သည် အရေးပါနေဆဲဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံများအား အာမခံနိုင်ဖွယ်ရှိကြောင်း ပန်ဒါလိုင်က ပြောကြားသည်။
တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အထူးသဖြင့် ရေကြောင်းလုံခြုံရေးကဲ့သို့သော နယ်ပယ်များတွင် မိတ်ဖက်များအား တာဝန်ယူရန် ဝါရှင်တန်က ဆက်လက်တွန်းအားပေးနေချိန်တွင် မျှော်လင့်ချက်များကို ဂရုတစိုက်စီမံခန့်ခွဲသွားမည်ဟု ကျွမ်းကျင်သူများက ပြောကြားသည်။
အစည်းအဝေးအတွင်း ဆွေးနွေးမှုများတွင် ဒေသတွင်းလုံခြုံရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို အားကောင်းစေရန်နှင့် အရေးကြီးသော သတ္တုထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်များကို ကွဲပြားစေရန် ကြိုးပမ်းမှုများပါဝင်မည်ဟု ဝါရှင်တန်က ညွှန်ပြခဲ့သည်။
Quad အစည်းအဝေးကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန် ဆုံးဖြတ်ချက်သည် မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေး၏အရေးပါမှုကို အလေးပေးဖော်ပြခဲ့ကြောင်း ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားသည်။
နယူးဒေလီတွင်ကျင်းပသော ဆွေးနွေးပွဲများသည် ကြာမြင့်စွာနှောင့်နှေးနေသော Quad ခေါင်းဆောင်များ၏ ထိပ်သီးအစည်းအဝေးအတွက်လည်း လမ်းခင်းပေးနိုင်ကြောင်း လေ့လာသုံးသပ်သူများက ပြောကြားသည်။
ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတစ်ခုကို ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က မျှော်လင့်ထားသော်လည်း အိန္ဒိယနှင့် အမေရိကန်အကြား ကုန်သွယ်ရေးတင်းမာမှုများကြောင့် ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့ရသည်။
ခေါင်းဆောင်များသည် ယခုနှစ်တွင် တွေ့ဆုံမည်၊ မတွေ့ဆုံမည်ကို အတည်ပြုချက်မရှိသေးသော်လည်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများသည် နယူးဒေလီတွင် ၎င်းတို့၏ဆွေးနွေးမှုများ ပြီးဆုံးသွားသည်နှင့် အိန္ဒိယသည် ပိုမိုရှင်းလင်းမှုကို ရှာဖွေဖွယ်ရှိကြောင်း လေ့လာသုံးသပ်သူများက ပြောကြားသည်။
Ref: channelnewsasia.com
ယနေ့ခေတ်
Quad အုပ်စု၏အရေးပါမှုနှင့် အမေရိကန်-တရုတ်ဆက်ဆံရေး ပြောင်းလဲမှုများအပေါ် သံသယများကြားတွင် လေးနိုင်ငံဝန်ကြီးများ နယူးဒေလီတွင် တွေ့ဆုံမည် အတွက် မှတ်ချက်များ 0 ခုရှိပါတယ်