ဒူဘိုင်း၊ ဇွန် ၁၀
အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်က ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားတစ်ဝိုက်ရှိ အမေရိကန်၏ တိုက်ခိုက်မှုများအတွက် လက်စားချေသည့်အနေဖြင့် ဇွန်လ ၁၀ ရက်၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ဂျော်ဒန်ရှိ အမေရိကန်စခန်းတစ်ခုနှင့် ပင်လယ်ကွေ့ရှိ အခြားပစ်မှတ် ၂၁ ခုကို တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း အီရန်မီဒီယာများက ဖော်ပြသည်။
ဧပြီလတွင် နှစ်နိုင်ငံ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် သဘောတူညီခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း အကြီးမားဆုံး ရန်လိုမှုများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
အီရန်သည် အင်္ဂါနေ့တွင် အမေရိကန် Apache ရဟတ်ယာဉ်တစ်စင်းကို ပစ်ချခဲ့သည်ဟု အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ် နယ်ထရမ့်က ပြောကြားခဲ့ပြီးနောက် အမေရိကန်စစ်တပ်က အီရန်လေကြောင်းကာကွယ်ရေး၊ မြေပြင်ထိန်းချုပ်ရေးစခန်းများနှင့် စောင့်ကြည့်ရေဒါနေရာများကို ပစ်မှတ်ထားခဲ့ကြောင်း X တွင် ပြောကြားခဲ့ပြီးနောက် အီရန်က ကူဝိတ်နှင့် ဘာရိန်းတို့တွင် တိုက်ခိုက်မှုများပြုလုပ်ရန် ပစ်မှတ်ထားကြောင်း ပြောကြားသည်။
“ တုံ့ပြန်မှုက အလွန်အားကောင်းသင့်တယ်လို့ ကျွန်တော်ယုံကြည်ပါတယ်။ ဒါပါပဲ” ဟု ထရမ့်က အင်္ဂါနေ့တွင် ABC News သို့ ပြောကြားသည်။
ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်တွင် အမေရိကန်-အစ္စရေးတို့က အီရန်အပေါ် ပူးတွဲတိုက်ခိုက်မှုများဖြင့် စတင်ခဲ့သောစစ်ပွဲ အဆုံးသတ်ရန် သဘောတူညီချက်အတွက် အလားအလာများအပေါ် အကြမ်းဖက်မှုများ မြင့်တက်လာခြင်းက သံသယများကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစေသည်။ တီဟီရန်သည် ပင်လယ်ကွေ့အိမ်နီးချင်းများမှ အမေရိကန်စခန်းများကို ပစ်ခတ်ခြင်းဖြင့် တုံ့ပြန်ခဲ့ပြီး ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့အတွက် အရေးပါသော လမ်းကြောင်းတစ်ခုဖြစ်သည့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပိတ်ဆို့ထားခဲ့သည်။
အမေရိကန်ဗဟိုကွပ်ကဲရေးဌာနမှ ဒေသစံတော်ချိန် ည ၉ နာရီ မတိုင်မီတွင် ပြီးဆုံးသွားပြီဟု ကြေညာခြင်းမပြုမီ အမေရိကန်၏ နောက်ဆုံးတိုက်ခိုက်မှုများသည် လေးနာရီခန့် ကြာမြင့်ခဲ့သည်။ အမေရိကန်အရာရှိတစ်ဦးက အီရန်ပစ်မှတ် ၂၀ နီးပါးကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားသည်။
ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားရှိ ကက်ရှ်ကျွန်းနှင့် ဆိပ်ကမ်းမြို့ ဆီရစ်တို့ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း အီရန်နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာက ဖော်ပြခဲ့သည်။
အနီးအနားရှိ ဘန်ဒါအဘတ်စ်တွင် ပေါက်ကွဲသံများကို ကြားခဲ့ရပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ရေလက်ကြားဝင်ပေါက်အနီးရှိ ဂျက်စ်အနီးတစ်ဝိုက်တွင် ပေါက်ကွဲသံများကိုကြားခဲ့ရကြောင်း အီရန်မီဒီယာများက ဒေသခံများကို ကိုးကား၍ ဖော်ပြသည်။
အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်က ဂျော်ဒန်နိုင်ငံရှိ အမေရိကန်အယ်လ်အာဇရက်အခြေစိုက်စခန်းရှိ နေရာလေးခုကို တာဝေးပစ်ဒုံးကျည်များဖြင့် ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း အီရန်မီဒီယာများက ဖော်ပြသည်။
ကင်းစောင့်တပ်များက ပစ်မှတ်များတွင် F-35 တိုက်လေယာဉ်ဂိုဒေါင်များနှင့် ကွပ်ကဲရေးနှင့် ထိန်းချုပ်ရေးစင်တာတို့ပါဝင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး အမေရိကန်၏ နောက်ထပ်တိုက် ခိုက်မှုတစ်စုံတစ်ရာအတွက် “ ပြတ်သားသော” ချေမှုန်းမှုဖြင့် တုံ့ပြန်ရန်အသင့်ရှိနေကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။
ဂျော်ဒန်လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များက ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် အီရန်မှ အယ်လ်-အဇ်ရက်သို့ ပစ်လွှတ်လိုက်သော ဒုံးကျည်ငါးစင်းကို ကြားဖြတ်ပစ်ချနိုင်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားသည်။ ကြားဖြတ်စစ်ဆင်ရေးမှ အပျက်အစီးများသည် ဂျော်ဒန်နယ်မြေပေါ်သို့ ကျရောက်ခဲ့သော်လည်း ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိမှု သို့မဟုတ် ပစ္စည်းပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများ မရှိခဲ့ကြောင်း ဂျော်ဒန်စစ်တပ်က ထပ်လောင်းပြောကြားသည်။
ကူဝိတ်စစ်တပ်က ၎င်း၏လေကြောင်းကာကွယ်ရေးစနစ်များသည် ရန်လိုသော လေကြောင်းပစ်မှတ်များကို တိုက်ခိုက်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်များက ကူဝိတ်ရှိ အလီအယ်လ်ဆာလမ်အခြေစိုက်စခန်းကို ဒရုန်းများဖြင့် ပစ်မှတ်ထားခဲ့ကြောင်း ပြောကြားပြီးနောက် တရားဝင်ဘေးကင်းရေးညွှန်ကြားချက်များကို လိုက်နာရန် ပြည်သူများကို တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်များက အစောပိုင်းတွင် ဘာရိန်းရှိ အမေရိကန် ပဉ္စမရေတပ်ကို ဒရုန်းများဖြင့်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ရန်လိုမှုများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားပါက “ ပိုမိုပြင်းထန်သော တုံ့ပြန်မှုများ” ဖြင့် ခြိမ်းခြောက်ခဲ့ကြောင်း မီဒီယာများက ဖော်ပြသည်။
ဘာရိန်းပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနက သတိပေးဥသြဆွဲထားပြီး ပြည်သူများကို ဘေးကင်းရာသို့ ဦးတည်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့ကြောင်း ပြောကြားသည်။ လေကြောင်းကာကွယ်ရေးစနစ်များသည် အီရန်၏တိုက်ခိုက်မှုများကို တွန်းလှန်ခဲ့ကြောင်း ဘာရိန်းဘုရင်၏ မီဒီယာအကြံပေးတစ်ဦးက X တွင် ပြောကြားသည်။
အမည်မဖော်လိုသော အမေရိကန်အရာရှိတစ်ဦးက ကနဦးအကဲဖြတ်ချက်များအရ အီရန်မှပစ်လွှတ်ခဲ့သော ဒုံးကျည်များနှင့် ဒရုန်းအားလုံးနီးပါးကို ကြားဖြတ်ဟန့်တားနိုင်ခဲ့ပြီး အမေရိကန်ဝန်ထမ်းများ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိမှု သို့မဟုတ် အမေရိကန်စစ်စခန်းတည်ရှိရာနေရာများ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုဆိုင်ရာ အစီရင်ခံစာများကို ချက်ချင်းမသိရှိရသေးကြောင်း ပြောကြားသည်။
ပင်တဂွန်က မှတ်ချက်ပေးရန် တောင်းဆိုမှုကို ချက်ချင်းတုံ့ပြန်ခြင်းမရှိပါ။ ရိုက်တာသတင်းဌာနအနေဖြင့် စစ်မြေပြင်အစီရင်ခံစာများကို ချက်ချင်းအတည်မပြုနိုင်ပါ။
ရန်လိုမှုများ မြင့်တက်လာပြီးနောက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် အာရှကုန်သွယ်မှုအစောပိုင်းတွင် ရေနံဈေးနှုန်းများသည် ၁ ရာခိုင်နှုန်းခန့် မြင့်တက်လာခဲ့သည်။
အင်္ဂါနေ့တွင် အမေရိကန် Apache ရဟတ်ယာဉ်တစ်စင်းကို အီရန်၏ တိုက်ခိုက်ရေးဒရုန်းတစ်စင်းက ပစ်ချခဲ့ကြောင်း အမည်မဖော်လိုသော အမေရိကန်အရာရှိတစ်ဦးက ပြောကြားသည်။ ရဟတ်ယာဉ်ဖြစ်ရပ်တွင်ပါဝင်ခဲ့သော အမေရိကန်လေယာဉ်မှူးနှစ်ဦးမှာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခြင်းမရှိကြောင်း ထရမ့်က ပြောကြားသည်။
အီရန်နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာက စစ်ဘက်သတင်းရင်းမြစ်တစ်ခုကို ကိုးကား၍ ပြီးခဲ့သည့် ၂၄ နာရီအတွင်း ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားတွင် လေကြောင်းထိုးစစ်ဆင်မှု တစ်စုံတစ်ရာမပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားသည်။
အင်္ဂါနေ့ နံနက် ၃ နာရီခန့်တွင် ကင်းလှည့်နေစဉ် အိုမန်ကမ်းရိုးတန်းအနီးရှိ ရေပြင်တွင် အမေရိကန်စစ်တပ်၏ တိုက်ခိုက်ရေးရဟတ်ယာဉ် ပျက်ကျပြီးနောက် အမေရိကန်ရေတပ်၏ မြေပြင်ဒရုန်းတစ်စင်းက လေယာဉ်အမှုထမ်းနှစ်ဦးကို ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီး ကယ်တင်ခဲ့ကြောင်း အမေရိကန်စစ်တပ်က ပြောကြားသည်။
အမေရိကန်စစ်တပ်၏ ဗဟိုကွပ်ကဲရေးဌာနက ပျက်ကျရသည့်အကြောင်းရင်းကို မပြောပြခဲ့ပါ။ လေယာဉ်အမှုထမ်းနှစ်ဦးကို နှစ်နာရီအကြာတွင် ကယ်တင်နိုင်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့သည် တည်ငြိမ်သောအခြေအနေတွင်ရှိနေကြောင်း ပြောကြားပြီး ထရမ့်၏ဖော်ပြချက်ထက် ပိုမိုသတိထားသော အကဲဖြတ်ချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။
အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရာချီက ရဟတ်ယာဉ်ဖြစ်ရပ်ကို တိုက်ရိုက်ပြောဆိုခြင်းမရှိသော်လည်း ဒေသတွင်းရှိ နိုင်ငံခြားတပ်ဖွဲ့များသည် မတော်တဆမှုများ သို့မ ဟုတ် အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်မှုများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်နိုင်ခြေရှိကြောင်း X တွင် ပြောကြားသည်။
“ အန္တရာယ်လျှော့ချရန်အတွက် အကောင်းဆုံးဖြေရှင်းနည်းမှာ ၎င်းတို့ထွက်ခွာရန်ဖြစ်သည်” ဟု ၎င်းက ရေးသားခဲ့သည်။
အင်္ဂါနေ့တွင် The Wall Street Journal သို့ ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုတစ်ခုအတွင်း ရဟတ်ယာဉ်ဖြစ်ရပ်သည် ကြီးမားသောကိစ္စမဟုတ်ဟု ထရမ့်က ပြောကြားပြီး “ လေယာဉ်မှူးကောင်းမွန်ကြောင်း” အလေးပေးပြောကြားသည်။
သို့သော် ယင်းဖြစ်ရပ်သည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းစစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရန်နှင့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရန် ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီချက်တစ်ရပ်ကို ကြားဝင်ညှိနှိုင်းရန် ကြိုးပမ်းမှုများအပေါ် ပိုမိုဖိအားဖြစ်စေနိုင်သည်။
အီရန်နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့သည် သဘောတူညီချက်တစ်ခုရရှိရန် နီးကပ်နေပြီဟု ထရမ့်က အကြိမ်ကြိမ်ပြောဆိုခဲ့သော်လည်း မေလအစောပိုင်းတွင် အားနည်းသော အ ပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက် အသက်ဝင်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း တိုးတက်မှုလက္ခဏာ အနည်းငယ်သာရှိခဲ့သည်။
လက်ဘနွန်နိုင်ငံရှိ အစ္စရေးနှင့် အီရန်ကျောထောက်နောက်ခံပြု ဟစ်ဇ်ဘိုလာစစ်သွေးကြွများအကြား တိုက်ပွဲများဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေပြီး တီဟီရန်သည် စစ်ပွဲမတိုင်မီက ကမ္ဘာ့ရေနံစိမ်းနှင့် အရည်ပျော်သဘာဝဓာတ်ငွေ့၏ ငါးပုံတစ်ပုံကို သယ်ယူပို့ဆောင်ခဲ့သော ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှတစ်ဆင့် သင်္ဘောအများစုကို ကန့်သတ်ထားဆဲဖြစ်သည်။ ဝါရှင်တန်သည် အီရန်ဆိပ်ကမ်းများကို ပိတ်ဆို့မှုများ ချမှတ်ခဲ့သည်။
အမေရိကန်စွမ်းအင်ဝန်ကြီး ခရစ်ရိုက်က ဟော်မုဇ်မှတစ်ဆင့် သင်္ဘောသွားလာမှုသည် “ အလွန်အဓိပ္ပာယ်ရှိရှိ” မြင့်တက်လာသော်လည်း စစ်ပွဲပြီးဆုံးသွားသည်နှင့် ပုံမှန်စွမ်းအင်စီးဆင်းမှုသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိရန် လပေါင်းများစွာကြာမည်ဟု အင်္ဂါနေ့တွင် ထပ်လောင်းပြောကြားသည်။
ထရမ့်က မည်သည့်ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီချက်မဆို အီရန်သည် နျူကလီးယားလက်နက် မတီထွင်နိုင်ကြောင်း သေချာစေရမည်ဟု ပြောကြားသည်။ အီရန်သည် ထိုကဲ့သို့သော ရည်မှန်းချက်များကို အစဉ်တစိုက်ငြင်းဆိုခဲ့သည်။
အီရန်၏ တောင်းဆိုချက်များတွင် နိုင်ငံတကာပိတ်ဆို့မှုများကို ရုပ်သိမ်းခြင်း၊ ပိတ်ဆို့ထားသော ၎င်းတို့၏ပိုင်ဆိုင်မှု ဒေါ်လာဘီလီယံပေါင်းများစွာကို ပြန်ဖြေလျှော့ပေးခြင်းနှင့် ရေလက်ကြားကိုထိန်းချုပ်မှုအား အသိအမှတ်ပြုခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။
Ref: channelnewsasia.com
ယနေ့ခေတ်
ထရမ့်က ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားအနီးတွင် တိုက်ခိုက်ရန် အမိန့်ပေးပြီးနောက် ဂျော်ဒန်နှင့် ပင်လယ်ကွေ့ရှိ အမေရိကန်စခန်းများကို အီရန်က ပစ်မှတ်ထား အတွက် မှတ်ချက်များ 0 ခုရှိပါတယ်