ဒူဘိုင်း၊ ဇွန် ၂၈
အမေရိကန်၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အီရန်သည် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ဘာရိန်းနှင့် ကူဝိတ်ကို ပစ်မှတ်ထားသည့် ဒရုန်းနှင့် ဒုံးကျည်တိုက်ခိုက်မှုများကိုစတင်ခဲ့ပြီး ဝါရှင်တန်က ၎င်းတိုက်ခိုက်မှုများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ပါက စစ်ပွဲအဆုံးသတ်ရန် ဆွေးနွေးမှုများကို “လုံးဝရပ်တန့်” မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။
အီရန်၏ တိုက်ရိုက်ကြီးကြပ်မှုမရှိဘဲ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရန် ကြိုးပမ်းမှုများသည် ယခုအခါ ဒေသတွင်းပဋိပက္ခများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး ရေရှည်အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးအတွက် ဆွေးနွေးမှုများကို အန္တရာယ်ဖြစ်စေခဲ့သည်။ အမေရိကန်ရေတပ်မှကြီးကြပ်သော နိုင်ငံစုံရေကြောင်းအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုက အိုမန်အနီးတွင် အဝင်အထွက်လမ်းကြောင်းနှစ်ခုလုံးအတွက် တိုးချဲ့မည်ဖြစ်ပြီး တီဟီရန်နှင့် ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားရာနေရာအသစ်တစ်ခု ထူထောင်မည်ဟု စနေနေ့တွင် ပြောကြားသည်။
အီရန်နှင့် အိုမန်၏ရေပိုင်နက်တွင် ရှိနေသော်လည်း ကမ္ဘာ့အသိုက်အဝန်းသည် ထိုရေလက်ကြားကို နိုင်ငံတကာလမ်းကြောင်းတစ်ခုအဖြစ် ကြာမြင့်စွာကတည်းက ယူဆခဲ့ကြသည်။ မကြာသေးမီရက်များအတွင်း အီရန်သည် ရေလက်ကြား၏ အိုမန်ဘက်ခြမ်းရှိ လမ်းကြောင်းတစ်ခုကို ဖြတ်သန်းသွားသော ကုလသမဂ္ဂအေဂျင်စီတစ်ခုမှ ကျောထောက်နောက်ခံပြုထားသော သင်္ဘောများကို နှစ်ကြိမ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
အီရန်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့၏ ငါးပုံတစ်ပုံကို သယ်ဆောင်ခဲ့သော ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့၏ ကျဉ်းမြောင်းသောရေလက်ကြားကို မိမိတစ်ဦးတည်းသာ အုပ်ချုပ်ရ မည်ဟု အခိုင်အမာပြောဆိုထားသည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရာချီက တနင်္ဂနွေနေ့တွင် အီရတ်နိုင်ငံသို့ နိုင်ငံတော်ခရီးစဉ်အတွင်း ယင်းအချက်ကို ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။
“ဤကိစ္စတွင် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်း၊ အီရန်အစ္စလာမ္မစ်သမ္မတနိုင်ငံမှ လက်ရှိလုပ်ဆောင်နေသော အစီအစဉ်များနှင့် ကွဲပြားသောအစီအစဉ်အသစ်များ သို့မဟုတ် သီးခြားအစီ အစဉ်များချမှတ်ရန် ကြိုးပမ်းမှုတိုင်းသည် ရှုပ်ထွေးမှုများကို ပိုမိုဖြစ်ပေါ်စေပြီး ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခြင်းကိုနှောင့်နှေးစေကာ တင်းမာမှုအဆင့်ကို မြင့်တက်စေ မည်ဖြစ်ပြီး လွန်ခဲ့သောနှစ်ညက ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားတွင် တင်းမာမှုနှင့် ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုများ မြင့်တက်လာစေသည့် အဖြစ်အပျက်များကို ကျွန်ုပ်တို့မြင်တွေ့ခဲ့ရသကဲ့သို့ပင်” ဟု ဘဂ္ဂဒက်တွင် ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။
အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့သည် ရေလက်ကြားမှတစ်ဆင့် သင်္ဘောတင်ပို့မှုအစီအစဉ်များ၊ အမေရိကန်၏ပိတ်ဆို့ မှုများကို ဖယ်ရှားခြင်းနှင့် အီရန်၏ ကြွယ်ဝသော ယူရေနီယမ်သိုလှောင်မှု၏အနာဂတ်ကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းခြင်း အပါအဝင် ယာယီငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီချက်၏ စည်းကမ်းချက်များကို ဆွေးနွေးနေဆဲဖြစ်သည်။ ယခုလ အစောပိုင်းတွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သော နားလည်မှုစာချွန်လွှာအရ အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့သည် အသေးစိတ်အချက်အလက်များကို ဖြေရှင်းရန် ရက်ပေါင်း ၆၀ အချိန်ရှိသည်။
တနင်္ဂနွေနေ့အစောပိုင်းတွင် ဟစ်ဇ်ဘိုလာ၏ပစ်ခတ်မှုကြောင့် အစ္စရေးစစ်သားတစ်ဦးသေဆုံးခဲ့သည့် လက်ဘနွန်တွင် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသော တိုက်ပွဲများသည်လည်း သဘော တူညီချက်ကို ခြိမ်းခြောက်နေသည်။
အမေရိကန်စစ်တပ်ကိုလက်ခံထားသည့် ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများသို့ ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်မှုများ
အမေရိကန်၏ တိုက်ခိုက်မှုများအပြီးတွင် တနင်္ဂနွေနေ့နံနက်တွင် လေကြောင်းကာကွယ်ရေးစနစ်များသည် အီရန်၏ ဒရုန်းများနှင့် ဒုံးကျည်များကို ကြားဖြတ်ဟန့်တားနိုင်ခဲ့ကြောင်း ကူဝိတ်စစ်တပ်က ပြောကြားသည်။
အမေရိကန်စစ်တပ် အခြေစိုက်စခန်းကြီးတစ်ခုကို လက်ခံထားသည့် ကူဝိတ်က ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်နှစ်စင်းကို ထောက်လှမ်းပြီး ကြားဖြတ်ဟန့်တားနိုင်ခဲ့ကြောင်းနှင့် ဒဏ်ရာရရှိမှု သို့မ ဟုတ် ပျက်စီးမှုအစီရင်ခံစာများမရှိကြောင်း ပြောကြားသည်။
အီရန်လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်က တိုက်ခိုက်မှုနှစ်ခုလုံးအတွက် ၎င်းတို့တွင်တာဝန်ရှိသည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။
ထရမ့်က “အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးသဘောတူညီချက်ကို ချိုးဖောက်တဲ့အတွက် အီရန်ဒုံးကျည်နဲ့ ဒရုန်းသိုလှောင်ရုံနေရာတွေနဲ့ ကမ်းရိုးတန်းရေဒါနေရာတွေကို ထပ်မံတိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်” ဟု လူမှုကွန်ရက်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ အမေရိကန်သည် ကျိုးကြောင်းဆီလျော်စွာ လုပ်ဆောင်တော့မည် မဟုတ်တော့ဘဲ “အလုပ်ကို စစ်ရေးအရ ပြီးမြောက်အောင်လုပ်ဆောင်ဖို့” အတင်းအကျပ်ခိုင်းစေခံနေရသည်ဟု သတိပေးခဲ့သည်။
“အဲဒီလိုဖြစ်လာရင် အီရန်အစ္စလာမ်သမ္မတနိုင်ငံ မရှိတော့ဘူး” ဟု ထရမ့်က Truth လူမှုကွန်ရက်တွင် ရေးသားခဲ့သည်။
လက်ဘနွန်တွင် ပဋိပက္ခများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသည်။
အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးတွင် အစ္စရေးသည် အီရန်ကျောထောက်နောက်ခံပြုထားသော ဟစ်ဇ်ဘိုလာစစ်သွေးကြွအဖွဲ့နှင့် တိုက်ခိုက်နေသည့် လက်ဘနွန်မှတိုက်ပွဲများရပ်တန့်ရန် ပါဝင်ရမည်ဟု အီရန်က အစဉ်တစိုက်ပြောကြားခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့ အီရန်ကိုစတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ရက်အနည်းငယ်အကြာတွင် ဟစ်ဇ်ဘိုလာသည် မဟာမိတ်အီရန်နှင့် စည်းလုံးညီညွတ်မှုဖြင့် အစ္စရေးကိုပစ်ခတ်ခဲ့သည်။ အစ္စရေးသည် လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်းမှ နယ်မြေများစွာကို ကျူးကျော်သိမ်းပိုက်မှုဖြင့် တုံ့ပြန်ခဲ့ပြီး လူထောင်ပေါင်းများစွာ နေရပ်စွန့်ခွာခဲ့ရသည်။ အစ္စရေးက ဟစ်ဇ်ဘိုလာ လက်နက်ဖြုတ်သိမ်းသည်အထိ ၎င်း၏တပ်များကို ရုပ်သိမ်းမည်မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားသည်။
ပြီးခဲ့သည့်အပတ်က အစ္စရေးနှင့် လက်ဘနွန်အစိုးရတို့သည် ပဋိပက္ခကိုအဆုံးသတ်ရန် မူဘောင်သဘောတူညီချက်တစ်ရပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ သို့သော် ၎င်းတို့၏သဘော တူညီချက်တွင် ဟစ်ဇ်ဘိုလာ သို့မဟုတ် အီရန်မပါဝင်ပါ။ ဟစ်ဇ်ဘိုလာက သဘောတူညီချက်ကိုဝေဖန်ပြီး လက်နက်ဖြုတ်သိမ်းရန် တောင်းဆိုမှုများကို ပယ်ချခဲ့သည်။
တနင်္ဂနွေနေ့တွင် အာရာချီက အီရတ်သို့ သွားရောက်လည်ပတ်စဉ် အမေရိကန်သည် တိုက်ခိုက်မှုများရပ်တန့်ရန်နှင့် ဆုတ်ခွာရန် အစ္စရေးကိုဖိအားပေးရမည်ဟု ထပ်မံပြောကြားခဲ့သည်။ အစ္စရေးသည် လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်းတွင် စတုရန်းကီလိုမီတာ ၆၀၀ (စတုရန်းမိုင် ၂၃၁) ခန့်ကို သိမ်းပိုက်ထားပြီး ဟစ်ဇ်ဘိုလာ၏ တိုက်ခိုက်မှုများကိုရပ်တန့်ရန် လုံခြုံရေးကြားခံအဖြစ် လိုအပ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ဇွန်လလယ်တွင် အီရန်-အမေရိကန် သဘောတူညီချက် လက်မှတ်ရေးထိုးပြီးကတည်းက လက်ဘနွန်တွင် အစ္စရေး၏တိုက်ခိုက်မှုကြိမ်နှုန်းမှာ သိသိသာသာကျဆင်းသွားခဲ့သော်လည်း စနေနေ့တွင် အနည်းဆုံး လူတစ်ဦးသေဆုံးခဲ့သည့် တိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေခဲ့ကြောင်း လက်ဘနွန်ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားခဲ့သည်။ တနင်္ဂနွေနေ့နံနက်တွင် အစ္စရေး၏ သီးခြားတိုက်ခိုက်မှုနှစ်ခုသည် လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်းကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး တစ်ခုမှာ တေဘာမြို့နှင့် နောက်တစ်ခုမှာ နာဘာတီယာဒေသတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း လက်ဘနွန်အမျိုးသားသတင်းဌာနက ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိခိုက်ကျဆုံးမှုနှင့်ပတ်သက်၍ သတင်းမကြားရသေးပါ။
ဟစ်ဇ်ဘိုလာစစ်သွေးကြွများသည် လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်းရှိ ဒီယာဆာရန်ရွာတွင် အစ္စရေးစစ်သားတစ်ဦးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြောင်း အစ္စရေးစစ်တပ်က ပြောကြားခဲ့သည်။ ဟစ်ဇ်ဘိုလာက ယင်းဖြစ်ရပ်နှင့်ပတ်သက်၍ မှတ်ချက်မပေးခဲ့ပေ။
Ref: apnews.com
ယနေ့ခေတ်
အီရန်က ဘာရိန်းနှင့် ကူဝိတ်ကို တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် စစ်ပွဲအဆုံးသတ်ရေး ဆွေးနွေးမှုများကို ရပ်တန့်မည်ဟု ဝါရှင်တန် ခြိမ်းခြောက် အတွက် မှတ်ချက်များ 0 ခုရှိပါတယ်