ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု လက္ခဏာများရှိနေသော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အာဆီယံဆက်ဆံရေး တင်းမာနေဆဲ

မနီလာ၊ ဇူလိုင် ၂၄

မြန်မာနိုင်ငံသည် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း(အာဆီယံ) အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် (၂၉) နှစ်မြောက် အထိမ်းအမှတ်ပွဲကို ဇူလိုင် ၂၃ ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှုအပြီး ငါးနှစ်ကျော်အကြာ မကြာသေးမီက ပြန်လည်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သည့် လက္ခဏာများရှိနေသော်လည်း ဒေသတွင်းအုပ်စုနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ဆက် ဆံရေးမှာ တင်းမာနေဆဲဖြစ်သည်။

အာဏာသိမ်းမှုအပြီးတွင် အာဆီယံသည် မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးကို ရန်လိုမှုများကို အဆုံးသတ်ရန် အာဆီယံသဘောတူညီချက် ၅ ချက်တွင် အဓိပ္ပာယ်ရှိသော တိုးတက်မှုမရှိခြင်းကြောင့်ဟုဆိုကာ အဆင့်မြင့်အစည်းအဝေးများမှ ချန်လှပ်ထားခဲ့သည်။

အကြမ်းဖက်မှုကို ချက်ချင်းရပ်တန့်ရန်၊ ဘက်အားလုံးအကြား အပြုသဘောဆောင်သည့် ဆွေးနွေးမှုများ၊ ဆွေးနွေးပွဲများကို ကြားဝင်ညှိနှိုင်းရန် အထူးသံတမန်တစ်ဦး ခန့်အပ်ရန်၊ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကူအညီပေးရေးနှင့် ကိုယ်စားလှယ်အား သက်ဆိုင်ရာပါတီအားလုံးနှင့် ဆက်သွယ်ရန် သဘောတူညီချက်တွင် တောင်းဆိုထားသည်။

သဘောတူညီချက် မပြည့်ဝသေး

သို့ရာတွင် အာဆီယံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံကြား ဆက်ဆံရေးကို အလုံးစုံဖြတ်တောက်လိုက်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ အာဆီယံအစည်းအဝေးများကို မြန်မာနိုင်ငံမှ နိုင်ငံရေးတာဝန်မဟုတ်သည့် အခြားအရာရှိများကို တက်ရောက်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။

ထိုချဉ်းကပ်မှုသည် ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ထိုင်းနိုင်ငံက မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးတင်မောင်ဆွေ အပါအဝင် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများပါဝင်သည့် လူကိုယ်တိုင်တွေ့ဆုံပွဲတစ်ခုကို စီစဉ်ပေးချိန်တွင် ထင်ရှားခဲ့သည်။

ဤထိတွေ့ဆက်ဆံမှုသည် အာဆီယံ၏ ထိပ်တန်းအဆင့် အစည်းအဝေးများမှ နှစ်ပေါင်းများစွာ ဘေးဖယ်ထားခံရပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံသည် အာဆီယံနှင့်ဆက်ဆံရေးကို ပုံမှန်ဖြစ်အောင်ကြိုးစားနေချိန်တွင် ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။

ဦးမင်းအောင်လှိုင်က “ကျွန်ုပ်တို့သည် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်များဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အာဆီယံနှင့် ပုံမှန်ဆက်ဆံရေးသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိပါမည်” ဟု ဧပြီလတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော် အာဆီယံသည် ဂရုတစိုက်သတ်မှတ်ထားသော စည်းကမ်းချက်များအောက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံနေဆဲဖြစ်သည်။

သိမ်မွေ့သောဟန်ချက်ညီလုပ်ဆောင်ချက်

လက်ရှိအခြေအနေသည် လွန်ခဲ့သောနှစ်သုံးဆယ်က အာဆီယံ၏ချဉ်းကပ်မှုကိုသာ ပဲ့တင်ထပ်နေသည်။

၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီမိုကရေစီအရေးတော်ပုံအပေါ် မြန်မာစစ်တပ်၏ နှိမ်နင်းမှုအပြီးတွင် အာဆီယံသည် အထီးကျန်မှုထက် “အပြုသဘောဆောင်သည့် ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု” ဟု ဖော်ပြသည့်အရာကို လိုက်စားခဲ့သည်။ သို့သော် နိုင်ငံကို အပယ်ခံနိုင်ငံအဖြစ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရှုမြင်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံသည် ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် အာဆီယံသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။

၂၀၁၁ ခုနှစ် ယခင်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းစိန်လက်ထက်တွင် အရပ်သားအစိုးရတစ်ရပ်ကို ဦးဆောင်ခြင်းအပါအဝင် နိုင်ငံရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများကို စတင်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဒေါ်အောင်ဆန်စုကြည်၏ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်သည် ၂၀၁၅ နှင့် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲများတွင် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။

အာဆီယံနှင့်ဆက်ဆံရေးကို ပြန်လည်ပြုပြင်နိုင်ရုံသာမက အရေးကြီးသည်မှာ နိုင်ငံ၏အမျိုးသားပြန်လည်သင့်မြတ်ရေး ရှည်လျားသောလုပ်ငန်းစဉ်ကို စတင်နိုင်သည့် လမ်းကြောင်း တစ်ခုကိုရေးဆွဲရန် လက်ရှိမျိုးဆက်ခေါင်းဆောင်များတွင် တာဝန်ရှိသည်ဟု လေ့လာသုံးသပ်သူများက ပြောကြားသည်။

မူဝါဒထောက်ခံအားပေးသည့် Tampadipa Institute ၏ ဒါရိုက်တာ ဦးခင်ဇော်ဝင်းက အစိုးရသစ်၏ ပထမဆုံး နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများထဲမှတစ်ခုမှာ အာဆီယံနှင့်ဆက်ဆံရေးကို ပုံမှန်ဖြစ်စေရန်ဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

အာဆီယံနှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံရန် အစီအစဉ်များကို ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီကတည်းက ပြင်ဆင်ထားသင့်ကြောင်း ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ “ထိုသို့သော မူဝါဒစာရွက် စာတမ်းများကို လေ့ကျင့်ထားသော ပရော်ဖက်ရှင်နယ်ဝန်ထမ်းများက ပြင်ဆင်ထားရမည်။”

မသေချာသည့် ရှေ့ဆက်သွားရမည့်လမ်း

သို့သော် နေပြည်တော်သည်လည်း ရောထွေးနေသော အချက်ပြမှုများကို ပေးပို့နေပါသည်။

ယခုလအစောပိုင်းတွင် မြန်မာလွှတ်တော်သည် အာဆီယံသဘောတူညီချက် ၅ ချက်ကိုပယ်ချရန် တောင်းဆိုသည့် အဆိုတစ်ရပ်ကို အတည်ပြုခဲ့ပြီး လွှတ်တော်အမတ်များက အာဆီယံသည် နိုင်ငံ၏ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး ကြိုးပမ်းမှုများကို အသိအမှတ်မပြုဘဲ မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းကို ထင်ဟပ်တော့မည်မဟုတ်ကြောင်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။

သို့သော် အတိုက်အခံ NUG က အာဆီယံသဘောတူညီချက် ၅ ချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရေး ကြိုးပမ်းမှုများကို တိုးမြှင့်ရန် အာဆီယံအား တောင်းဆိုခဲ့သည်။

လက်ရှိအခြေအနေများအောက်တွင် အာဆီယံသည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဆက်လက်ထိတွေ့ဆက်ဆံနေချိန်တွင် အစည်းအဝေးများသည် အစိုးရသစ်အတွက် တရားဝင်မှုပေးသည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခံရနိုင်ခြေရှိသည်ဟု လေ့လာသူများက ပြောကြားသည်။

“နိုင်ငံအချို့တွင် အခြားရပ်တည်ချက်တစ်ခုရှိပြီး အသိအမှတ်ပြုခြင်းမရှိဘဲ ထိတွေ့ဆက်ဆံခြင်းဖြစ်သည်” ဟု ISEAS-Yusof Ishak Institute မှ အဓိကသုတေသီ Sharon Seah က ပြောကြားသည်။

“၎င်းတို့သည် အစိုးရသစ်နှင့် ဆက်သွယ်ရေးတံတားအချို့ တည်ဆောက်ရာတွင် ကူညီလိုကြသော်လည်း တစ်ချိန်တည်းမှာပင် တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုမှုဆိုင်ရာ ပြဿနာတစ်ခုရှိနေပါသည်။” ဟု ဆိုသည်။

“မြန်မာ့အမြင်အရ ကွာခြားချက်မရှိပါဘူး။ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုကတော့ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုပါပဲ” ဟု Seah က ပြောကြားသည်။

“အလွန်ကြီးမားသော ရှုထောင့်မှကြည့်လျှင် ဤအချက်သည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန်ဆန္ဒရှိသော အခြားနိုင်ငံများရှိနေကြောင်း လက္ခဏာတစ်ရပ်ဖြစ်သည်ဟု ကျွန်မထင်ပါတယ်” ဟု သူမက ထပ်လောင်းပြောကြားသည်။

“ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများအတွက် အသေးစိတ်အချက်အလက်များကိုမကြည့်ဘဲ ပြီးခဲ့သည့် ငါးနှစ်တာကာလအတွင်း ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်များနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံသည် ပုံမှန်လမ်းကြောင်းသို့ ကူးပြောင်းရန် အသင့်ဖြစ်နေကြောင်း ၎င်းတို့ မြင်တွေ့ရပါလိမ့်မည်။” ဟု ဆိုသည်။

Ref: channelnewsasia.com
ယနေ့ခေတ်

Sharing is Caring:

Facebook 0

Copy 0

Twitter 0

More

Sharing is Caring:

Facebook 0

Copy 0

Twitter 0

Pinterest 0