ဝါရှင်တန်၊ ဩဂုတ် ၂၄
ထရမ့်အစိုးရက ကနေဒါသည် အမေရိကန်နှင့် ကုန်သွယ်ရေးစစ်ပွဲတွင် အနိုင်ရနိုင်သည်ဟု ထင်မြင်ယူဆခြင်းသည် “မိုက်မဲရာကျမည်” ဟု သတိပေးခဲ့ပြီး ၎င်း၏မြောက်ပိုင်းအိမ်နီးချင်းအပေါ် “ပျက်စီးဆုံးရှုံးခြင်း” သက်ရောက်မှုရှိမည်ဟု သြဂုတ် ၂၃ ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ခန့်မှန်းခဲ့သည်။
ဝါရှင်တန်နှင့် အော့တဝါအကြား ညှိနှိုင်းမှုများသည် သောကြာနေ့နှောင်းပိုင်းတွင် ပျက်ပြားသွားပြီး အမေရိကန်၏ အခွန်နှုန်းထားအသစ် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကို စတင်ကောက်ခံခဲ့ပြီး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၀ ဘီလီယံတန်ဖိုးရှိ ကနေဒါကုန်ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် အမေရိကန်သို့ ကနေဒါပို့ကုန်၏ ၅.၅ ရာခိုင်နှုန်းကို သက်ရောက်မှုရှိမည်ဖြစ်သည်။
လက်စားချေသည့်အနေဖြင့် ကနေဒါက အမေရိကန်၏ အခွန်အသစ်များကို လိုက်လျောညီထွေဖြစ်စေမည်ဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး အမေရိကန်သံမဏိနှင့် နို့ထွက်ပစ္စည်းလုပ်ငန်းများကို ပစ်မှတ်ထားသည့် အခွန်အသစ်များသည် စက်တင်ဘာ ၈ ရက်တွင် အသက်ဝင်မည်ဖြစ်သည်။
အမေရိကန်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီး ရှောင်ဒပ်ဖီက ကနေဒါသည် ကုန်သွယ်ရေးစစ်ပွဲတွင် သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့်နှင့် ယှဉ်ပြိုင်ပါက ပိုမိုဆိုးရွားလာမည်ဟု ပြောကြားသည်။
လက်ရှိတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ကနေဒါပို့ကုန်၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို တင်သွင်းနေသည်။
“ကျွန်တော်တို့က ကောင်းမွန်တဲ့ ကုန်သွယ်ဖက်တွေပါ၊ မဟုတ်လား။ ဒါပေမယ့် ကနေဒါက အမေရိကန်နဲ့ကုန်သွယ်တာကနေ အကျိုးကျေးဇူးပိုရနေတယ်” ဟု ၎င်းက “Fox News Sunday” talk show တွင် ပြောသည်။
“သူတို့က ဒေါ်နယ်ထရမ့်နဲ့စစ်ဖြစ်ပြီး အမေရိကန်ကို တကယ်အနိုင်ရမယ်လို့ထင်တာက သူတို့ဘက်က မိုက်မဲရာကျတယ်လို့ ထင်ပါတယ်။” ဟု ဆိုသည်။
“ကုန်သွယ်ရေးစစ်ပွဲသည် ကနေဒါနိုင်ငံအတွက် အလွန်ဆိုးရွားသည့် ထိခိုက်နစ်နာမှုများ ရှိလာနိုင်ခြင်းကြောင့် ဝန်ကြီးချုပ် မာ့ခ်ကာနေးအနေနှင့် ဆွေးနွေးပွဲစားပွဲဝိုင်းသို့ ‘အမြန်ဆုံး’ ပြန်လာရလိမ့်မယ်ဟု ၎င်းက ခန့်မှန်းသုံးသပ်ခဲ့သည်”
ကာနေးသည် ကြာရှည်မဟာမိတ်များကြား သဘောထားကွဲလွဲမှုများ ပိုမိုနက်ရှိုင်းလာသည်နဲ့အမျှ ကုန်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ “အဆင်မပြေသည့် သဘောတူညီချက်” မှထွက်ခွာပြီးနောက် အမေရိကန်အပေါ် လက်စားချေအခွန်များ ကောက်ခံမည်ဟု စနေနေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။
“စစ်ပွဲဖြစ်နေတယ်။ ကျွန်တော်တို့ တိုက်ခိုက်ခံရတယ်” ဟု ကာနေးက ပြောသည်။
ကာနေးက အခြားနိုင်ငံများနှင့် ကနေဒါတို့၏ ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက်များကို ကန့်သတ်မည့် အမေရိကန်၏ နောက်ဆုံးမိနစ် တောင်းဆိုချက်များ၊ ပြင်သစ်ဘာသာစကားနှင့် Quebec ယဉ်ကျေးမှုအပေါ် လက်မခံနိုင်သည့် “ခြိမ်းခြောက်မှုများ” ကို ကိုးကားဖော်ပြခဲ့သည်။
“ကနေဒါဟာ တစ်နိုင်ငံတည်းမဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်ခြင်းရဲ့ အကျိုးကျေးဇူးတွေကို လိုချင်ပါတယ်” ဟု ထရမ့်က တနင်္ဂနွေနေ့အစောပိုင်းတွင် ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
“သူတို့ဟာ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လယ်သမားကြီးတွေအပေါ် အခွန်အကောက်တွေ အများကြီးကောက်ခံခဲ့ပါတယ်။ နောက်ထပ်မရှိတော့ဘူး” ဟု ထရမ့်က Truth လူမှုကွန်ရက်တွင် ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။
“ဝါရှင်တန်မှာ အနိုင်ကျင့်သူ”
အဆိုပါရန်ငြိုးသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် ထရမ့် ဒုတိယသက်တမ်း စတင်ချိန်မှစပြီး မဟာမိတ်များကြား နက်ရှိုင်းလာသည့်ကွဲလွဲမှုကို ပေါ်လွင်စေခဲ့ပြီး ကနေဒါကို အမေရိကန်၏ ၅၁ ခုမြောက်ပြည်နယ်အဖြစ် သတ်မှတ်ရန် ထရမ့်က အကြိမ်ကြိမ်ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။
ကာနေးက နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးသည် ထာဝရပြောင်းလဲသွားပြီး ကနေဒါသည် အမေရိကန်အပေါ် မှီခိုမှုကို လျှော့ချရမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
စီးပွားရေးကျဆင်းမှုတွေရှိနေသော်လည်း ထရမ့်သမ္မတအဖြစ် ပြန်လည်တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီး နှစ်လအကြာတွင် ဝါရှင်တန်ကိုရင်ဆိုင်ရန် ဆန္ဒရှိခြင်းကြောင့် ပြည်တွင်းတွင် နိုင်ငံ ရေးထောက်ခံမှုကိုရရှိခဲ့သည်။
ဝါရှင်တန်တွင် မကြာသေးမီကပြုလုပ်ခဲ့သော ဆွေးနွေးပွဲများတွင် ကနေဒါနိုင်ငံသည် ထရမ့်၏ မော်တော်ကား၊ သံမဏိနှင့် အလူမီနီယမ်အပေါ် အခွန်ကောက်ခံမှုမှ သက်သာရာရရန် ရှာဖွေနေခဲ့ပြီး ယင်းအခွန်ကောက်ခံမှုများသည် နိုင်ငံ၏စီးပွားရေးကို ထိခိုက်စေခဲ့ပြီး အလုပ်အကိုင်ဆုံးရှုံးမှုများကိုဖြစ်စေခဲ့ကာ တစ်ချိန်က သံမဏိဖြင့်ဖုံးအုပ်ထားသော ကုန်သွယ်ဆက်ဆံရေးကို တင်းမာစေခဲ့သည်။
အမေရိကန်၏ အရက်၊ မော်တော်ကားနှင့် နို့ထွက်ပစ္စည်းများအပေါ် အခွန်ကောက်ခံရာတွင် ကနေဒါ၏ “ခွဲခြားဆက်ဆံမှု” ကို အိမ်ဖြူတော်က စွပ်စွဲခဲ့သည်။
အမေရိကန်ကုန်သွယ်ရေးကိုယ်စားလှယ် Jamieson Greer က အမေရိကန်သည် သံမဏိ၊ အလူမီနီယမ်နှင့် မော်တော်ကားများအပေါ် အခွန်ကောက်ခံမှုများကို လျှော့ချရန်အပြင် ကနေဒါ၏ သစ်များအပေါ် မကြာသေးမီကချမှတ်ထားသော အခွန်ကောက်ခံမှုကို ဖယ်ရှားပေးရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့ကြောင်း စနေနေ့က New York Times သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
Times ၏ အဆိုအရ ထိုအစီအမံများသည် ကနေဒါအား “မည်သည့်ကုန်သွယ်ဖက်ထက်မဆို ဦးစားပေးဆက်ဆံမှု” ပေးလိမ့်မည်ဟု Greer က ပြောကြားသည်။
ကနေဒါညှိနှိုင်းရေးမှူးများနှင့် ဆွေးနွေးမှုအသစ်များ မစီစဉ်ထားကြောင်းလည်း ၎င်းက ပြောကြားသည်။
Hinrich Foundation မှ ကုန်သွယ်ရေးမူဝါဒ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသူ Deborah Elms က အပြန်အလှန်အခွန်ကောက်ခံမှုစစ်ပွဲတွင် နောက်ဆုံး မည်သူမျှအနိုင်မရကြောင်း ပြောကြားသည်။
“ကနေဒါအခွန်တွေကို အမေရိကန်တွေနဲ့ ကနေဒါကနေ တင်သွင်းတဲ့ အမေရိကန်ကုမ္ပဏီတွေက ပေးဆောင်ရမှာပါ။ ဒါကြောင့် ကနေဒါနိုင်ငံသားတွေအစား အမေရိကန်တွေကို ထိခိုက်မှာပါ” ဟု သူမက CNA ၏ Asia First အစီအစဉ်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
“ပြီးတော့ ကနေဒါဟာ အမေရိကန်ကို ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းအခွန်နဲ့ တင်ပို့ရာမှာ အများကြီး ပိုခက်ခဲပါလိမ့်မယ်။ အဲဒါက အမြတ်အစွန်းတွေကို လုံးဝပျက်စီးစေပါတယ်။ ကနေဒါက လက် စားချေမယ်ဆိုရင် အမေရိကန်ကနေ ကုန်ပစ္စည်းတွေ တင်သွင်းဖို့ ကြိုးစားနေတဲ့ ကနေဒါနိုင်ငံသားတွေအတွက် နောက်ထပ်နာကျင်မှုတွေ ရှိလာမှာပါ။” ဟု ဆိုသည်။
Ref: channelnewsasia.com
ယနေ့ခေတ်
အမေရိကန်နှင့်ကုန်သွယ်ရေးစစ်ပွဲသည် ကနေဒါအတွက် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုဖြစ်စေမည်ဟု ထရမ့်အစိုးရ ခန့်မှန်း အတွက် မှတ်ချက်များ 0 ခုရှိပါတယ်