နယူးယောက်၊ မတ် ၃
အမေရိကန်-အစ္စရေးနှင့် အီရန်တို့ စစ်ပွဲပြင်းထန်နေချိန် တနင်္လာနေ့ကပြုလုပ်သည့် ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေးကို သမ္မတကတော် မယ်လနီယာထရမ့်က ဦး ဆောင်ကျင်းပပြီး ပဋိပက္ခတွင်ပိတ်မိနေသော ကလေးများ၏အကြောင်းရင်းကို ဖိအားပေးခဲ့သည်။
ဝါရှင်တန်၏ပြိုင်ဘက် ရုရှားနှင့် တရုတ်အပါအဝင် လုံခြုံရေးကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အားလုံးမှ သံအမတ်ကြီးများသည် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ လစဉ်အလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူမည့် အမေရိကန်ကိုယ်စားပြု ထရမ့်နှင့်တွေ့ဆုံရန်စောင့်ဆိုင်းနေကြသည်။
သူမသည် အစည်းအဝေးကို အခမ်းအနားဖြင့်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး တစ်လကြာသမ္မတသက်တမ်းအတွက် ဗြိတိန်အားကျေးဇူးတင်ကြောင်း ပြောကြားသည်။ အီရန်စစ်ပွဲတွင်ကျဆုံးသွားသော အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့ဝင်များကိုဂုဏ်ပြုရန် နောက်ပိုင်းတွင် ထပ်မံပြောကြားခဲ့သည်။
“လွတ်လပ်ရေးအတွက် အသက်စွန့်ခဲ့ကြသော သူရဲကောင်းများကို ဆုံးရှုံးခဲ့ရသော မိသားစုများအတွက် ၎င်းတို့၏ ရဲစွမ်းသတ္တိနှင့် စေတနာကို အမြဲအောက်မေ့နေမည်” ဟု သူမက လူပြည့်ကျပ်နေသောခန်းမရှေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
“ကျွန်ုပ်တို့၏ လူ့အဖွဲ့အစည်းအားလုံးတွင် အသိပညာနှင့် နားလည်မှုကို အပြည့်အဝတန်ဖိုးထားသောအခါတွင် ရေရှည်တည်တံ့သော ငြိမ်းချမ်းရေးကို ရရှိလိမ့်မည်” ဟု သူမက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ “ထို့ကြောင့် အသိပညာနှင့် ဉာဏ်ပညာဖြင့်အုပ်ချုပ်သော လူ့အဖွဲ့အစည်းများသည် ပိုမိုငြိမ်းချမ်းကြသည်။” ဟု ဆိုသည်။
အစည်းအဝေးမတိုင်မီတွင် ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ အီရန်သံအမတ်ကြီး အာမီယာ ဆာအိဒ် အီရာဗာနီက “လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ပထမဆုံးနေ့တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင် စုသည် ကလေးသူငယ်များ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေးဆိုင်ရာ အဆင့်မြင့်အစည်းအဝေးတစ်ရပ် ခေါ်ယူခဲ့ခြင်းသည် အလွန်ရှက်ဖွယ်ကောင်းပြီး ဟန်ဆောင်ရာကျပါသည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ခဏအကြာတွင် သမ္မတကတော်က “အမေရိကန်သည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ ကလေးသူငယ်အားလုံးနှင့်အတူ ရပ်တည်ပါသည်။ မကြာမီ ငြိမ်းချမ်းရေးသည် သင့်ထံရောက်ရှိလာလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ပါသည်” ဟု အရှေ့အလယ်ပိုင်းတလွှား တိုက်ခိုက်မှုများကို တိုက်ရိုက်ရည်ညွှန်းခြင်းမပြုဘဲ ပြောကြားခဲ့သည်။
သို့သော် လုံခြုံရေးကောင်စီတွင် ကိုယ်စားပြုသောနိုင်ငံများက သူမအားနွေးထွေးစွာကြိုဆိုခဲ့ပြီး ဂရိသံအမတ်ကြီး အဂလာယာ ဘော်လ်တာက “သမ္မတကြီး ကျေးဇူးတင်ပါတယ်” ဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး ပြင်သစ်သံအမတ်ကြီးက သူမအား ဂုဏ်ပြုခံရသော ယခင်သမ္မတကတော်နှင့် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ အယ်လီနာ ရုစဗဲ့လ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ခဲ့သည်။
ရုရှားနိုင်ငံသည်ပင်လျှင် ယဉ်ကျေးစွာချီးကျူးဂုဏ်ပြုသည့် သံပြိုင်များတွင်ပါဝင်ခဲ့ပြီး ကောင်စီဝင်နှင့် ဝါရှင်တန်၏ ခိုင်မာသောမဟာမိတ် ဘာရိန်းနိုင်ငံမှဖော်ပြခဲ့သော အီရန်အ ကြောင်းဖော်ပြချက်ကို ရှောင်ရှားခဲ့သည်။
“ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လုံခြုံရေးကို ထိန်းသိမ်းရာတွင် အောင်မြင်စေရန် ခွန်အားနှင့် စိတ်ပိုင်းဖြတ်မှုရှိကြပါစေ” ဟု မယ်လနီယာထရမ့်က နှစ်နာရီကြာအစည်းအဝေးကို ပိတ်သိမ်းစဉ် ပြောကြားခဲ့သည်။
ဘဏ္ဍာရေးနှင့် နိုင်ငံရေးတင်းမာမှုများ
ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Stephane Dujarric က မယ်လနီယာထရမ့်ပေါ်ထွက်လာမှုသည် သမ္မတကတော်က လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေးကို ပထမဆုံးအကြိမ် ဦးဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု အတည်ပြုခဲ့သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် မတ်လအတွက် ကောင်စီ၏အလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူထားသည်။
သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်၏ တတိယဇနီးသည် ရုရှားမှပြန်ပေးဆွဲခံရသော ယူကရိန်းကလေးများ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် ကြိုးပမ်းရာတွင် ယခင်က သံတမန်ရေးတွင်ပါဝင်ခဲ့ဖူးပြီး အထူးသဖြင့် ရုရှားမှပြန်ပေးဆွဲခံခဲ့ရသော ယူကရိန်းကလေးများ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။
ကုလသမဂ္ဂ နိုင်ငံရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးတည်ဆောက်ရေးဆိုင်ရာ ဒုတိယအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် Rosemary DiCarlo က “ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားနေသော ကလေးများ၏ ပြဿနာကို မြင်သာအောင် လုပ်ဆောင်ပေးခြင်းနှင့် အထူးသဖြင့် ယူကရိန်းကလေးများကို ၎င်းတို့၏မိသားစုများနှင့် ပြန်လည်ပေါင်းစည်းရန် သူမ၏ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ပါဝင်ဆောင်ရွက်မှုအတွက်” သူမကို ချီးကျူးဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။
မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ကုလသမဂ္ဂအကြား နိုင်ငံရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေးတင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး ဝါရှင်တန်သည် ကုလသမဂ္ဂ၏ ငွေကြေးချို့တဲ့နေသော ဘတ်ဂျက်တွင် အဓိကပံ့ပိုးသူအဖြစ် ၎င်း၏အခန်းကဏ္ဍကို မကျေမနပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဒေါ်နယ်ထရမ့်သည် ယမန်နှစ်က အိမ်ဖြူတော်သို့ ပြန်လာပြီးနောက် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့အပါအဝင် ကုလသမဂ္ဂ၏ အဓိကအေဂျင်စီများစွာအား ပံ့ပိုးမှုများကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။
ကမ္ဘာ့အဖွဲ့အစည်းသည် မကြာသေးမီက ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးအစီအစဉ်တစ်ခုကို စတင်ခဲ့ပြီး ရက်အနည်းငယ်က ဝါရှင်တန်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း ရန်ပုံငွေထည့်ဝင်ခြင်းမရှိခဲ့ဘဲ ယခုအခါ အဖွဲ့အစည်း၏ ပုံမှန်ဘတ်ဂျက်ထဲသို့ ဒေါ်လာသန်း ၆၀ ပေးဆောင်ခဲ့သည်။
သို့သော် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ကုလသမဂ္ဂသို့ ၎င်း၏ပုံမှန်ဘတ်ဂျက်နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးထိန်းသိမ်းရေးဘတ်ဂျက်အတွက် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄ ဘီလီယံ ပေးရန်ကျန်ရှိနေသေးပြီး ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် အန်တိုနီယို ဂူတာရက်စ်က မကြာမီဘဏ္ဍာရေးပြိုလဲမှုဖြစ်ပွားနိုင်ကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။
Ref: bangkokpost.com
#ယနေ့ခေတ်
အီရန်စစ်ပွဲ ပြင်းထန်နေချိန်တွင် မယ်လနီယာထရမ့်က ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီကို ဦးဆောင် အတွက် မှတ်ချက်များ 0 ခုရှိပါတယ်