ဂျီနီဗာ၊ မတ် ၃
ပူနွေးလာမှုနှင့်အတူ အအေးဓာတ်ပျောက်ကွယ်သွားသည်နှင့်အမျှ လာနီညာနှင့်ဆန့်ကျင်ဘက် အယ်လ်နီညိုရာသီဥတုဖြစ်စဉ်သည် ယခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် ပြန်လည်ရောက်ရှိလာနိုင်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂက မတ်လ ၃ ရက်၊ အင်္ဂါနေ့တွင် ပြောကြားသည်။
မကြာသေးမီက အားနည်းသောလာနီညာသည် ကြားနေအခြေအနေများအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲလာမည်ဟု မျှော်လင့်ရပြီး ထို့နောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်မကုန်မီ အယ်လ်နီညိုအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားနိုင်သည်ဟု ပြောကြားသည်။
လာနီညာသည် အလယ်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်းအီကွေတာ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာရှိ မျက်နှာပြင်အပူချိန်များကိုအေးစေသည့် သဘာဝအလျောက် ဖြစ်ပေါ်လာသော ရာသီဥတုဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် လေတိုက်နှုန်း၊ လေဖိအားနှင့် မိုးရွာသွန်းမှုပုံစံများကို ပြောင်းလဲစေသည်။
မတ်လမှ မေလအထိ သုံးလတာကာလအတွင်း ကြားနေအခြေအနေများ ဖြစ်နိုင်ခြေ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းရှိပြီး လာနီညာအခြေအနေများ ဖြစ်နိုင်ခြေ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် အယ်လ်နီညိုဖြစ်နိုင်ခြေ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းရှိကြောင်း WMO က ပြောကြားသည်။
ဧပြီလမှ ဇွန်လအတွင်း ကြားနေအခြေအနေများ ဖြစ်နိုင်ခြေ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းရှိသည်။
မေလ-ဇူလိုင်လတွင် ကြားနေအခြေအနေများဖြစ်နိုင်ခြေမှာ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ကျဆင်းသွားပြီး အယ်လ်နီညိုဖြစ်နိုင်ခြေမှာ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းရှိသည်။
“ WMO အသိုင်းအဝိုင်းသည် ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်သူများအား အသိပေးရန်အတွက် လာမည့်လများအတွင်း အခြေအနေများကို ဂရုတစိုက်စောင့်ကြည့်သွားမည်” ဟု ကုလသမဂ္ဂ၏ ရာသီဥတုအေဂျင်စီကို ဦးဆောင်သူ Celeste Saulo က ပြောကြားသည်။
“ ၂၀၂၃-၂၄ ခုနှစ်တွင်ဖြစ်ပွားခဲ့သော အယ်လ်နီညိုသည် မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် အပြင်းထန်ဆုံးငါးခုထဲမှတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ကျွန်ုပ်တို့မြင်တွေ့ခဲ့ရသော ကမ္ဘာ့အပူချိန်စံချိန်တင်မှုတွင် အခန်းကဏ္ဍတစ်ခုမှပါဝင်ခဲ့သည်” ဟု WMO အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်က ပြောကြားသည်။
၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အယ်လ်နီညိုသည် ဒုတိယအပူဆုံးနှစ်အဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်ကို အမြင့်ဆုံးအပူချိန်ဖြစ်စေရန် ပံ့ပိုးပေးခဲ့သည်။
ပျမ်းမျှအထက် အပူချိန်များ
လာနီညာနှင့် အယ်လ်နီညိုကဲ့သို့သော သဘာဝအတိုင်းဖြစ်ပေါ်လာသော ရာသီ ဥတုဖြစ်ရပ်များသည် လူသားများကြောင့်ဖြစ်ပေါ်လာသော ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု၏ နောက်ခံတွင် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ၎င်းသည် “ ရေရှည်တွင် ကမ္ဘာ့အပူချိန်များ မြင့်တက်လာစေပြီး အစွန်းရောက်ရာသီဥတုဖြစ်ရပ်များကို ပိုမိုဆိုးရွားစေပြီး ရာသီအလိုက် မိုးရွာသွန်းမှုနှင့် အပူချိန်ပုံစံများကို သက်ရောက်မှုရှိစေသည်” ဟု WMO က အလေးပေးပြောကြားသည်။
အမေရိကန် အမျိုးသားသမုဒ္ဒရာနှင့် လေထုစီမံခန့်ခွဲရေးဌာနက ဇူလိုင်-စက်တင်ဘာကာလနှင့် နောက်ပိုင်းကာလ များတွင် အယ်လ်နီညိုဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ခြေ ၅၀ မှ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိရှိသည်ဟု ပြောကြားသည်။
“ အယ်လ်နီညိုနှင့် လာနီညာအတွက် ရာသီအလိုက် ခန့်မှန်းချက်များသည် စီး ပွားရေးဆုံးရှုံးမှု ဒေါ်လာသန်းပေါင်းများစွာကိုရှောင်ရှားရန် ကူညီပေးပြီး၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ စွမ်းအင်နှင့် ရေစီမံခန့်ခွဲမှုကဲ့သို့သော ထိခိုက်လွယ်သော ကဏ္ဍများအတွက် ရာသီဥတုစီမံကိန်းရေးဆွဲရေး မရှိမဖြစ်ကိရိယာများဖြစ်သည်” ဟု Saulo က ပြောကြားသည်။
“ ၎င်းတို့သည် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာလုပ်ငန်းများနှင့် ဘေးအန္တရာယ်စီမံခန့်ခွဲမှုကိုပံ့ပိုးရန်၊ အသက်များကိုကယ်တင်ရန်အတွက် WMO မှပံ့ပိုးပေးသော ရာသီဥတုထောက်လှမ်းရေး၏ အဓိကအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်” ဟု သူမက ပြောကြားခဲ့သည်။
WMO ၏ နောက်ဆုံးထွက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရာသီအလိုက် နောက်ဆုံးရအချက်အလက်တွင် မတ်လမှ မေလအထိ ပျမ်းမျှအထက် မြေမျက်နှာပြင်အပူချိန်များအတွက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာအချက်ပြမှုတစ်ခု ကျယ်ပြန့်စွာရှိကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
အီကွေတာ ပစိဖိတ်ဒေသတွင် မိုးရွာသွန်းမှု ခန့်မှန်းချက်များသည် လာနီညာကဲ့သို့သောပုံစံကို ဆက်လက်ပြသနေသော်လည်း ကမ္ဘာ့အခြားဒေသများတွင် အချက်ပြမှုသည် ပိုမိုရောထွေးနေကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားသည်။
Ref: channelnewsasia.com
#ယနေ့ခေတ်
ပူနွေးလာမှုနှင့်အတူ ယခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် အယ်လ်နီညိုရာသီဥတု ပြန်လည်ရောက်ရှိလာနိုင်ဟု ကုလသမဂ္ဂ ဆို အတွက် မှတ်ချက်များ 0 ခုရှိပါတယ်