တဲလ်အဗစ်၊ မတ် ၂၄
အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က အီရန်အရာရှိများနှင့် အပြုသဘောဆောင်သည့် ဆွေးနွေးမှုများပြုလုပ်နေသည်ဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး အစ္စလာမ္မစ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများနှင့် စွမ်းအင်အခြေခံအဆောက်အအုံများကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မည့်အစီအစဉ်ကို ရွှေ့ဆိုင်းပြီးနောက် အင်္ဂါနေ့တွင် အီရန်က အစ္စရေးသို့ ဒုံးကျည်များစွာဖြင့်ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း အစ္စရေးစစ်တပ်က ပြောကြားသည်။
တဲလ်အဗစ်အပါအဝင် အစ္စရေးတွင် ဒုံးကျည်များကြောင့် လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးဥဩသံများ ထွက်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ထိုအထဲတွင် အထပ်မြင့်အဆောက်အအုံတစ်ခုကိုထိမှန်ပြီး ပျက်စီးခဲ့သည်။
အစ္စရေးမီးသတ်နှင့် ကယ်ဆယ်ရေးဌာနက တဲလ်အဗစ်ရှိ အဆောက်အအုံတစ်ခုတွင် ပိတ်မိနေသော အရပ်သားများကို ရှာဖွေနေပြီး အခြားပျက်စီးနေသော အဆောက်အအုံတစ်ခုရှိ ပုန်းခိုရာနေရာတစ်ခုတွင် အရပ်သားများကိုတွေ့ရှိခဲ့ကြောင်း ပြောကြားသည်။
အစ္စရေးစစ်တပ်က ၎င်း၏တိုက်လေယာဉ်များသည် တနင်္လာနေ့တွင် တီဟီရန်မြို့လယ်ရှိ အဓိကကွပ်ကဲရေးဌာနများကို ပစ်မှတ်ထား၍ ကြီးမားသောတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း အင်္ဂါနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် အစ္စလာမ်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်၏ ထောက်လှမ်းရေးတပ်ဖွဲ့နှင့် အီရန်ထောက်လှမ်းရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် ဆက်စပ်နေသော အဆောက်အအုံများပါဝင်သည်။ ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်သိုလှောင်ရာနေရာများနှင့် ပစ်လွှတ်ရာနေရာများအပါအဝင် ညတွင်းချင်း နောက်ထပ်ပစ်မှတ် ၅၀ ကျော်ကို ထိမှန်ခဲ့သည်ဟု ၎င်းက ပြောကြားသည်။
ထရမ့်က တနင်္လာနေ့တွင် ၎င်း၏ Truth လူမှုကွန်ရက်၌ အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့သည် “ အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် ရန်လိုမှုများကို အပြီးသတ်ဖြေရှင်းရန်” “ အလွန်ကောင်းမွန်ပြီး အ ကျိုးရှိသော” ဆွေးနွေးမှုများပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း ရေးသားခဲ့သည်။
ရလဒ်အနေဖြင့် အီရန်က ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပြန်မဖွင့်ပါက အီရန်၏ ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများကို တိုက်ခိုက်ရန်အစီအစဉ်ကို ငါးရက်ကြာရွှေ့ဆိုင်းထားကြောင်း ထရမ့်က ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော် ခေတ္တရပ်ဆိုင်းမှုသည် အီရန်၏စွမ်းအင်နေရာများအတွက်သာ အကျုံးဝင်ပြီး အမေရိကန်၏တိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေကြောင်း အမေရိကန်သတင်းဌာန Semafor က အမေရိကန်အရာရှိတစ်ဦးကို ကိုးကား၍ ဖော်ပြခဲ့သည်။
အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့သည် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်တွင် ၎င်းတို့၏စစ်ပွဲကိုစတင်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း အီရန်သည် အဓိကရေလက်ကြားကို ထိရောက်စွာပိတ်ပစ်ခဲ့သည်။ စစ်ပွဲတွင် လူ ၂၀၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။
အီရန်က အရှေ့အလယ်ပိုင်းရှိ အမေရိကန်မဟာမိတ်များ၏ အခြေခံအဆောက်အအုံများကို ထိခိုက်စေမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်မှုကို တုံ့ပြန်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စွမ်းအင်ထောက်ပံ့မှုများကို အလွန်အမင်းအနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေမည့် အလားအလာကို မြင့်တက်စေခဲ့သည်။
ထရမ့်၏ ခြေလှမ်းပြန်ဆုတ်မှုကြောင့် ရှယ်ယာဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာပြီး ရေနံဈေးနှုန်းများသည် တစ်စည်လျှင် ဒေါ်လာ ၁၀၀ အောက်သို့ သိသိသာသာကျဆင်းသွားခဲ့ပြီး ၎င်း၏ သီတင်းပတ်ကုန် ခြိမ်းခြောက်မှုများနှင့် အီရန်၏တုံ့ပြန်မည်ဆိုသည့် စကားများကြောင့် ဈေးကွက်ကျဆင်းမှုမှ ရုတ်တရက်ပြောင်းပြန်လှန်သွားခဲ့သည်။
အီရန်ထိပ်တန်းတော်လှန်ရေးအစောင့်တပ် (IRGC) က အမေရိကန်ပစ်မှတ်များကို ထပ်မံတိုက်ခိုက်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး ထရမ့်၏စကားများကို ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေသည့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ပြီး တီဟီရန်၏တိုက်ပွဲအပေါ် သက်ရောက်မှုမရှိဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။
အင်္ဂါနေ့တွင် အီရန်၏ခြိမ်းခြောက်မှုကြောင့် ကမ္ဘာကြီးသည် စွမ်းအင်ထိခိုက်မှုနှင့် ဆက်လက်ရင်ဆိုင်နေရချိန်တွင် ဒေါ်လာဈေးပြန်လည်မြင့်တက်လာခဲ့သည်။
ထရမ့်က ၎င်း၏အထူးသံတမန် စတိဝစ်ကော့ဖ်နှင့် စစ်မဖြစ်မီက အီရန်နှင့်ညှိ နှိုင်းခဲ့သော သူ၏သားမက် ဂျားကက်ရှ်နာတို့ တနင်္ဂနွေနေ့ ညနေပိုင်းအထိ အီရန်ထိပ်တန်းအရာရှိတစ်ဦးနှင့် ဆွေးနွေးမှုများပြုလုပ်ခဲ့ပြီး တနင်္လာနေ့တွင် ဆက်လက်ဆွေးနွေးသွားမည်ဟု ပြောကြားသည်။
“ ကျွန်တော်တို့ အလွန်အားကောင်းတဲ့ ဆွေးနွေးမှုတွေ ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ဘယ်ကိုဦးတည်သွားလဲဆိုတာ စောင့်ကြည့်ရမှာပါ။ ကျွန်တော်တို့မှာ အဓိကသဘောတူညီချက်တွေရှိတယ်လို့ ကျွန်တော်ပြောချင်ပါတယ်၊ အားလုံးနီးပါး သဘောတူညီချက်တွေပါပဲ” ဟု တနင်္လာနေ့တွင် ၎င်းက သတင်းထောက်များအား ပြောကြားခဲ့သည်။
ဥရောပအရာရှိတစ်ဦးက နှစ်နိုင်ငံအကြား တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးမှုများ မရှိခဲ့သော်လည်း အီဂျစ်၊ ပါကစ္စတန်နှင့် ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများက သတင်းစကားများပေးပို့နေခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ပါကစ္စတန်အရာရှိတစ်ဦးနှင့် ဒုတိယသတင်းရင်းမြစ်တစ်ခုက ရိုက်တာသတင်းဌာနသို့ ပြောကြားရာတွင် စစ်ပွဲအဆုံးသတ်ရေးအတွက် တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးပွဲများကို ယခုအပတ်အ တွင်း အစ္စလာမာဘတ်တွင် ကျင်းပနိုင်ကြောင်း ပြောကြားသည်။
ထရမ့်နှင့် ပါကစ္စတန်စစ်တပ်အကြီးအကဲ အာဆင် မူနီယာတို့ ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုအပြီးတွင် အမေရိကန်ဒုတိယသမ္မတ ဂျေဒီဗန့်စ်အပြင် ဝစ်ကော့ဖ်နှင့် ကက်ရှ်နာတို့သည် ယခုအပတ် အစ္စလာမာဘတ်တွင် အီရန်အရာရှိများနှင့်တွေ့ဆုံရန် မျှော်လင့်ထားကြောင်း ပါကစ္စတန်အရာရှိက ပြောကြားသည်။
ထရမ့်၏ မူနီယာနှင့် ဖုန်းပြောကြားခြင်းကို အိမ်ဖြူတော်က အတည်ပြုခဲ့သည်။ ပါကစ္စတန်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးက မှတ်ချက်ပေးရန် တောင်းဆိုမှုများကို ချက်ချင်းတုံ့ပြန်ခြင်းမရှိပါ။
အီရန်မီဒီယာများက အီရန်သမ္မတ မာဆွတ် ပီဇက်ရှ်ကီယန်နှင့် ပါကစ္စတန်ဝန် ကြီးချုပ် ရှက်ဘတ်ဇ် ရှာရစ်ဖ်တို့သည် ဒေသတွင်းနှင့် ကမ္ဘာ့လုံခြုံရေးအပေါ် စစ်ပွဲ၏သက်ရောက်မှုကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။
“နှစ်ဖက်စလုံးက ဆန္ဒရှိပါက အစ္စလာမာဘတ်သည် ဆွေးနွေးပွဲများကို လက်ခံကျင်းပရန် အမြဲအသင့်ရှိသည်။ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တည်ငြိမ်မှုကိုမြှင့်တင်ရန် ဆွေးနွေးမှုနှင့် သံတမန်ရေးကို အဆက်မပြတ် ထောက်ခံအားပေးခဲ့သည်။” ဟု ပါကစ္စတန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Tahir Andrabi က ရိုက်တာသတင်းဌာနသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
ထရမ့်ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း ဆွေးနွေးမှုများဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း ချက်ချင်းအတည်ပြုချက်မရသေးသော်လည်း အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက တင်းမာမှုများကိုလျှော့ချရန် ကြိုးပမ်းမှုများကို ဖော်ပြခဲ့သည်။
အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာဘတ်စ် အာရာဂ်ချီသည် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားနှင့်ဆက်စပ်သော ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုများကို အိုမန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနှင့် ပြန်လည်သုံးသပ်ခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံအကြား တိုင်ပင်ဆွေးနွေးမှုများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန် သဘောတူခဲ့ကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။
Ref: reuters.com
ယနေ့ခေတ်
အီရန်က အစ္စရေးကို ဒုံးကျည်များဖြင့်တိုက်ခိုက်၊ အီရန်နှင့်ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးနေသည်ဟု ထရမ့်၏ပြောကြားချက်ကို အတုအယောင်သတင်းအဖြစ် ပယ်ချ အတွက် မှတ်ချက်များ 0 ခုရှိပါတယ်