အီရန်စစ်ပွဲကို ‘မကြာမီ’ အဆုံးသတ်သင့်ကြောင်း ထရမ့်ပြောကြား၊ မဟာမိတ်များ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားတွင် တွေ့ဆုံမည်

ဝါရှင်တန်၊ ဧပြီ ၁၇

အမေရိကန်မဟာမိတ်များသည် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား၏ အရေးပါသော ‌ရေလမ်းကြောင်းကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရေးဆွေးနွေးရန် သောကြာနေ့တွင် စုဝေးနေစဉ် အီရန်စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရန် သဘောတူညီချက်တစ်ရပ်ကို မကြာမီရရှိနိုင်ကြောင်း သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့်က ပြောကြားခဲ့သော်လည်း အချိန်အတိအကျကို မသေချာသေးပေ။

လာမည့်အပတ်တွင် ပြီးဆုံးမည့် နှစ်ပတ်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို သက်တမ်းတိုးနိုင်ကြောင်း ထရမ့်က ပြောကြားခဲ့သော်လည်း တီဟီရန်က သဘောတူညီချက်တစ်ရပ်ကို လိုလားသောကြောင့် သက်တမ်းတိုးရန်လိုအပ်မည်ဟု မယုံကြည်ကြောင်း ပြောကြားသည်။

“ဘာဖြစ်လာမလဲဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ စောင့်ကြည့်ရမှာပါ။ ဒါပေမယ့် အီရန်နဲ့သဘောတူညီချက်တစ်ခုရဖို့ အရမ်းနီးစပ်နေပြီလို့ ထင်ပါတယ်” ဟု သတင်းထောက်များအား ပြောကြားခဲ့ပြီး ပါကစ္စတန်မြို့တော် အစ္စလာမ်မာဘတ်တွင် သဘောတူညီချက်တစ်ရပ်ရရှိပြီး လက်မှတ်ရေးထိုးပါက ထိုအခမ်းအနားသို့ သွားရောက်နိုင်ကြောင်း ထရမ့်က ထပ်လောင်းပြောကြားသည်။

သို့သော် အီရန်သတင်းရင်းမြစ်များက ရိုက်တာသတင်းဌာနသို့ ပြောကြားရာတွင် ကနဦးသဘောတူညီချက်တစ်ရပ်မရရှိမီ “ဖြေရှင်းရန် ကွာဟချက်အချို့ ကျန်ရှိနေသေးသည်” ဟု ပြောကြားသည်။

ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်ကုန်က ဆွေးနွေးပွဲများကျင်းပရာနေရာဖြစ်သော အစ္စလာမာဘတ်တွင် သောကြာနေ့က မြို့တော်သို့ဦးတည်သော လမ်းကြောင်းများတစ်လျှောက်တွင် တပ်ဖွဲ့ဝင်များကို မြင်တွေ့ခဲ့ရသော်လည်း လမ်းများပွင့်နေဆဲဖြစ်ပြီး အစိုးရသည် ပြီးခဲ့သည့်အစည်းအဝေးမတိုင်မီကကဲ့သို့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကိုပိတ်ရန် အမိန့်များမထုတ်ပြန်ခဲ့ပါ။

အမေရိကန်-အစ္စရေးတို့၏ အီရန်အပေါ်တိုက်ခိုက်မှုသည် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်တွင်စတင်ခဲ့ပြီး လူထောင်ပေါင်းများစွာသေဆုံးခဲ့ပြီး အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသကို မတည်မငြိမ်ဖြစ်စေခဲ့သည်။ ပဋိပက္ခသည် ကမ္ဘာ့ရေနံနှင့် အရည်ပျော်သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ငါးပုံတစ်ပုံ ဖြတ်သန်းသွားလာသည့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို အီရန်က ထိရောက်စွာပိတ်ပစ်ခဲ့ပြီး ရေနံတုန်လှုပ်မှုကို သမိုင်းတွင် အဆိုးရွားဆုံးခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။

နိုင်ငံတကာငွေကြေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့သည် ယခုအပတ်တွင် ကမ္ဘာ့တိုးတက်မှုအတွက် ၎င်း၏ခန့်မှန်းချက်များကို လျှော့ချခဲ့ပြီး ပဋိပက္ခကြာရှည်ပါက ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးသည် စီးပွားပျက် ကပ်သို့ ကျဆင်းသွားနိုင်ကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။

ပြင်သစ်နှင့် ဗြိတိန်တို့သည် သောကြာနေ့တွင် နိုင်ငံပေါင်း ၄၀ ခန့်ပါဝင်သော အစည်းအဝေးကို ဦးဆောင်ကျင်းပမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏အနီးကပ်ဆုံး မဟာမိတ်အချို့သည် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားတွင် လွတ်လပ်စွာရေကြောင်းသွားလာခွင့် ပြန်လည်ထူထောင်ရန် အသင့်ရှိနေသော်လည်း ရန်လိုမှုများရပ်တန့်သွားမှသာဖြစ်ကြောင်း အမေရိကန်အားအချက်ပြရန် ရည်ရွယ်သည်။

ထရမ့်က အခြားနိုင်ငံများကို စစ်ပွဲတွင်ပါဝင်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး NATO မဟာမိတ်များကို ပျက်ကွက်မှုအတွက် ဝေဖန်ခဲ့သည်။

ဖိတ်ကြားထားသော နိုင်ငံများသို့ပေးပို့သော မှတ်စုတစ်ခုအရ အစည်းအဝေး၏ရည်ရွယ်ချက်မှာ ရေလမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် လွတ်လပ်စွာသွားလာခွင့်နှင့် နိုင်ငံတကာဥပဒေကို လေးစားလိုက်နာရန် လိုအပ်ချက်အတွက် သံတမန်ရေးအရ အပြည့်အဝထောက်ခံမှုကို ပြန်လည်အတည်ပြုရန်ဖြစ်သည်။

အီရန်သည် ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင်သင်္ဘောများမှလွဲ၍ အခြားသင်္ဘောများအတွက် ရေလက်ကြားကို အများအားဖြင့်ပိတ်ထားခဲ့ပြီး ဝါရှင်တန်သည် အီရန်ဆိပ်ကမ်းများသို့ ဝင်ရောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ထွက်ခွာခြင်းဆိုင်ရာ သင်္ဘောများကို ယခုအပတ်တွင် ပိတ်ဆို့ခဲ့သည်။

ပဋိပက္ခမဖြစ်မီက ရေလက်ကြားကို တစ်နေ့လျှင် ပျမ်းမျှသင်္ဘော ၁၃၀ ကျော်ဖြတ်သန်းမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက စစ်ပွဲစတင်ကတည်းက သင်္ဘောအနည်းငယ်သာ ဖြတ်သန်းသွားခဲ့သည်။

သဘောတူညီချက်တစ်ခု နီးကပ်လာနိုင်ခြေရှိခြင်းက ယခုအပတ်တွင် ရှယ်ယာများအားကောင်းလာစေရန် လှုံ့ဆော်ပေးခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်များသည် သောကြာနေ့တွင် မှတ်တမ်းတင် အမြင့်ဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိနေချိန်တွင် ရေနံဈေးနှုန်းများသည် တစ်စည်လျှင် ဒေါ်လာ ၁၀၀ အောက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

အမေရိကန်နှင့် အီရန်အကြား ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည့် ပါကစ္စတန်သတင်းရင်းမြစ်တစ်ခုက နောက်ကွယ်သံတမန်ရေးတွင် တိုးတက်မှုရှိကြောင်းနှင့် နှစ်ဖက်အကြား လာမည့်အစည်းအဝေးသည် နားလည်မှုစာချွန်လွှာတစ်ရပ် လက်မှတ်ရေးထိုးနိုင်ဖွယ်ရှိပြီး ရက်ပေါင်း ၆၀ အတွင်း ပြည့်စုံသော သဘောတူညီချက်တစ်ရပ် ရရှိနိုင်ကြောင်း သောကြာနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

“နှစ်ဖက်စလုံးက မူအရသဘောတူညီထားပြီး နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းများ နောက်မှလာမည်” ဟု အ မည်မဖော်လိုသူ သတင်းရင်းမြစ်က ပြောကြားသည်။

အဓိကအတားအဆီးများထဲမှတစ်ခုမှာ တီဟီရန်၏ နျူကလီးယားရည်မှန်းချက်များဖြစ်ပြီး အမေရိကန်က ပြီးခဲ့သည့်သီတင်းပတ်ကုန်က ဆွေးနွေးပွဲများတွင် အီရန်နျူကလီးယားလှုပ်ရှားမှုအားလုံးကို နှစ် ၂၀ ရပ်ဆိုင်းရန် အဆိုပြုခဲ့သည်။ တီဟီရန်က သုံးနှစ်မှ ငါးနှစ်အတွင်း ရပ်ဆိုင်းရန် အကြံပြုခဲ့ကြောင်း အဆိုပြုချက်များနှင့် ရင်းနှီးသူများ၏အဆိုအရ သိရ သည်။

အီရန်က ၎င်းအပေါ် နိုင်ငံတကာ၏ ပိတ်ဆို့မှုများကို ရုပ်သိမ်းရန် တောင်းဆိုခဲ့ပြီး ဝါရှင်တန်က အီရန်မှ မြင့်မားစွာကြွယ်ဝသော ယူရေနီယမ်များကိုဖယ်ရှားရန် ဖိအားပေးခဲ့သည်။ အီရန်သတင်းရင်းမြစ်နှစ်ခုက HEU သိုလှောင်ရုံတွင် ညှိနှိုင်းမှု၏ လက္ခဏာများရှိနေပြီး တီဟီရန်က အစိတ်အပိုင်းအချို့ကို နိုင်ငံမှတင်ပို့ရန် စဉ်းစားနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ကြာ သပတေးနေ့တွင် အိမ်ဖြူတော်အပြင်ဘက်၌ ထရမ့်က အီရန်သည် “နျူကလီးယားဖုန်မှုန့်များကို ပြန်လည်ပေးအပ်ရန်” သဘောတူညီခဲ့ကြောင်း သတင်းထောက်များအား ပြောကြားခဲ့သော်လည်း အီရန်၏နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာ Mizan က သောကြာနေ့တွင် ယင်းပြောဆိုချက်ကို ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေသော ကွဲလွဲမှုများကို မီးမောင်းထိုးပြခဲ့သည်။

“အီရန်၏ မြင့်မားစွာကြွယ်ဝသော ယူရေနီယမ်ကို အမေရိကသို့ လွှဲပြောင်းပေးခြင်းနှင့်ပတ်သက်သည့် ညှိနှိုင်းမှုတစ်စုံတစ်ရာ မဖြစ်ပွားခဲ့ပါ၊ သဘာဝအတိုင်း ဤကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍လည်း သဘောတူညီချက်မရှိပါ” ဟု သတင်းရင်းမြစ်များကို ကိုးကား၍ ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

Ref: reuters.com
ယနေ့ခေတ်

Sharing is Caring:

Facebook 0

Copy 0

Twitter 0

More

Sharing is Caring:

Facebook 0

Copy 0

Twitter 0

Pinterest 0