အမေရိကန်၏ ပိတ်ဆို့မှုကြောင့် အီရန်က ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ထပ်မံပိတ်ဆို့

တီဟီရန်၊ ဧပြီ ၁၈

အီရန်စစ်တပ်က ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပြီး နာရီပိုင်းအကြာတွင် အရေးပါသော ရေလမ်းကြောင်းကို စီးပွားဖြစ်သင်္ဘော ဆယ်ဂဏန်းကျော်ဖြင့် ဖြတ်သန်းသွားလာနေသော စနေနေ့တွင် ပြန်လည်ပိတ်လိုက်ကြောင်း အီရန်စစ်ဌာနချုပ်က ပြောကြားသည်။

ရေလက်ကြားပေါ်တွင် သင်္ဘောများ ဖြတ်သန်းသွားလာနေခြင်းသည် အမေရိကန်-အစ္စရေးစစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်မည့် ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီချက်သည် “ အလွန်နီးကပ်နေပြီ” ဟူသော အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်၏ အကောင်းမြင်မှုကို သံသယဖြစ်စေခဲ့သည်။

အီရန်သည် ကမ္ဘာ့ရေနံနှင့် အရည်ပျော်သဘာဝဓာတ်ငွေ့၏ ငါးပုံတစ်ပုံကို ပုံမှန်သယ်ဆောင်လေ့ရှိသော ရေလက်ကြားကို သောကြာနေ့တွင် “ လုံးဝဖွင့်လှစ်” ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ဟစ်ဇ်ဘိုလာနှင့် အစ္စရေး၏စစ်ပွဲကို ရပ်တန့်ရန် လက်ဘနွန်တွင် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီပြီးနောက် သောကြာနေ့တွင် တီဟီရန်က ကြေညာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

၎င်းသည် ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်များကို ဝမ်းမြောက်စေပြီး ရေနံဈေးနှုန်းများ ကျဆင်းစေခဲ့သော်လည်း သဘောတူညီချက်တစ်ခုမပြီးမချင်း အမေရိကန်ရေတပ်သည် အီရန်ဆိပ်ကမ်းများကို ဆက်လက်ပိတ်ဆို့ထားမည်ဟု ထရမ့်က အခိုင်အမာပြောဆိုနေသောကြောင့် တီဟီရန်သည် ရေလက်ကြားကို ထပ်မံပိတ်ပစ်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် စနေနေ့နံနက်နှောင်းပိုင်းတွင် အီရန်နိုင်ငံပိုင်ရုပ်မြင်သံကြားက စစ်ဘက်ဗဟိုကွပ်ကဲမှုမှ ကြေညာချက်ကို ကိုးကား၍ “ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ထိန်းချုပ်ခြင်းသည် ယခင်အခြေအနေသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိနေပြီ” ဟု ဖော်ပြခဲ့ပြီး “လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ၏ တင်းကျပ်သော စီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင်ရှိနေသည်” ဟု ဆက်လက်ဖော်ပြခဲ့ကာ အမေရိကန်၏ပိတ်ဆို့မှုကို အပြစ်တင်ခဲ့သည်။

ရေကြောင်းခြေရာခံနေရာများတွင် သင်္ဘောအများအပြားသည် ကျဉ်းမြောင်းသောရေလမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် တီဟီရန်၏ ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း အီရန်ရေပိုင်နက်နှင့် နီးကပ်လျက်ရှိပြီး အချို့အတွက် ၎င်းတို့၏ကြားနေမှုကိုပြသရန် အိန္ဒိယ သို့မဟုတ် တရုတ်လူမျိုးအဖြစ် ၎င်းတို့၏အမည်ကို ထုတ်လွှင့်ပြောကြားနေစဉ် ကြေညာချက်ထွက်ပေါ် လာခြင်းဖြစ် သည်။

သောကြာနေ့နှောင်းပိုင်းတွင် သင်္ဘောအများအပြားသည် မရေမရာမှုများကြားတွင် ရုတ်တရက်ပြန်လှည့်သွားပြီးနောက် ရေလက်ကြားသို့ ဦးတည်သွားကြောင်း ထိုနေရာများတွင်ပင် ပြသခဲ့သည်။

စနေနေ့ GMT ၀၉၀၀ နာရီတွင် သင်္ဘောအများအပြားသည် ရေလက်ကြားကို နှစ်ဖက်စလုံးမှ ဖြတ်သန်းသွားခဲ့သော်လည်း ယူအေအီးဆိပ်ကမ်းများတွင် ကုန်တင်ပြီးနောက် ပင်လယ်ကွေ့မှ အရှေ့ဘက်သို့ဦးတည်နေသော ရေနံတင်သင်္ဘော အနည်းဆုံးနှစ်စင်းသည် လှည့်ပြန်သွားပြီး ၎င်းတို့၏ခရီးစဉ်များကို ရပ်ဆိုင်းလိုက်ပုံရသည်။

ဝါရှင်တန်နှင့် ၎င်း၏မဟာမိတ်တို့ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်တွင် စတင်ခဲ့သော အမေရိကန်-အစ္စရေးနှင့် အီရန်စစ်ပွဲ နှစ်ပတ်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးပြီးဆုံးရန် လေးရက်သာကျန်တော့သည်။

သို့သော် သမ္မတထရမ့်သည် သဘောတူညီချက်တစ်ခု မကြာမီပြီးစီးနိုင်မည်ဟု ယုံကြည်နေပုံရသည်။

သူက သောကြာနေ့ကို “ကြီးကျယ်ခမ်းနားပြီး ထက်မြက်သည်” ဟု ကြေညာခဲ့ပြီး ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းရေးမှူးပါကစ္စတန်ကို ချီးကျူးဂုဏ်ပြုသည့်ပို့စ်များစွာ လူမှုကွန်ရက်တွင်တင်ခဲ့သည်။

အစ္စလာမာဘတ်၏ ဩဇာကြီးမားသော စစ်ဦးစီးချုပ် ဖီးလ်မာရှယ် အာဆင်း မူနီယာသည် စနေနေ့တွင် အီရန်၏ ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်များနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီချက်ကိုရရှိရန် ရည်ရွယ်သည့် သုံးရက်ကြာ အီရန်ခရီးစဉ်ကို အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။

မူနီယာသည် အီရန်တွင်ရှိနေစဉ် ပါကစ္စတန်ဝန်ကြီးချုပ် ရှက်ဘတ်ဇ် ရှာရစ်ဖ်သည် ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို တွန်းအားပေးရန် ဆော်ဒီအာရေဗျ၊ ကာတာနှင့် တူရကီသို့သွားရောက် ခဲ့သည်။

အစ္စလာမာဘတ်သည် ပဋိပက္ခအတွင်း ဦးဆောင်ကြားဝင်စေ့စပ်သူအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာခဲ့ပြီး ပြီးခဲ့သည့်အပတ်ကုန်က အမေရိကန်ဒုတိယသမ္မတ ဂျေဒီ ဗန့်စ် တက်ရောက်ခဲ့သော တိုက်ရိုက်ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများကို လက်ခံကျင်းပခဲ့သည်။

လာမည့်အပတ်တွင် ပါကစ္စတန်မြို့တော်၌ ဒုတိယအကျော့ဆွေးနွေးပွဲတစ်ခုကျင်းပရန် မျှော်လင့်ထားပြီး သံတမန်များသည် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်တွင် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့ စတင်ခဲ့သောစစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရန် မျှော်လင့်နေကြသည်။

ဝါရှင်တန်နှင့် တီဟီရန်တို့သည် သံတမန်ရေးဆွေးနွေးပွဲများ ပြုလုပ်နေသော်လည်း အီရန်၏ အဓိပတိခေါင်းဆောင် အလီခါမေနီနှင့် အကြီးတန်းခေါင်းဆောင်များစွာကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် မဟာမိတ်များသည် အီရန်ကို ရုတ်တရက်တိုက်ခိုက်မှုများစွာ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။

အီရန်သည် ပင်လယ်ကွေ့ရှိ အမေရိကန်အကျိုးစီးပွားများကို ပစ်မှတ်ထားပြီး ဟစ်ဇ်ဘိုလာက အစ္စရေးကို ရော့ကတ်များဖြင့် ပစ်ခတ်ခြင်းဖြင့် စစ်ပွဲသည် ဒေသတွင်းသို့ လျင်မြန်စွာပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။

နှစ်ပတ်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးသည် တည်ငြိမ်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း လက္ခဏာတစ်ရပ်အနေဖြင့် အီရန်အရပ်ဘက်လေကြောင်းအေဂျင်စီက ၎င်း၏လေပိုင်နက်ကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်လိုက်ပြီဟု ကြေညာခဲ့ပြီး နိုင်ငံတကာလေယာဉ်များသည် နိုင်ငံအရှေ့ဘက်မှတစ်ဆင့် အီရန်သို့ ဖြတ်သန်းသွားလာနိုင်ခဲ့သည်။

သို့သော် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများတွင် အဓိက အတားအဆီးနှစ်ခုဖြစ်သည့် အီရန်၏ လက်နက်အဆင့်နီးပါး သန့်စင်ထားသော ယူရေနီယမ်နှင့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား၏ အနာ ဂတ်တို့သည် လေထဲတွင် ပေါ်လာခဲ့သည်။

သောကြာနေ့တွင် AFP နှင့် ဖုန်းပြောကြားရာတွင် ထရမ့်က “ကျွန်ုပ်တို့သည် သ ဘောတူညီချက်တစ်ခုရရှိရန် အလွန်နီးကပ်နေပြီ” ဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး တီဟီရန်နှင့် “အတားအဆီးများ လုံးဝမရှိတော့” ဟု ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

ထိုနေ့နှောင်းပိုင်းတွင် အရီဇိုးနားပြည်နယ်တွင်ကျင်းပသောပွဲတစ်ခုတွင် သမ္မတက အီရန်သည် ဗုံးတစ်လုံးအတွက် လိုအပ်သောပမာဏနှင့် နီးစပ်သော ယူရေနီယမ် ၄၄၀ ကီလိုဂရမ်ခန့်ကို ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ သန့်စင်ပေးရန် သဘောတူညီခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။

“ကျွန်တော်တို့ဟာ အီရန်နဲ့ပူးပေါင်းပြီး တူးဖော်ရေးစက်တွေ အများကြီးနဲ့ ရယူသွားမှာပါ” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော် နာရီပိုင်းအလိုတွင် အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြီးခဲ့သည့်ဇွန်လ ၁၂ ရက်ကြာစစ်ပွဲတွင် အမေရိကန်၏ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အပျက်အစီးများအောက်တွင် နက် ရှိုင်းစွာ မြှုပ်နှံထားသည်ဟုယူဆရသော ၎င်း၏သိုလှောင်မှုသည် မည်သည့်နေရာသို့မျှ မရောက်ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“အီရန်၏ သန့်စင်ထားသော ယူရေနီယမ်ကို မည်သည့်နေရာသို့မျှ လွှဲပြောင်းပေးမည်မဟုတ်ပါ” ဟု အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Esmail Baqaei က နိုင်ငံပိုင် ရုပ်မြင်သံကြားသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

“အီရန်၏ သန့်စင်ထားသော ယူရေနီယမ်ကို အမေရိကန်သို့ လွှဲပြောင်းပေးခြင်းသည် ညှိနှိုင်းမှုများတွင် ဘယ်သောအခါမှမရရှိခဲ့ပါ။” ဟု ဆိုသည်။

ထိုအတောအတွင်း သာမန်အီရန်လူမျိုးများသည် နိုင်ငံတကာအင်တာနက်နှင့် အဆက်အသွယ်ပြတ်တောက်နေဆဲဖြစ်ပြီး စောင့်ကြည့်ကွန်ရက်ပိတ်ဆို့ခြင်းများက စစ်ပွဲအစတွင် အ ကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပြတ်တောက်မှုသည် ၅၀ ရက်မြောက်နေ့သို့ ရောက်ရှိပြီဖြစ်ကြောင်း စနေနေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။

Ref: bangkokpost.com
ယနေ့ခေတ်

Sharing is Caring:

Facebook 0

Copy 0

Twitter 0

More

Sharing is Caring:

Facebook 0

Copy 0

Twitter 0

Pinterest 0