အစ္စတန်ဘူလ်၊ ဩဂုတ် ၂၃
အမေရိကန်နှင့် နေတိုးမဟာမိတ် တူရကီတို့အကြား တင်းမာမှုမြင့်တက်လာမည်ကို စိုးရိမ်မှုများရှိနေသော်လည်း ယခုအပတ်တွင် ဆီးရီးယားမြောက်ပိုင်းရှိ လေတပ်စခန်းတစ်ခုကို တိုက်ခိုက်ခြင်းမပြုမီ အစ္စရေးသည် အမေရိကန်ကို သတိပေးခြင်းမရှိခဲ့ကြောင်း ဆီးရီးယားဆိုင်ရာ အမေရိကန်အထူးသံတမန်က ပြောကြားသည်။
အစ္စရေးသည် ၎င်း၏စစ်ရေးလုပ်ဆောင်မှုများကို အဓိကထောက်ခံသူ အမေရိကန်နှင့် အနီးကပ်ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်လေ့ရှိသည်။ အစ္စရေးသည် ဆီးရီးယား၊ ဂါဇာနှင့် လက်ဘနွန်တို့တွင် စစ်ဆင်ရေးများလုပ်ဆောင်နေချိန်တွင် ဝါရှင်တန်သည် ဤဩဇာကိုအသုံးပြု၍ တိုက်ခိုက်မှုများကို လျှော့ချရန်ကြိုးစားခဲ့သည်။
တူရကီနိုင်ငံဆိုင်ရာ အမေရိကန်သံအမတ်ကြီးအဖြစ်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူ တောမ် ဘာရက်ခ်က အင်္ဂါနေ့တွင်ဖြစ်ပွားခဲ့သော အဘူဒူဟာ စစ်အခြေစိုက်စခန်း တိုက်ခိုက်ခံရမှုသည် တူရကီနိုင်ငံသားများကို ရန်စဆွဲဆောင်သည့် အစ္စရေး၏လုပ်ရပ်ဖြစ်နိုင်ကြောင်းနှင့် “ဒါဟာ စိုးရိမ်စရာကောင်းပြီး အလေးအနက်ထားရမယ့် အပိုင်းဖြစ်တယ်” ဟု ပြောကြားသည်။
သို့သော် အစ္စရေးကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး အစ္စရေးကက်ဇ်က သတိပေးချက်မရှိခြင်းနှင့်ပတ်သက်သည့် အမေရိကန်သံတမန်၏ မှတ်ချက်များကို ဆန့်ကျင်ခဲ့ပြီး အစ္စရေးသည် ဆီးရီးယားအစိုးရ၏ အကြီးတန်းအဖွဲ့ဝင်များကို သတိပေးရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြောင်း ကြေညာချက်တစ်စောင်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ “တစ်ချိန်တည်းမှာပင်၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် ထောက်လှမ်းရေးအစီရင်ခံစာများကို အမေရိကန်ရှိ သက်ဆိုင်ရာအာဏာပိုင်များထံ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ပြီးဖြစ်သည်” ဟု ကက်ဇ်က ထပ်လောင်းပြောကြားသည်။
ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှု မရှိသော်လည်း ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် တိုက်ခိုက်မှုများအပြီးတွင် အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင်နေတန်ယာဟုရုံးက ဆီးရီးယားသည် တူရကီတပ်ဖွဲ့များကို ထိုနေရာတွင် ချထားခွင့်ပြုခြင်းဖြင့် သဘောတူညီချက်ကို “ချိုးဖောက်တော့မည့်အခြေအနေ” တွင် ရှိနေသောကြောင့် အခြေစိုက်စခန်းကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားသည်။
တောမ် ဘာရက်ခ်က အစ္စရေးသည် အဆိုပါဒေသအတွင်း တူရကီ၏ အင်အားဖြည့်တင်းမှုကို ပြသနေသည့် ထောက်လှမ်းရေးသတင်းကို ရရှိထားပုံရပြီး “စစ်မြေပြင်က တပ်မှူးတစ်ယောက်ယောက်က ‘ငါတို့ ဒါကိုခွင့်မပြုနိုင်ဘူး’ ဆိုပြီး ဆုံးဖြတ်ချက်ချလိုက်တာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ သူတို့မလုပ်ခဲ့တဲ့အချက်ကတော့ ကျွန်တော်တို့ကိုဖြစ်စေ၊ တူရကီကိုဖြစ်စေ ကြိုတင်အကြောင်းကြားခြင်းမရှိတာပဲဖြစ်ပါတယ်” ဟု ပြောကြားသည်။
သူက တူရကီနယ်စပ်၏ အရှေ့ဘက် ကီလိုမီတာ ၈၀ (မိုင် ၅၀) ခန့်အကွာရှိ အဘူဒူဟာကို တိုက်ခိုက်မှုအတွက် နောက်ထပ်ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော အကြောင်းရင်းတစ်ခုမှာ အစ္စရေးစစ် တပ်နှင့် ထောက်လှမ်းရေးအေဂျင်စီအကြား ဆက်သွယ်မှုမှားယွင်းခြင်းဖြစ်သည်ဟု ထပ်လောင်းပြောကြားသည်။
“သူတို့ (တူရကီစစ်တပ်) က အဲဒီတိုက်လေယာဉ်တွေဟာ နယ်စပ်ဘက်ကို ဦးတည်ပျံသန်းလာတာကိုမြင်ရပြီး ဘာရည်ရွယ်ချက်၊ ဘာဦးတည်ချက်၊ ဘာအစီအစဉ်နဲ့ လာတယ်ဆိုတာကို မသိရတဲ့အခါ ‘ငါတို့ရဲ့ တိုက်လေယာဉ်တွေကိုလည်း အရေးပေါ်ပျံသန်းစေလွှတ်ရတော့မယ်’ လို့ ပြောလာကြတယ်” ဟု အစ္စရေးနှင့် တူရကီတို့ တိုက်ရိုက်ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားရန် မည်မျှအထိ နီးစပ်သွားခဲ့သည်ကိုရှင်းပြရင်း ဘာရက်ခ်က ပြောကြားသည်။
တူရကီသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်က ဆီးရီးယားနယ်စပ်ပေါ်တွင် ရုရှားဂျက်လေယာဉ်တစ်စင်းကို ပစ်ချခဲ့သည်။ သံအမတ်ကြီး၏မှတ်ချက်များကို လက်ဘနွန်-သြစတြေးလျ စွန့်ဦးတီထွင်သူ မာရီယို နော်ဖယ်က သောကြာနေ့နှောင်းပိုင်းက X တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ဂိုလန်ကုန်းမြင့်ဒေသအပေါ် အစ္စရေး၏ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်ဆိုင်မှုကို အသိအမှတ်ပြုကြောင်းကြေညာကာ အမေရိကန်က ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကျင့်သုံးခဲ့သောမူဝါဒကို ပြောင်းပြန်လှန်ခဲ့သော်လည်း၊ အစ္စရေးသည် ကုလသမဂ္ဂဆုံးဖြတ်ချက်များကို ချိုးဖောက်၍ အဆိုပါ ဂိုလန်ကုန်းမြင့်ဒေသကို “ယနေ့တိုင်” ဆက်လက်သိမ်းပိုက်ထားဆဲဖြစ်ကြောင်း ဘာရက်ခ်က ပြောကြားသည်။
အစ္စရေးကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ကတ်ဇ်က “သတိပေးချက်ကို ဂရုမစိုက်ဘဲ” အခြေစိုက်စခန်းကို တိုက်ခိုက်မှုကို ခွင့်ပြုခဲ့ကြောင်း၊ တူရကီအခြေစိုက်စခန်းအား “အစ္စရေးကိုထိခိုက်စေရန်” ရည်ရွယ်ချက်နှင့်ပတ်သက်သည့် “ရှင်းလင်းသော ထောက်လှမ်းရေး အစီရင်ခံစာများ” ရှိကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းက အသေးစိတ်အချက်အလက်များကို မဖော်ပြခဲ့ပေ။
ဂိုလန်ကုန်းမြင့်နှင့်ပတ်သက်သည့် ထရမ့်၏ရပ်တည်ချက်နှင့် ဘာရက်၏မှတ်ချက်များသည် “မမှန်ကန်မှုများနှင့် ပြည့်နှက်နေသည်” ဟု ကတ်ဇ်က ထပ်လောင်းပြောကြားသည်။
လူသိရှင်ကြား မှတ်ချက်ပေးရန် ခွင့်ပြုချက်မရှိသောကြောင့် အမည်မဖော်လိုသော ဆီးရီးယားအရာရှိနှစ်ဦးက တူရကီကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုမတိုင်မီ တစ်ရက်အလိုတွင် အစ်ဒလစ်ပြည်နယ် အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ လေတပ်စခန်းသို့ သွားရောက်ခဲ့ပြီး ထိုနေရာတွင် လုပ်ဆောင်နေသော ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားသည်။
အစ္စရေးသည် လေတပ်စခန်းတွင် တူရကီစစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများနှင့်ပတ်သက်၍ စိုးရိမ်မှုများ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့သော်လည်း အမေရိကန်က ယင်းသည် မဖြစ်နိုင်ဟု ကောက်ချက်ချခဲ့ကြောင်း ဘားရက်ခ်က ပြောကြားသည်။
Ref: apnews.com
ယနေ့ခေတ်
ဆီးရီးယားကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုမတိုင်မီ အစ္စရေးသည် အမေရိကန်ကို သတိပေးခြင်းမရှိဟု အမေရိကန်သံတမန်တစ်ဦးက ပြောကြား အတွက် မှတ်ချက်များ 0 ခုရှိပါတယ်