တီဟီရန်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၉
အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က နျူကလီးယားသဘောတူညီချက်အတွက် အချိန်ကုန်တော့မည်ဟု သတိပေးပြီးနောက်နှင့် ဥရောပသမဂ္ဂက အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်ကို အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်းအဖြစ်ကြေညာရန် ကြိုးပမ်းနေချိန်တွင် မည်သည့်တိုက်ခိုက်မှုကိုမဆို ချေမှုန်းပစ်မည်ဟု အီရန်က ကြာသပတေးနေ့တွင် ပြောကြားသည်။
အီရန်တွင် ဆန္ဒပြမှုများကြောင့် ထရမ့်က အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းမှုနှင့်ပတ်သက်၍ စစ်ရေးအရ အရေးယူမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့ပြီး အစ္စလာမ်သမ္မတနိုင်ငံက အဓိကရုဏ်းများဟု ယူဆ ရသည့်အရာကို အမေရိကန်၏လောင်စာအဖြစ် ပြစ်တင်ခဲ့ပြီးနောက် ဝါရှင်တန်နှင့် တီဟီရန်တို့သည် ပြင်းထန်သောသတိပေးချက်များ အပြန်အလှန်ပြုခဲ့ကြသည်။
ဤထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုသည် ဒေသတွင်း အဓိကနိုင်ငံများကို ဆွဲဆောင်သည့် တင်းမာမှုများကိုလျှော့ချရေး ညှိနှိုင်းမှုများပြုလုပ်ရန် တောင်းဆိုမှုများနှင့်အတူ ဒေသတွင်းတစ်ဝှမ်းတွင် သံတမန်ရေးဆိုင်ရာ တုန်လှုပ်ချောက်ချားမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
အီရန်၏ တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ် (IRGC) ကို နှိမ်နင်းမှုနှင့်ပတ်သက်၍ အကြမ်းဖက်စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းရန် EU သည် ကြာသပတေးနေ့တွင် သဘောတူညီဖွယ်ရှိသည်။ တီဟီရန်စစ်တပ်၏ အယူဝါဒဆိုင်ရာဌာနခွဲဖြစ်သော IRGC အပါအဝင် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များက အရပ်သားထောင်ပေါင်းများစွာကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်ဟု လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့များက ဆိုကြသည်။
“အကြမ်းဖက်သမားတစ်ယောက်အနေနဲ့ လုပ်ဆောင်မယ်ဆိုရင် အကြမ်းဖက်သမားတွေအဖြစ် ဆက်ဆံသင့်ပါတယ်” ဟု ထိပ်တန်းသံတမန် Kaja Kallas က ဘရပ်ဆဲလ်တွင်ကျင်းပမည့် ဝန်ကြီးများအစည်းအဝေးမတိုင်မီ သတင်းထောက်များအား ပြောကြားခဲ့ပြီး ယင်းခြေလှမ်းသည် အယ်လ်ကိုင်ဒါနှင့် အစ္စလာမ္မစ်နိုင်ငံတော်အဖွဲ့ကဲ့သို့သော ဂျီဟတ်အဖွဲ့များနှင့် အဆင့်တူဖြစ်စေကြောင်း ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။
ဤလှုပ်ရှားမှုသည် အီရန်နိုင်ငံအား ပြင်းထန်စွာရှုတ်ချသည့် သတင်းစကားပေးပို့မည်ဖြစ်သော်လည်း အဖွဲ့အစည်းနှင့် အကြီးတန်းတပ်မှူးများသည် EU ၏ ပိတ်ဆို့မှုအောက်တွင် ရှိနေသောကြောင့် လက်တွေ့အကျိုးသက်ရောက်မှု အနည်းငယ်သာရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။
အီရန်အရာရှိများသည် သံတမန်ရေးဖြေရှင်းချက်များကို ပယ်ချခြင်းမရှိဘဲ အမေရိကန်၏ စစ်ရေးလုပ်ဆောင်မှုတိုင်းကို တီဟီရန်က အတင်းအကြပ်တုံ့ပြန်မည်ဟုလည်း သတိပေးချက်များ တိုးမြှင့်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
အီရန်စစ်တပ်အကြီးအကဲ Amir Hatami က မဟာဗျူဟာမြောက်ဒရုန်း ၁၀၀၀ တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ရင်းများသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ကြောင်း သတင်းပို့ခဲ့သည့် နိုင်ငံပိုင်ရုပ်မြင်သံကြား၏ အဆိုအရ မည်သည့်တိုက်ခိုက်မှုကိုမဆို ချေမှုန်းပစ်မည်ဟု ကြာသပတေးနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
အမေရိကန်ရေတပ် တိုက်ခိုက်ရေးအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့သည် တနင်္လာနေ့တွင် အရှေ့အလယ်ပိုင်းရေပြင်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး လိုအပ်ပါက အီရန်ကိုတိုက်ခိုက်ရန် အသင့်ဖြစ်နေပြီး ဆန္ဒရှိပါက စွမ်းဆောင်နိုင်သည်ဟု ထရမ့်က သတိပေးခဲ့သည်။
အီရန်နိုင်ငံအနေဖြင့် ၎င်း၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ သဘောတူညီချက်တစ်ရပ်ကို ညှိနှိုင်းရန် အချိန်ရှိတော့မည်မဟုတ်ဟု ထရမ့်က ပြောကြားပြီး အဏုမြူဗုံးပြုလုပ်ရန်ရည်ရွယ်သည်ဟု အနောက်နိုင်ငံများက ယုံကြည်ကြသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ပြီးခဲ့သည့်ဇွန်လက အီရန်နှင့် အစ္စရေးစစ်ပွဲတွင် အစ္စရေးနှင့်ပူးပေါင်းကာ အီရန်နျူကလီးယားပစ်မှတ်များကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
အမေရိကန်စစ်စခန်းများကို လက်ခံထားသည့် ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများအပါအဝင် အီရန်၏အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများက တည်ငြိမ်အေးချမ်းရန် တောင်းဆိုကြသည်။
အီရန်အပေါ် အမေရိကန်၏ တိုက်ခိုက်မှုကို စိုးရိမ်မှုများသည် အလွန်ရှင်းလင်းသည်ဟု ပင်လယ်ကွေ့အရာရှိတစ်ဦး က AFP သို့ ပြောကြားသည်။
“၎င်းသည် ဒေသကို ကမောက်ကမဖြစ်စေပြီး ဒေသတွင်းတွင်သာမက အမေရိကန်၏ စီးပွားရေးကို ထိခိုက်စေပြီး ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာစေမည်” ဟု အဆိုပါအရာရှိက ထပ်လောင်းပြောကြားသည်။
တူရကီနိုင်ငံသည် ကြာသပတေးနေ့တွင် အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရာချီ၏ လာမည့်ခရီးစဉ်အတွင်း ဝါရှင်တန်နှင့် တီဟီရန်အကြား ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးမည်ဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး အန်ကာရာ၏ ထိပ်တန်းသံတမန်က ဝါရှင်တန်အား တီဟီရန်နှင့် နျူကလီးယားဆွေးနွေးပွဲများ စတင်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
Ref: bangkokpost.com
#ယနေ့ခေတ်
မည်သည့်တိုက်ခိုက်မှုကိုမဆို ချေမှုန်းပစ်မည်ဟု အီရန်ပြောကြား အတွက် မှတ်ချက်များ 0 ခုရှိပါတယ်