ရှီကျင့်ဖျင်နှင့် ပူတင်တို့သည် ဆက်ဆံရေးကို ကျေနပ်အားရသော်လည်း စွမ်းအင်နှင့်ပတ်သက်၍ တိုးတက်မှုမရှိ

ဘေဂျင်း၊ မေလ ၂၀

တရုတ်နှင့် ရုရှားခေါင်းဆောင်များသည် ဘေဂျင်းတွင်ကျင်းပသော ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် ၎င်းတို့၏ မဟာဗျူဟာမြောက် နွေးထွေးသော ဆက်ဆံရေးတိုးတက်မှုကို ကျေနပ်အားရခဲ့ကြသော်လည်း ဆွေးနွေးပွဲများသည် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကျော်ကြာ ညှိနှိုင်းနေသော ဓာတ်ငွေ့သဘောတူညီချက်တွင် အောင်မြင်သည့်လက္ခဏာ မပြခဲ့ပါ။

တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်သည် ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမာပူတင်အား ပြည်သူ့ခန်းမကြီးတွင် ဂုဏ်ပြုတပ်ဖွဲ့နှင့် သေနတ်ပစ်ဖောက်ကြိုဆိုခဲ့ပြီး ကလေးများက တရုတ်နှင့် ရုရှားအလံများကို ဝှေ့ယမ်းခဲ့ကြသည်။

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်၏ တရုတ်နိုင်ငံမြို့တော်သို့ ခရီးစဉ်အပြီးတွင် တရုတ်နှင့် ရုရှားခေါင်းဆောင်များအကြား ထိပ်သီးအစည်းအဝေး၏ ရှုထောင့်နှင့် ရလဒ်များကို အနီးကပ်စောင့်ကြည့်သွားမည်ဖြစ်သည်။

တရုတ်နိုင်ငံပိုင်သတင်းဌာန Xinhua ၏အဆိုအရ နိုင်ငံများသည် ရေရှည်မဟာဗျူဟာကို အာရုံစိုက်သင့်ပြီး “ပိုမိုတရားမျှတပြီး ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သော” ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်မှုစနစ်ကို မြှင့်တင်သင့်ကြောင်း မစ္စတာရှီက ပြောကြားခဲ့သည်။

“ကျွန်ုပ်တို့သည် နိုင်ငံရေးအပြန်အလှန်ယုံကြည်မှုနှင့် မဟာဗျူဟာမြောက်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို နက်ရှိုင်းစေနိုင်သောကြောင့် တရုတ်-ရုရှားဆက်ဆံရေးသည် ဤအဆင့်သို့ရောက်ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်” ဟု မစ္စတာရှီက မစ္စတာပူတင်နှင့်တွေ့ဆုံမှုအစတွင် ပြောကြားသည်။

ဆွေးနွေးပွဲအပြီးတွင် မစ္စတာပူတင်က ရုရှား-တရုတ်ဆက်ဆံရေးသည် “မကြုံစဖူးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ဆက်လက်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်နေဆဲဖြစ်သည်” ဟု ပြောကြားသည်။

ရုရှားခေါင်းဆောင်က နှစ်နိုင်ငံသည် စွမ်းအင်ကဏ္ဍတွင် တက်ကြွစွာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေပြီး အရှေ့အလယ်ပိုင်းပဋိပက္ခများကြားတွင် ၎င်း၏နိုင်ငံသည် ယုံကြည်စိတ်ချရသော စွမ်းအင်ထောက်ပံ့သူအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေ ကြောင်း ပြောကြားသည်။

မစ္စတာပူတင်ကလည်း မစ္စတာရှီအား ၂၀၂၇ ခုနှစ်တွင် ရုရှားသို့လာရောက်လည်ပတ်ရန် ဖိတ်ကြားခဲ့သည်။

မော်စကိုသည် ခရီးစဉ်မတိုင်မီက ပိုက်လိုင်းထောက်ပံ့မှုများနှင့် ပင်လယ်ရေကြောင်းမှတစ်ဆင့် တင်ပို့မှုများအပါအဝင် ရုရှားရေနံကို အကြီးဆုံးဝယ်ယူသူ တရုတ်နိုင်ငံနှင့် နောက် ထပ်စွမ်းအင်သဘောတူညီချက်များကို ရှာဖွေနေကြောင်း အချက်ပြခဲ့သည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ မစ္စတာပူတင်၏ နောက်ဆုံးခရီးစဉ်အတွင်း ရုရှားဓာတ်ငွေ့ကုမ္ပဏီကြီး Gazprom က နှစ်ဖက်စလုံးသည် ပါဝါအော့ဆိုက်ဘေးရီးယား ၂ ဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းဖြင့် ရှေ့ဆက်သွားရန် သဘောတူညီခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

တရုတ်နိုင်ငံသည် စီမံကိန်းနှင့်ပတ်သက်၍ အနည်းငယ်သာ လူသိရှင်ကြားပြောကြားခဲ့ပြီး မစ္စတာရှီက မေလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် တရုတ်-ရုရှားဆက်ဆံရေးတွင် စွမ်းအင်နှင့် အရင်းအမြစ်ချိတ်ဆက်မှု ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် “အဓိကကျသော အစိတ်အပိုင်း” ဖြစ်သင့်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သော်လည်း ပိုက်လိုင်းအကြောင်းကိုမူ ထည့်သွင်းပြောကြားခြင်းမရှိပါ။

ဓာတ်ငွေ့ဈေးနှုန်းကဲ့သို့သော အဓိကပြဿနာများကို မဖြေရှင်းနိုင်သေးဘဲ ညှိနှိုင်းမှုများသည် နှစ်ပေါင်းများစွာကြာနိုင်သည်။

အသေးစိတ်အချက်အလက်များ သို့မဟုတ် အချိန်ဇယားကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သဘောတူညီမှုမရရှိသော်လည်း စီမံကိန်း၏ “ကန့်သတ်ချက်များအပေါ် နှစ်ဖက်စလုံးက ယေဘုယျနားလည်မှု” ရရှိခဲ့ကြောင်း ကရင်မလင်က ပြောကြားသည်။

သမ္မတပူတင်၏ ခရီးစဉ်အတွက် ကရင်မလင်က “အလေးအနက် မျှော်လင့်ချက်များ” ချမှတ်ထားပြီး ခေါင်းဆောင်နှစ်ဦးသည် အဓိကနိုင်ငံတကာကိစ္စရပ်များကို အလွတ်သဘောဆွေးနွေးမည့် လက်ဖက်ရည်သောက်ပွဲလည်း ပါဝင်သည်။

သမ္မတရှီသည် ဧည့်သည်ခေါင်းဆောင်များကို လက်ဖက်ရည်သောက်ရင်း ဧည့်ခံလေ့ရှိသူအဖြစ် လူသိများသော်လည်း ထိုကဲ့သို့သော တွေ့ဆုံမှုများ၏နေရာနှင့် ပုံစံကို တရုတ်ခေါင်း ဆောင်က ၎င်း၏ဧည့်သည်အပေါ်လေးစားမှု၏ လက္ခဏာတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်နိုင်သည်။

၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလတွင် မစ္စတာရှီသည် မစ္စတာပူတင်ကို ဆွေးနွေးပွဲများအတွက် ဧည့်ခံခဲ့စဉ်က ၎င်းတို့နှစ်ဦးသည် ၎င်းတို့၏ ဆက်ဆံရေးကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ပြီး ယခုအခါ အာဏာရကွန်မြူနစ်ပါတီနှင့် အစိုးရရုံးခန်းများတည်ရှိရာ ဧကရာဇ်ဥယျာဉ်ဟောင်းတစ်ခုဖြစ်သော Zhongnanhai တွင် လက်ဖက်ရည်သောက်ရင်း စကားပြောဆိုခဲ့ကြသည်။

ဆန့်ကျင်ဘက်အနေနှင့် လျှို့ဝှက်ဥယျာဉ်ထဲတွင် လမ်းလျှောက်ပြီး မစ္စတာထရမ့်သည် မစ္စတာရှီနဲ့အတူ လက်ဖက်ရည်သောက်ခဲ့သလို ပြီးခဲ့သည့်အပတ်က ကောင်းကင်ဘုံဗိမာန်ကိုလည်း လည်ပတ်ခဲ့ခြင်းက ပိုပြီးကွက်ကွက်ကွင်းကွင်း ပုံဖော်ထားပုံရသည်။

ခရင်မလင်ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဒီမီထရီ ပက်စ်ကော့ဗ်က မစ္စတာပူတင်နှင့် မစ္စတာထရမ့်တို့၏ ခရီးစဉ်များအတွက် တရုတ်နိုင်ငံတွင်ကျင်းပသည့် အခမ်းအနားကို နှိုင်းယှဉ်ခြင်းသည် အဓိပ္ပာယ်မရှိဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး လူများက အကြောင်းအရာကို အာရုံစိုက်သင့်သည်ဟု မေလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

မစ္စတာရှီနဲ့ မစ္စတာပူတင်တို့ တွေ့ဆုံမှုစတင်ချိန်မှာ တရုတ်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ထရမ့်-ရှီ ထိပ်သီးအစည်းအဝေးအပြီး ဝါရှင်တန်က ကြေညာခဲ့သည့် ဘိုးရင်းဂျက်လေယာဉ် ၂၀၀ ဝယ်ယူမှုကို အတည်ပြုခဲ့ပြီး ရုရှားနှင့် ကတိကဝတ်များမပါဘဲ အမေရိကန်နှင့် စီးပွားရေး၊ ကုန်သွယ်ရေးဆက်ဆံရေးကို တည်ငြိမ်အောင် လုပ်ဆောင်လိုသည့် တရုတ်နိုင်ငံ၏ဆန္ဒကို ပြသနေသည်။

ယူကရိန်းစစ်ပွဲအတွက် ရုရှားကိုအပြစ်ပေးရန် အနောက်နိုင်ငံများက ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ ချမှတ်ပြီးနောက်ပိုင်း တရုတ်နှင့် ရုရှားအကြား “ကန့်သတ်ချက်မရှိ” မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေးသည် ပိုမိုခိုင်မာလာခဲ့သည်။

ကရင်မလင်၏အဆိုအရ မစ္စတာရှီနှင့် မစ္စတာပူတင်တို့သည် ပူးပေါင်းဆောင် ရွက်မှု စာချုပ်စာတမ်း ၂၀ လက်မှတ်ရေးထိုးပွဲကို မျက်မြင်ကိုယ်တွေ့ ကြည့်ရှုခဲ့ပြီး နောက်ထပ် ၂၀ ခန့်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးရန် မျှော်လင့်ရသည်။

နှစ်ဖက်စလုံးသည် ဘက်စုံမဟာဗျူဟာမြောက် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှုကို အားကောင်းစေရန် ကြေညာချက်နှင့် ကမ္ဘာ့အစီအစဉ်တွင် ဝင်ရိုးစုံကိုထောက်ခံသည့် ကြေညာချက်ကို ပူးတွဲလက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။

“ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အစီအစဉ်သည် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းပြိုကွဲခြင်းနှင့် ‘တောတွင်းဥပဒေ’ သို့ ပြန်လည်ဦးမော့လာခြင်း၏ အန္တရာယ်နှင့်အတူ အန္တရာယ်အသစ်များ၊ စိန်ခေါ်မှုအသစ်များနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်” ဟု ကရင်မလင်၏ ပူးတွဲကြေညာချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

ဝါရှင်တန်အခြေစိုက် Brookings Institution မှ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒဆိုင်ရာ သုတေသီ မစ္စ ပက်ထရစ်ရှာကင်မ်က ပူးတွဲကြေညာချက်နှင့် သဘောတူညီချက်များ၏ နောက်ကွယ်ရှိ သင်္ကေတသည် အနှစ်သာရ မည်သို့ပင်ရှိစေကာမူ အရေးပါမည်ဟု ပြောကြားသည်။

“၎င်းသည် တရုတ်-ရုရှား မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေးသည် ကျယ်ပြန့်သော မဟာဗျူဟာမြောက်ကိစ္စရပ်များတွင်ခိုင်မာပြီး အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာနှင့် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်နေဆဲဖြစ်သည်ဟူသော သတင်းစကားကို ပိုမိုခိုင်မာစေမည်ဖြစ်သည်” ဟု သူမက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

မစ္စတာပူတင်သည် မစ္စတာရှီအား “ချစ်လှစွာသောမိတ်ဆွေ” ဟုခေါ်ဆိုပြီး “အသက်ကြီးသူ” ဟု တံဆိပ်ကပ်ခံခဲ့ရသည်။

Ref: straitstimes.com
ယနေ့ခေတ်

Sharing is Caring:

Facebook 0

Copy 0

Twitter 0

More

Sharing is Caring:

Facebook 0

Copy 0

Twitter 0

Pinterest 0