တီဟီရန်၊ ဧပြီ ၄
သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့်က ပိတ်ဆို့ခံသင်္ဘောများကို အမေရိကန်သင်္ဘောများက ရေလမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် လိုက်ပါပို့ဆောင်ပေးမည်ဟု ပြောကြားပြီးနောက် အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့များ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားသို့ ဝင်ရောက်ပါက တိုက်ခိုက်ခံရမည်ဟု အီရန်စစ်တပ်က တနင်္လာနေ့တွင် သတိပေးခဲ့သည်။
အီရန်နှင့် အမေရိကန်-အစ္စရေးစစ်ပွဲတွင် အီရန်၏ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးသည် ဧပြီလ ၈ ရက်နေ့တွင် အသက်ဝင်ခဲ့ပြီး ရေလက်ကြားအပေါ် တီဟီရန်၏ချုပ်ကိုင်မှုသည် အဓိကအငြင်းပွားစရာအချက်တစ်ခုဖြစ်သောကြောင့် နှစ်နိုင်ငံအကြား ညှိနှိုင်းမှုများသည် ရပ်တန့်နေခဲ့သည်။
ထရမ့်က “ Project Freedom” ဟု အမည်ပေးထားသော ရေကြောင်းစစ်ဆင်ရေးအသစ်သည် ပိတ်ဆို့ခံထားရသော သင်္ဘောများစွာပေါ်ရှိ သင်္ဘောသားများအတွက် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု လုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
“ ၎င်းတို့၏သင်္ဘောများနှင့် သင်္ဘောသားများကို ရေလက်ကြားမှ ဘေးကင်းစွာထွက်ခွာနိုင်ရန် အကောင်းဆုံးကြိုးပမ်းသွားပါမည်။ မည်သည့်ကိစ္စတွင်မဆို ၎င်းတို့သည် ထိုဒေသသည် သွားလာရေးအတွက် ဘေးကင်းသည်အထိ ပြန်မလာတော့ဟု ပြောကြားခဲ့သည်” ဟု ထရမ့်က Truth လူမှုကွန်ရက်တွင် ရေးသားခဲ့ပြီး စစ်ဆင်ရေးများကို တနင်္လာနေ့တွင်စတင်မည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အီရန်စစ်ဘက်၏ ဗဟိုကွပ်ကဲမှုဌာနက ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းသွားလာရာတွင် “ မည်သည့်အခြေအနေတွင်မဆို” ၎င်းတို့၏တပ်ဖွဲ့များနှင့် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ရမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
“ မည်သည့်နိုင်ငံခြားလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့မဆို အထူးသဖြင့် ရန်လိုသော အမေရိကန်စစ်တပ် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားသို့ ချဉ်းကပ်ရန် သို့မဟုတ် ဝင်ရောက်ရန် ရည်ရွယ်ပါက ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခံရမည်ဟု ကျွန်ုပ်တို့သတိပေးပါသည်” ဟု နိုင်ငံပိုင်ရုပ်သံ IRIB မှထုတ်လွှင့်သော ကြေညာချက်တွင် ဗိုလ်ချုပ် အလီ အဗ္ဗဒိုလာဟီက ပြောကြားခဲ့သည်။
ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပိတ်ဆို့ခြင်းဖြင့် အီရန်သည် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးသို့ ရေနံ၊ သဘာဝဓာတ်ငွေ့နှင့် ဓာတ်မြေ ဩဇာများ အဓိကစီးဆင်းမှုကို ပိတ်ဆို့ခဲ့ပြီး အမေရိကန်ပြည် ထောင်စုသည် အီရန်ဆိပ်ကမ်းများကို တန်ပြန်ပိတ်ဆို့ထားသည်။
ထရမ့်က ၎င်း၏ပို့စ်တွင် “ ကျွန်ုပ်၏ကိုယ်စားလှယ်များသည် အီရန်နိုင်ငံနှင့် အလွန်အပြုသဘောဆောင်သော ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်နေကြောင်းနှင့် ဤဆွေးနွေးမှုများသည် အားလုံးအတွက် အလွန်အပြုသဘောဆောင်သောအရာတစ်ခုဆီသို့ ဦးတည်သွားနိုင်သည်ကို အပြည့်အဝသိရှိကြောင်း” ပြောကြားသည်။
သို့သော် ပြီးခဲ့သည့်အပတ်က စစ်ပွဲကိုအဆုံးသတ်ရန် တီဟီရန်ကတင်ပြခဲ့သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သော အချက် ၁၄ ချက်ပါ အစီအစဉ်အကြောင်းကို တိုက်ရိုက်ဖော်ပြခြင်းမရှိပါ။
အမေရိကန်ဗဟိုကွပ်ကဲရေးဌာနက ဟော်မုဇ်စစ်ဆင်ရေးတွင် ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည် ဖျက်သင်္ဘောများ၊ ကုန်းနှင့်ရေအခြေစိုက်လေယာဉ် ၁၀၀ ကျော်၊ ဘက်စုံသုံးမောင်းသူမဲ့ ပလက်ဖောင်းများနှင့် ဝန်ထမ်း ၁၅,၀၀၀ ကို အသုံးပြုမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့အထိ ပင်လယ်ကွေ့တွင် စီးပွားဖြစ်သင်္ဘော ၉၀၀ ကျော်ရှိကြောင်း ရေကြောင်းထောက်လှမ်းရေးကုမ္ပဏီ AXSMarine ၏ အဆိုအရ သိရသည်။
အီရန်အဆိုပြုချက်နှင့်ပတ်သက်ပြီး ရှင်းလင်းတင်ပြထားသော သတင်းရင်းမြစ်နှစ်ခုကို ကိုးကား၍ အမေရိကန်သတင်းဝက်ဘ်ဆိုက် Axios က တီဟီရန်သည် “ ရေလက်ကြားကိုပြန်ဖွင့်ရန် သဘောတူညီချက်တစ်ခုအတွက် ညှိနှိုင်းရန် တစ်လကြာ” ၊ အမေရိကန်ရေတပ်ပိတ်ဆို့မှုကို ရုပ်သိမ်းရန်နှင့် စစ်ပွဲကိုအဆုံးသတ်ရန် သတ်မှတ်ထားကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။
တနင်္ဂနွေနေ့တွင် တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်များသည် ထရမ့်အပေါ် ဝန်ထုပ်ဝန် ပိုးပြန်လည်ထားရှိရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး “ မဖြစ်နိုင်သောစစ်ဆင်ရေး သို့မဟုတ် အီရန်အစ္စလာမ္မစ်သမ္မတနိုင်ငံနှင့် မကောင်းတဲ့သဘောတူညီချက်” အကြား ရွေး ချယ်ရမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ဝါရှင်တန်၏ ဥရောပမဟာမိတ်များသည် ရေလက်ကြားကို ပိတ်ထားလေလေ ၎င်းတို့၏စီးပွားရေးများ ပိုမိုထိခိုက်လေလေဖြစ်ခြင်းကြောင့် စိုးရိမ်ပူပန်နေကြပြီး ဂျာမန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဂျိုဟန်ဝါဒီဖူက ရေလက်ကြားကိုပြန်ဖွင့်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။
အီရန်သမ္မတ အာဘတ်စ် အာရာချီနှင့် ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုတစ်ခုတွင် ဝါဒီဖူက ဂျာမနီနိုင်ငံသည် ညှိနှိုင်းထားသော ဖြေရှင်းချက်ကို ထောက်ခံသော်လည်း “ အီရန်နိုင်ငံသည် နျူကလီးယားလက်နက်များကို အတည်ပြုနိုင်အောင် လုံးဝစွန့်လွှတ်ရမည်ဖြစ်ပြီး ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ချက်ချင်းဖွင့်လှစ်ရမည်” ဟု အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။
တစ်ချိန်တည်းမှာပင်၊ ဗြိတိန်၊ နိုင်ငံတကာမဟာမိတ်အဖွဲ့နှင့်အတူ ရေလက်ကြားသို့ စစ်ပြီးမစ်ရှင်တစ်ခုကို ညှိနှိုင်းရန် ကြိုးစားခဲ့သော ပြင်သစ်သမ္မတ အီမန်နျူရယ် မာခရွန်က “ အ မေရိကန်နှင့် အီရန်တို့ ညှိနှိုင်းမှုပြန်လည်စတင်ရန်” တောင်းဆိုခဲ့သည်။
“ ပြန်လည်ညှိနှိုင်းခြင်းသည် တစ်ခုတည်းသော ဖြေရှင်းချက်ဖြစ်သည်” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။
ရေလက်ကြားရှိ ထောက်ပံ့ရေး အကျပ်အတည်းကြောင့် ရေနံဈေးနှုန်းများသည် လက်ရှိတွင် ပဋိပက္ခမဖြစ်မီကထက် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် မြင့်တက်နေသည်။
ဖလော်ရီဒါရှိ သူ၏ Mar-a-Lago အပန်းဖြေစခန်းတွင် အားလပ်ရက်ကုန်ဆုံးခဲ့သော အမေရိကန်သမ္မတသည် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် အမေရိကန်၏ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုအသစ်များကို မည်သည့်အရာက ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်ကို တိတိကျကျဖော်ပြရန် ငြင်းဆိုခဲ့သည်။
သို့သော် “ မည်သည့်နည်းဖြင့်မဆို ဤလူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု (သင်္ဘောလမ်းညွှန်) လုပ်ငန်းစဉ်ကို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ပါက ထိုဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုကို ကံမကောင်းစွာပင် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရမည်” ဟု သူ၏ပို့စ်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး စကော့ ဘက်စ်ဆန့်က “အမေရိကန်ရေတပ်ပိတ်ဆို့မှုဟာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်တဲ့ စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုသာဖြစ်တယ်” ဟု ပြောသည်။
“ကျွန်တော်တို့က အစိုးရကို ဖိအားပေးနေတာဖြစ်ပြီး သူတို့ရဲ့ စစ်သားတွေကို လစာမပေးနိုင်ဘူး” ဟု ဘက်စ်ဆန့်က Fox News ကို ပြောသည်။ “ဒါက တကယ့်စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုတစ်ခုဖြစ်ပြီး အစိုးရရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတိုင်းမှာ ရှိနေပါတယ်။” ဟု ဆိုသည်။
Ref: bangkokpost.com
ယနေ့ခေတ်
ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားတွင် ပိတ်ဆို့ခံသင်္ဘောများကို အမေရိကန်က လိုက်ပါပို့ဆောင်မည်ဟု ထရမ့်က ကြေညာပြီးနောက် အဆိုပါတပ်ဖွဲ့များကို တိုက်ခိုက်မည်ဟု အီရန် သတိပေး အတွက် မှတ်ချက်များ 0 ခုရှိပါတယ်