ဝါရှင်တန်၊ ဇွန် ၉
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် တရုတ်ကော်ပိုရေးရှင်းကြီးဖြစ်သည့် Alibaba, BYD နှင့် Baidu တို့အား တရုတ်စစ်တပ်ကိုထောက်ပံ့သည့် ကုမ္ပဏီများအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံ၏အထင်ရှားဆုံး ကုန်သွယ်ရေးအမှတ်တံဆိပ်အချို့အထိ ၎င်း၏အမည်ပျက်စာရင်းကို တိုးချဲ့ခဲ့သည်။
ပင်တဂွန်သည် တနင်္လာနေ့ကထုတ်ပြန်ခဲ့သော နောက်ဆုံးစာရင်းတစ်ခုတွင် ကုမ္ပဏီများကို ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး နှစ်ပေါင်းများစွာ တင်းမာမှုများပြီးနောက် ဝါရှင်တန်နှင့် ဘေဂျင်းအကြားဖြစ်ပေါ်နေသော ပျော့ပျောင်းသည့်ဆက်ဆံရေးကို ရှုပ်ထွေးစေနိုင်ဖွယ်ရှိသည်။
ဝါရှင်တန်ဒီစီရှိ တရုတ်သံရုံးက အဆိုပါစာရင်းကို “ခွဲခြားဆက်ဆံမှု” နှင့် အမေရိကန်အစိုးရသည် အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာအယူအဆကို “အလွန်အကျွံချဲ့ထွင်” ခြင်း၏ ဥပမာတစ်ခုအဖြစ် ရှုတ်ချခဲ့သည်။
“ပြည်ပတွင် စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်သော တရုတ်ကုမ္ပဏီများသည် ၎င်းတို့အိမ်ရှင်နိုင်ငံများ၏ တင်းကြပ်သည့်ဥပဒေများနှင့် စည်းမျဉ်းများကို လိုက်နာကြသည်” ဟု သံရုံးပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောကြားသည်။
“အမေရိကန်သည် ၎င်း၏မှားယွင်းသော အလေ့အကျင့်ကိုရပ်တန့်ပြီး တရုတ်ကုမ္ပဏီများအတွက် တရားမျှတပြီး ခွဲခြားဆက်ဆံမှုမရှိသော ပတ်ဝန်းကျင်ကို ဖန်တီးသင့်သည်။” ဟု ဆိုသည်။
တရုတ်၏ အကြီးဆုံး အီလက်ထရွန်းနစ် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးကုမ္ပဏီ Alibaba က ၎င်းကို အမည်ပျက်စာရင်းတွင်ထည့်သွင်းရန် “အခြေခံမရှိ” ဟု ပြောကြားသည်။
“Alibaba ဟာ တရုတ်စစ်ဘက်ကုမ္ပဏီတစ်ခု မဟုတ်သလို စစ်ဘက်-အရပ်ဘက်ပေါင်းစည်းရေး မဟာဗျူဟာရဲ့ အစိတ်အပိုင်းလည်း မဟုတ်ပါဘူး” ဟု ကုမ္ပဏီပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ပြောကြားသည်။
“ကျွန်တော်တို့ရဲ့ကုမ္ပဏီကို မှားယွင်းစွာပုံဖော်ဖို့ ကြိုးပမ်းမှုတွေကို ဥပဒေအရ အရေးယူဆောင်ရွက်သွားမှာပါ” ဟု ထပ်လောင်းပြောကြားသည်။
BYD နှင့် Baidu တို့က မှတ်ချက်ပေးရန် တောင်းဆိုမှုများကို ချက်ချင်းတုံ့ပြန်ခြင်းမရှိချေ။
နှစ်စဉ် အသစ်ပြုလုပ်သည့် ပင်တဂွန်၏ “တရုတ်စစ်ဘက်ကုမ္ပဏီများ” စာရင်းတွင် ယခုအခါ ကုမ္ပဏီ ၁၈၈ ခုပါဝင်ပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ်စာရင်း ၁၃၄ ခုမှ မြင့်တက်လာခြင်းဖြစ်သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ပြုစုခဲ့သည့်စာရင်းတွင်ပါဝင်သည့် ကုမ္ပဏီများနှင့် ၎င်းတို့၏ထိန်းချုပ်မှုအောက်မှ အဖွဲ့အစည်းများသည် ယခုလကုန်တွင် အသက်ဝင်မည့်စည်းမျဉ်းများအရ အမေရိကန်ကာကွယ်ရေးစာချုပ်များအတွက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားခွင့်မရှိချေ။
ပင်တဂွန်က “တရုတ်စစ်ဘက်ကုမ္ပဏီများ” ကို တရုတ်စစ်တပ်ပိုင်ဆိုင်သည့် သို့မဟုတ် ထိန်းချုပ်ထားသည့် အဖွဲ့အစည်းများအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး တရုတ်၏ “စစ်ဘက်-အရပ်ဘက်ပေါင်းစည်းရေး” တွင် ပါဝင်ကူညီသည့် အဖွဲ့အစည်းများအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ အရပ်ဘက်နှင့် ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ သုတေသနနှင့် ဆန်းသစ်တီထွင်မှုများကို ပေါင်းစပ်သည့် ဘေဂျင်း၏မဟာဗျူဟာကို ရည်ညွှန်းသည်။
အမေရိကန်၏ နောက်ဆုံးပြုစုထားသောစာရင်းတွင် ပင်တဂွန်က Alibaba, BYD နှင့် Baidu တို့သည် နိုင်ငံပိုင် ပိုင်ဆိုင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးကော်မရှင်၊ စက်မှုနှင့် သတင်း အချက်အလက်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာနတို့နှင့် ဆက်နွယ်မှုများမှတစ်ဆင့် တရုတ်၏ စစ်ရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ပံ့ပိုးပေးခဲ့ကြောင်း ပြောကြားသည်။
တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီနှင့် မဟာဗျူဟာမြောက်ယှဉ်ပြိုင်မှုဆိုင်ရာ အမေရိကန်အောက်လွှတ်တော်ကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သော ရီပတ်ဘလီကန်ဥပဒေပြုအမတ် John Moolenaar က နောက်ဆုံးပြုစုထားသောစာရင်းသည် အမေရိကန်အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားကို ဆန့်ကျင်လုပ်ဆောင်နေသော တရုတ်ကုမ္ပဏီများအကြောင်း သတိပေးချက်တစ်ခုအဖြစ် ဆောင် ရွက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားသည်။
“အမေရိကန်ငွေလဲလှယ်မှုများတွင် အများပြည်သူပိုင် ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားထားသော မည်သည့်ကုမ္ပဏီကိုမဆို စာရင်းမှချက်ချင်းပယ်ဖျက်သင့်ပြီး ကျွန်ုပ်တို့၏နိုင်ငံ မှီခိုနေရ သော ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်များမှ ၎င်းတို့၏ထုတ်ကုန်များကို ဖယ်ရှားသင့်သည်” ဟု Moolenaar က ကြေညာချက်တစ်စောင်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
“အမေရိကန်ကုမ္ပဏီများသည် ကျွန်ုပ်တို့၏အမျိုးသားလုံခြုံရေးအတွက် ဤခြိမ်းခြောက်မှုများနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်ခြင်းကို ရပ်တန့်ရမည်။ မဟုတ်ပါက ၎င်းတို့သည် တရုတ်၏ စစ်ရေးအရ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။” ဟု ဆိုသည်။
အမည်ပျက်စာရင်းတိုးချဲ့မှုသည် အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်နှင့် ၎င်းတို့နိုင်ငံများ နှစ်ပေါင်းများစွာကြာ ကုန်သွယ်ရေးစစ်ပွဲနှင့် နည်းပညာပြိုင်ဆိုင်မှုတွင် အပူချိန်ကိုလျှော့ချရန် ရည်ရွယ်သည့် နှစ်ရက်ကြာထိပ်သီးအစည်းအဝေးအတွင်း ပေကျင်းတွင် တရုတ်ခေါင်းဆောင် ရှီကျင်းပင်နှင့်တွေ့ဆုံပြီး တစ်လမပြည့်မီ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။
Alibaba, Baidu နှင့် BYD တို့သည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ အထင်ရှားဆုံး အမှတ်တံဆိပ်များထဲတွင်ပါဝင်ပြီး အီလက်ထရွန်းနစ်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး၊ အင်တာနက်ရှာဖွေရေးနှင့် လျှပ်စစ်ကားဈေးကွက်များတွင် ထိပ်တန်းနေရာများကို အသီးသီးရယူထားကြသည်။
ကာကွယ်ရေးကဏ္ဍနှင့် ပုံမှန်ဆက်စပ်မှုမရှိသော အိမ်သုံးအမှတ်တံဆိပ်များစွာကို ထည့်သွင်းခြင်းသည် ယမန်နှစ်က နေရာတိုင်းတွင် ပျံ့နှံ့နေသော WeChat ၏ပိုင်ရှင် နည်းပညာကုမ္ပဏီ Tencent ကို သတ်မှတ်ခြင်းနှင့် တူညီနေသည်။
ယခုစာရင်းတွင် အခြားထည့်သွင်းမှုများမှာ ရှန်ကျန်း၌ ရုံးချုပ်ရှိသော AI နှင့် ရိုဘော့တစ်ကုမ္ပဏီ RoboSense Technology နှင့် ဟန်ကျိုးအခြေစိုက် Unitree Robotics တို့ ပါဝင်သည်။
RoboSense Technology နှင့် Unitree Robotics တို့သည် မှတ်ချက်ပေးရန် တောင်းဆိုမှုများကို ချက်ချင်းတုံ့ပြန်ခြင်းမရှိပါ။
CIA နှင့် အိမ်ဖြူတော်၏ အမျိုးသားလုံခြုံရေးကောင်စီတွင် တရုတ်နိုင်ငံနှင့်ပတ်သက်ပြီး လုပ်ကိုင်ခဲ့သော အမျိုးသားလုံခြုံရေးကျွမ်းကျင်သူ Dennis Wilder က ထိုကဲ့သို့သော “ကျယ်ပြန့်သည့်” အမည်ပျက်စာရင်းကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် ဖြစ်နိုင်ခြေနှင့်ပတ်သက်၍ သံသယရှိကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။
“၎င်းသည် အမေရိကန်ကုမ္ပဏီအချို့ကို တံဆိပ်ကပ်ထားသော အဖွဲ့အစည်းများနှင့်ဆက်ဆံရာတွင် သတိထားစေသော်လည်း အမှန်တကယ်တွင် အမေရိကန်ကုမ္ပဏီများစွာသည် ဤအဖွဲ့အစည်းများနှင့် နက်ရှိုင်းသောဆက်ဆံရေးရှိပြီး ၎င်းတို့နှင့် စီးပွားဖြစ်သဘောတူညီချက်များ လုပ်ဆောင်ရာတွင် ပြစ်ဒဏ်များ မပါဝင်ပါက ၎င်းတို့သည် လက်လျှော့မည်မဟုတ်ပါ” ဟု Wilder က Al Jazeera သို့ ပြောကြားသည်။
“ ဒီလောက်ကျယ်ပြန့်တဲ့ ပိတ်ဆို့မှုတွေက အလုပ်မဖြစ်ဘူး။ အမေရိကန်က တရုတ်စီးပွားရေးကနေ လုံးဝခွဲထွက်ဖို့ ဆန္ဒမရှိရင် ဒီပိတ်ဆို့မှုတွေက ထိရောက်မှုရှိတယ်” ဟု Wilder က ပြောကြားသည်။
Ref: aljazeera.com
ယနေ့ခေတ်
အမေရိကန်က တရုတ် BYD, Alibaba နှင့် Baidu တို့ကို တရုတ်စစ်ဘက်ကုမ္ပဏီများအဖြစ် အမည်ပျက်စာရင်းသွင်း အတွက် မှတ်ချက်များ 0 ခုရှိပါတယ်