အမေရိကန်၏ ငြိမ်းချမ်းရေးအဆိုပြုချက်အား အီရန်၏တုံ့ပြန်မှုကို ထရမ့် ပယ်ချ

ဒူဘိုင်း၊ မေ ၁၁

အမေရိကန်၏ ငြိမ်းချမ်းရေးအဆိုပြုချက်အား အီရန်၏တုံ့ပြန်မှုကို သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က လျင်မြန်စွာပယ်ချလိုက်ခြင်းကြောင့် ရက်သတ္တပတ် ၁၀ ပတ်ကြာပဋိပက္ခ ကြာရှည်လာမည်ကို စိုးရိမ်မှုများကြား တနင်္လာနေ့တွင် ရေနံဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှတစ်ဆင့် သင်္ဘောများရပ်တန့်သွားခဲ့သည်။

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ဆွေးနွေးပွဲများ ပြန်လည်စတင်ရန် မျှော်လင့်ချက်ဖြင့် ကမ်းလှမ်းချက်တင်သွင်းပြီး ရက်အနည်းငယ်အကြာတွင် အီရန်က အထူးသဖြင့် အမေရိကန်၏ မဟာမိတ် အစ္စရေးသည် အီရန်ကျောထောက်နောက်ခံပြု ဟစ်ဇ်ဘိုလာစစ်သွေးကြွများကို တိုက်ခိုက်နေသည့် လက်ဘနွန်အပါအဝင် စစ်မျက်နှာအားလုံးတွင် စစ်ပွဲကိုအဆုံးသတ်ရန် အာရုံစိုက်သည့် တုံ့ပြန်မှုတစ်ရပ် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ တီဟီရန်တွင် စစ်ပွဲကြောင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများအတွက် လျော်ကြေးပေးရန် တောင်းဆိုမှုလည်းပါဝင်ခဲ့ပြီး ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားအပေါ် အီရန်၏အချုပ်အခြာအာဏာကို အလေးပေးပြောကြားခဲ့ကြောင်း အီရန်နိုင်ငံပိုင် ရုပ်မြင်သံကြားက ပြောကြာခဲ့သည်။

ထို့အပြင် အမေရိကန်အား ရေတပ်ပိတ်ဆို့မှုကို အဆုံးသတ်ရန်၊ နောက်ထပ်တိုက်ခိုက်မှုများ မဖြစ်ပွားစေရေး အာမခံရန်၊ ပိတ်ဆို့မှုများကို ရုပ်သိမ်းရန်နှင့် အီရန်ရေနံရောင်းချမှုအ ပေါ် အမေရိကန်၏ပိတ်ပင်မှုကို အဆုံးသတ်ရန်လည်း တောင်းဆိုခဲ့ကြောင်း Tasnim သတင်းဌာနက ပြောကြားခဲ့သည်။

နာရီပိုင်းအတွင်း ထရမ့်သည် လူမှုမီဒီယာတွင် အီရန်၏အဆိုပြုချက်ကို ပယ်ချခဲ့သည်။

“ ကျွန်တော်မကြိုက်ဘူး။ လုံးဝလက်မခံနိုင်စရာပဲ” ဟု ထရမ့်က Truth လူမှုကွန် ရက်တွင် အသေးစိတ်မဖော်ပြဘဲ ရေးသားခဲ့သည်။ အီရန်၏နျူကလီးယားအစီအစဉ်အပါအဝင် ပိုမိုအငြင်းပွားဖွယ်ကိစ္စရပ်များအပေါ် ဆွေးနွေးမှုများမစတင်မီ အမေရိကန်သည် တိုက်ခိုက်မှုများကိုအဆုံးသတ်ရန် အဆိုပြုခဲ့သည်။

ကျဉ်းမြောင်းသော ဟော်မိုဇ်ရေလက်ကြားကို အများစုပိတ်ထားစေသည့် အကျပ်အတည်းသတင်းများ ဆက်လက်ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် တနင်္လာနေ့တွင် ရေနံဈေးနှုန်းများသည် တစ်စည်လျှင် ၃ ဒေါ်လာ မြင့်တက်ခဲ့သည်။ စစ်ပွဲမတိုင်မီက ထိုရေလမ်းကြောင်းသည် ကမ္ဘာ့ရေနံထောက်ပံ့မှု၏ ငါးပုံတစ်ပုံကိုသယ်ဆောင်ခဲ့ပြီး စစ်ပွဲတွင် အဓိကဖိအားပေးသည့်နေရာများထဲမှတစ်ခုအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။

စစ်တမ်းများအရ အမေရိကန်မဲဆန္ဒရှင်များက ထရမ့်၏ ရီပတ်ဘလီကန်ပါတီသည် ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်ကို ဆက်လက်ထိန်းချုပ်ထားခြင်း ရှိ၊ မရှိကို ဆုံးဖြတ်မည့် တစ်နိုင်ငံလုံးရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ ခြောက်လအလိုတွင် ဓာတ်ဆီဈေးနှုန်းများ သိသိသာသာမြင့်တက်လာခြင်းနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသောကြောင့် စစ်ပွဲကိုမနှစ်သက်ကြောင်း ပြသနေသည်။ အမေရိကန်သည် နိုင်ငံတကာထောက်ခံမှုအနည်းငယ်သာရရှိခဲ့ပြီး နေတိုးမဟာမိတ်များသည် အပြည့်အဝငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီချက်နှင့် နိုင်ငံတကာမှတာဝန်ပေးအပ်ထားသော မစ်ရှင်မပါဘဲ ဟော်မိုဇ်ရေလက်ကြားကိုဖွင့်လှစ်ရေး သင်္ဘောများစေလွှတ်ရန် တောင်းဆိုမှုများကို ငြင်းဆိုခဲ့ကြသည်။

ရှေ့တွင် မည်သည့်သံတမန်ရေး သို့မဟုတ် စစ်ရေးဆိုင်ရာ ခြေလှမ်းသစ်များရှိနိုင်သည်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မသိရသေးပါ။

ထရမ့်သည် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ပေကျင်းသို့ရောက်ရှိရန် မျှော်လင့်ရသည်။ စစ်ပွဲအောက်တွင် စည်းတစ်ခုဆွဲရန် ဖိအားများတိုးပွားလာခြင်းနှင့် ၎င်းစတင်ခဲ့သော ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စွမ်းအင်အကျပ်အတည်းတို့ကြောင့် အီရန်သည် ထရမ့်နှင့် တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်တို့ဆွေးနွေးရန် စီစဉ်ထားသည့် အကြောင်းအရာများတွင် ပါဝင်သည်။

ထရမ့်သည် တီဟီရန်အား ဝါရှင်တန်နှင့် သဘောတူညီချက်တစ်ခုပြုလုပ်ရေး တွန်းအားပေးရန်အတွက် တရုတ်နိုင်ငံကို ၎င်း၏ဩဇာကိုအသုံးပြုရန် မှီခိုနေခဲ့သည်။

အီရန်အပေါ် စစ်ဆင်ရေးများ ပြီးဆုံးသွားပြီလားဆိုသည်ကို မေးမြန်းရာတွင် ထရမ့်က တနင်္ဂနွေနေ့တွင်ထုတ်လွှင့်ခဲ့သော မှတ်ချက်များတွင် “သူတို့ ရှုံးနိမ့်သွားပေမယ့် ပြီးဆုံးသွားပြီလို့ မဆိုလိုပါဘူး” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင် နေတန်ယာဟုက အီရန်မှကြွယ်ဝသော ယူရေနီယမ်ကို ဖယ်ရှားရန်၊ ကြွယ်ဝသောနေရာများကို ဖျက်သိမ်းရန်နှင့် အီရန်ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်စွမ်းရည်များကိုဖြေရှင်းရန် လုပ်ဆောင်ရမည့်အလုပ်များစွာ ရှိနေသောကြောင့် စစ်ပွဲသည် ပြီးဆုံးသွားခြင်းမရှိသေးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ကြွယ်ဝသောယူရေနီယမ်ကိုဖယ်ရှားရန် အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းမှာ သံတမန်ရေးမှတစ်ဆင့် ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု နေတန်ယာဟုက တနင်္ဂနွေနေ့တွင် CBS News’60 Minutes တွင်ထုတ်လွှင့်ခဲ့သော အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော် အင်အားသုံး၍ ဖယ်ရှားခြင်းကိုမူ ငြင်းဆိုခြင်းမပြုခဲ့ပါ။

အီရန်သမ္မတ မာဆွတ် ပီဇက်ရှ်ကီယန်က အီရန်သည် “ရန်သူကို ဘယ်တော့မှ ဦးညွှတ်မှာမဟုတ်ဘူး” နှင့် “အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားများကို အင်အားဖြင့်ကာကွယ်မည်” ဟု လူမှုမီဒီယာပို့စ်တစ်ခုတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

ပိတ်ဆို့မှုကို ဖြိုခွင်းရန် သံတမန်ရေးအရ ကြိုးပမ်းမှုများရှိနေသော်လည်း ဒေသတွင်းရှိ သင်္ဘောလမ်းကြောင်းများနှင့် စီးပွားရေးများအပေါ် ခြိမ်းခြောက်မှုများမှာ မြင့်မားနေဆဲဖြစ်သည်။ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး စတင်ပြီးနောက်ပိုင်း မကြာသေးမီရက်များအတွင်း ရေလက်ကြားနှင့် အနီးတစ်ဝိုက်တွင် တိုက်ခိုက်မှုများ အကြီးမားဆုံး ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

တနင်္ဂနွေနေ့တွင် အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုက အီရန်မှလာသော ဒရုန်းနှစ်စင်းကို ကြားဖြတ်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး ကာတာနိုင်ငံက ၎င်း၏ရေပိုင်နက်အတွင်း အဘူဒါဘီမှလာသော ကုန်တင်သင်္ဘောတစ်စင်းကို ထိမှန်ခဲ့သော ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုကို ရှုတ်ချခဲ့သည်။ ကူဝိတ်က ၎င်း၏လေကြောင်းကာကွယ်ရေးသည် ၎င်း၏လေပိုင်နက်ထဲသို့ ဝင်ရောက်လာသည့် ရန်လိုသောဒရုန်းများကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

အမေရိကန်က ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးသော အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ကြေညာခဲ့သော်လည်း အစ္စရေးနှင့် အီရန်ကျောထောက်နောက်ခံပေးထားသော စစ်သွေးကြွအဖွဲ့ ဟစ်ဇ်ဘိုလာတို့အ ကြား တောင်ပိုင်းလက်ဘနွန်တွင် ပဋိပက္ခများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေဆဲဖြစ်သည်။

အီရန်နှင့် ရန်လိုမှုများ အဆုံးသတ်ခြင်းသည် လက်ဘနွန်စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်စေမည်မဟုတ်ကြောင်း နေတန်ယာဟုက 60 Minutes အင်တာဗျူးတွင် ပြောကြားခဲ့ပြီး အစ္စရေးစီစဉ်သူများသည် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှတစ်ဆင့် ရေလမ်းကြောပိတ်ဆို့မှု ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်းကို လျှော့တွက်ခဲ့ကြောင်းလည်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“ အဲဒီအန္တရာယ်က ဘယ်လောက်ကြီးမားလဲဆိုတာ သူတို့နားလည်ဖို့ အချိန်အတော်ကြာခဲ့ပါတယ်၊ အခု သူတို့နားလည်ပါပြီ” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

Ref: bangkokpost.com
ယနေ့ခေတ်

Sharing is Caring:

Facebook 0

Copy 0

Twitter 0

More

Sharing is Caring:

Facebook 0

Copy 0

Twitter 0

Pinterest 0