ဝါရှင်တန်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇
အမေရိကန် နိုင်ငံသားအခွင့်အရေးခေါင်းဆောင် ဂျက်စီဂျက်ဆင်သည် အသားအရောင်ခွဲခြားမှုရှိသော တောင်ပိုင်းတွင်ကြီးပြင်းခဲ့ပြီး မာတင်လူသာကင်းဂျူနီယာ၏ နီးကပ်သောလုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတလောင်းအဖြစ် နှစ်ကြိမ်ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး အသက် ၈၄ နှစ်အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့ကြောင်း သူ့မိသားစုက အင်္ဂါနေ့တွင် ကြေညာချက်တစ်စောင် ထုတ်ပြန်သည်။
“ကျွန်တော်တို့အဖေဟာ ကျွန်တော်တို့မိသားစုအတွက်သာမက ဖိနှိပ်ခံရသူတွေ၊ အသံမဲ့သူတွေနဲ့ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းက လျစ်လျူရှုခံရသူတွေအတွက်ပါ တာဝန်ထမ်းတဲ့ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးပါ” ဟု ဂျက်ဆင်မိသားစုက ပြောကြားသည်။
လှုံ့ဆော်မှုပေးသော ဟောပြောသူတစ်ဦးနှင့် ချီကာဂိုတွင်ရေရှည်နေထိုင်သူ ဂျက်ဆင်သည် ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ပါကင်ဆန်ရောဂါရှိကြောင်း စစ်ဆေးတွေ့ရှိခဲ့ရသည်။
ဒေါ်နယ်ထရမ့်အစိုးရသည် ပြတိုက်များမှ အထိမ်းအမှတ်အဆောက်အအုံများ၊ အမျိုးသားဥယျာဉ်များအထိ အမေရိကန်အဖွဲ့အစည်းများကို ပစ်မှတ်ထားကာ သမ္မတက “အမေရိကန်ဆန့်ကျင်ရေး” အယူဝါဒဟုခေါ်ဆိုသည့်အရာကိုဖယ်ရှားရန်၊ ကျွန်ပြုပစ္စည်းများကို ဖျက်သိမ်းရန်၊ ကွန်ဖက်ဒရိတ်ရုပ်တုများ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးနှင့် နိုင်ငံသားအခွင့်အရေးလှုပ်ရှားသူများက ဆယ်စုနှစ်များစွာ လူမှုရေးတိုးတက်မှုကို ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်သည်ဟုဆိုသည့် အခြားလှုပ်ရှားမှုများကိုဖယ်ရှားရန် လုပ်ဆောင်နေချိန်တွင် သူသေဆုံးခဲ့ခြင်းဖြစ် သည်။
မီဒီယာကို ကျွမ်းကျင်စွာနားလည်သော ဂျက်ဆင်သည် ၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များက ရှုပ်ထွေးသော နိုင်ငံသားအခွင့်အရေးလှုပ်ရှားမှုအထိ လူမည်းအမေရိကန်များနှင့် အခြားဘေးဖယ်ခံထားရသော အသိုင်းအဝိုင်းများ၏ အခွင့်အရေးများကို ထောက်ခံအားပေးခဲ့ပြီး ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် လုပ်ကြံခံခဲ့ရသော နှစ်ခြင်းခရစ်ယာန်ဘုန်းတော်ကြီး၊ ထင်ရှားသော လူမှုရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ မာတင်လူသာကင်းက ဦးဆောင်ခဲ့သည်။
“အမေရိကသည် ချီတက်သူများကို မုန်းတီးသော်လည်း အာဇာနည်များကို ချစ်မြတ်နိုးသည်” ဟု ဂျက်ဆင်က နှစ်ပေါင်းများစွာကြာပြီးနောက် ရေးသားခဲ့သည်။ “မန်ဖစ်မြို့တွင် ပစ် ခတ်လုပ်ကြံခံရခြင်းကြောင့် ဒေါက်တာကင်းသည် ထာဝရအာဇာနည်ဖြစ်လာခဲ့သည်။”
သူသည် တရားဝင်ရာထူးဖြင့် ကင်း၏နေရာကို ဆက်ခံခြင်းမပြုခဲ့သော်လည်း ဂျက်ဆင်သည် ကင်း၏တရားမျှတမှုနှင့် တန်းတူညီမျှမှုအတွက် အလွန်မြင်သာသောနည်းလမ်းများဖြင့် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ သူသည် အငြင်းပွားဖွယ်ရာများစွာကို ကျော်ဖြတ်ခဲ့သော်လည်း ဆယ်စုနှစ်များစွာကြာအောင် အမေရိက၏ ထင်ရှားသော နိုင်ငံသားအခွင့်အရေးခေါင်းဆောင်အဖြစ် ရှိနေသည်။
သူသည် ၁၉၈၄ နှင့် ၁၉၈၈ ခုနှစ်များတွင် ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတလောင်းအဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး လူမည်းမဲဆန္ဒရှင်များနှင့် လူဖြူလစ်ဘရယ်များစွာကို မမျှော်လင့်ဘဲ အားကောင်းလာသော မဲဆွယ်စည်းရုံးရေးများတွင် ဆွဲဆောင်နိုင်ခဲ့သော်လည်း လူမည်းအဓိကပါတီ၏ ပထမဆုံး အိမ်ဖြူတော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် မပါဝင်နိုင်ခဲ့ပေ။
ဂျက်ဆင်သည် ချီကာဂိုအခြေစိုက် နိုင်ငံသားအခွင့်အရေးအဖွဲ့များဖြစ်သည့် Operation PUSH နှင့် National Rainbow Coalition တို့ကိုတည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတ ဘီလ်ကလင်တန်၏ အာဖရိကဆိုင်ရာ အထူးသံတမန်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဂျက်ဆင်သည် ဆီးရီးယား၊ ကျူးဘား၊ အီရတ်နှင့် ဆားဘီးယားအပါအဝင် ပြည်ပတွင်ဖမ်းဆီးခံထားရသော အမေရိကန်များနှင့် အခြားသူများလွတ်မြောက်ရေးအတွက်လည်း အရေးပါသောအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။
စွဲမက်ဖွယ်ကောင်းသော ဟောပြောပွဲ
ဂျက်ဆင်သည် ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် သူ၏ နိုင်ငံရေးရည်မှန်းချက်များကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး သူ၏ စွဲမက်ဖွယ်ကောင်းသော ဟောပြောပွဲများကို အားကိုးခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ချီကာဂိုနိုင်ငံသား ဘားရက်အိုဘားမား သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည်အထိ လူမည်းကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးသည် ဂျက်ဆင်ကဲ့သို့ အဓိကပါတီ၏ သမ္မတလောင်းအဖြစ် အမည်စာရင်းတင်သွင်းခံရရန် နီးစပ်ခဲ့သည်။
ဂျက်ဆင်သည် ဂျူးများကို “Hymies” နှင့် နယူးယောက်ကို “Hymietown” ဟု သီးသန့်ခေါ်ဆိုခဲ့ကြောင်း လူသိရှင်ကြားထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် အရှိန်အဟုန်ကျဆင်းသွားခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် တောင်းပန်ခဲ့သည်။
ဂျက်ဆင်သည် အသားအရောင်ရှိသူများ၊ ဆင်းရဲနွမ်းပါးသူများနှင့် အာဏာမဲ့သူများအတွက် အတားအဆီးတစ်ခုကို ဖြိုခွင်းသူအဖြစ် မိမိကိုယ်ကိုယ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ သူသည် ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီညီလာခံတွင် သူ၏ဘဝဇာတ်လမ်းကိုပြောပြပြီး အမေရိကန်များအား ဘုံရပ်တည်ချက်ရှာဖွေရန် တိုက်တွန်းသည့်မိန့်ခွန်းဖြင့် စိတ်လှုပ်ရှားစေခဲ့သည်။
“အမေရိကဟာ ချည်တစ်ချောင်း၊ အရောင်တစ်ရောင်၊ အဝတ်တစ်ထည်တည်းနဲ့ ရက်လုပ်ထားတဲ့ စောင်တစ်ထည်မဟုတ်ပါဘူး” ဟု ဂျက်ဆင်က အတ္တလန်တာတွင် ကိုယ်စားလှယ်များအား ပြောကြားခဲ့သည်။
“ဒီည မင်းဘယ်နေရာမှာပဲရှိနေပါစေ မင်းအောင်မြင်နိုင်ပါတယ်။ ခေါင်းမော့ထားပြီး ရင်ဘတ်ကိုထုတ်ထားပါ။ မင်းအောင်မြင်နိုင်ပါတယ်။ တစ်ခါတလေ မှောင်နေပေမယ့် မနက်ခင်းရောက်လာလိမ့်မယ်။ မင်းအရှုံးမပေးပါနဲ့။ ဒုက္ခက စရိုက်ကိုမွေးမြူပေးပြီး စရိုက်က ယုံကြည်ခြင်းကိုလည်းမွေးမြူပါတယ်။ နောက်ဆုံးမှာတော့ ယုံကြည်ခြင်းက စိတ်ပျက်စရာမရှိပါဘူး” ဟု ဂျက်ဆင်က ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။
ဂျက်ဆင်သည် ၂၀၁၇ ခုနှစ် အသက် ၇၆ နှစ်အရွယ်တွင် ပါကင်ဆန်ရောဂါရှိကြောင်းကြေညာခဲ့ပြီးသုံးနှစ်ကြာ ရောဂါလက္ခဏာများ ခံစားနေရသည်။
Ref: bangkokpost.com
#ယနေ့ခေတ်
အမေရိကန် နိုင်ငံသားအခွင့်အရေးခေါင်းဆောင် ဂျက်စီဂျက်ဆင် ကွယ်လွန် အတွက် မှတ်ချက်များ 0 ခုရှိပါတယ်