ဝါရှင်တန်၊ မေ ၂၉
ဝါရှင်တန်နှင့် တီဟီရန်တို့သည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းစစ်ပွဲတွင် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကိုတိုးချဲ့ရန် သဘောတူညီချက်တစ်ရပ်ရရှိရန် နီးကပ်နေသော်လည်း သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့်၏ သ ဘောတူညီချက်အပေါ်တွင် မူတည်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း အမေရိကန်ဒုတိယသမ္မတ ဂျေဒီဗန့်စ်က ပြောကြားသည်။
အမေရိကန်သတင်းရင်းမြစ်များက သဘောတူညီချက်သည် လက်မှတ်ရေးထိုးရန်သာလိုအပ်ကြောင်း AFP သို့ ပြောကြားခဲ့သော်လည်း ထရမ့်သည် သောကြာနေ့နံနက်အထိ ထူး ခြားစွာတိတ်ဆိတ်နေခဲ့ပြီး စစ်ပွဲသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းနှင့် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးကို လှုပ်ခတ်စေခဲ့ပြီး သုံးလအကြာတွင် ဆွေးနွေးပွဲများ၏ မတည်ငြိမ်မှုကို အလေးပေးဖော်ပြခဲ့သည်။
“သမ္မတက MoU ကို ဘယ်အချိန်မှာ လက်မှတ်ရေးထိုးမယ်ဆိုတာ အတိအကျပြောဖို့ ခက်ပါတယ်” ဟု ဗန့်စ်က ကြာသပတေးနေ့တွင် သတင်းထောက်များအား ပြောကြားသည်။ “ကျွန်တော်တို့က ဘာသာစကားအချက်အနည်းငယ်ကို ပြန်လှန်ဆွေးနွေးနေပါတယ်။ ဒီမှာ ကျွန်တော်တို့ အများကြီးတိုးတက်မှုတွေရရှိခဲ့ပါတယ်။” ဟု ဆိုသည်။
အမေရိကန်-အီရန် သဘောတူညီချက်နှင့်ပတ်သက်သည့် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော အကောင်းမြင်မှုသည် သောကြာနေ့တွင် အာရှစတော့ဈေးကွက်များကို မြှင့်တင်ပေးခဲ့ပြီး ရေနံဈေးနှုန်းများမှာ အနည်းငယ်ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။
ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများသည် အရေးပါသော ဟော်မို့ဇ်ရေလက်ကြားမှတစ်ဆင့် ပုံမှန်သွားလာမှုကို ပြန်လည်စတင်နိုင်စေမည့် သဘောတူညီချက်တစ်ခု၏ အခွင့်အလမ်းများကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာနေသောကြောင့် စွမ်းအင်ဈေးကွက်များသည် ယခုအပတ်တွင် အပြောင်းအလဲများဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
အလားအလာရှိသော သဘောတူညီချက်တွင် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှတစ်ဆင့် သင်္ဘောများ အကန့်အသတ်မရှိသွားလာနိုင်ပြီး အခွန်ကောက်ခံမှု သို့မဟုတ် နှောင့်ယှက်မှုများမရှိဘဲ အီရန်က ရက် ၃၀ အတွင်း မိုင်းများကိုဖယ်ရှားပေးမည်ဖြစ်ပြီး အမေရိကန်က ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများ ပြန်လည်စတင်ပါက ရေတပ်ပိတ်ဆို့မှုကို ရုပ်သိမ်းပေးမည်ဟု အမေရိကန်မီဒီယာများ၏ ဖော်ပြချက်အရ သိရသည်။
သို့သော် အီရန်က သဘောတူညီချက်အပေါ် ကတိကဝတ်များကို အတည်မပြုသေးဘဲ ထရမ့်၏ တစ်ဖက်သတ်ကြေညာသည့် မည်သည့်သဘောတူညီချက်ကိုမဆို အသိအမှတ်မပြုကြောင်း သတင်းရင်းမြစ်များက အီရန်မီဒီယာများကို ပြောကြားခဲ့သည်။
တီဟီရန်၏ ညှိနှိုင်းရေးမှူးများနှင့်နီးစပ်သော သတင်းရင်းမြစ်တစ်ခုကို ကိုးကား၍ အီရန် Tasnim သတင်းဌာနကလည်း စာသားကို အပြီးသတ်မရေးဆွဲရသေးဘဲ သဘောတူညီချက်တစ်ခုရရှိပါက အဓိကကြားဝင်စေ့စပ်ပေးသူ ပါကစ္စတန်ကိုအသိပေးမည်ဟု ပြောကြားသည်။
ဆွေးနွေးပွဲများတွင် ကာတာ၏အခန်းကဏ္ဍကြီးထွားလာပြီး ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံပိုင်သတင်းဌာနက ကြာသပတေးနေ့နှောင်းပိုင်းတွင် ထရမ့်သည် စစ်ပွဲကိုအဆုံးသတ်ရန် ကြိုးပမ်းမှုများနှင့်ပတ်သက်၍ “နောက်ဆုံးရအချက်အလက်များ” ကိုဆွေးနွေးရန် ၎င်း၏အုပ်ချုပ်သူထံ ဖုန်းခေါ်ဆိုခဲ့ကြောင်း ပြောကြားသည်။
ဧပြီလ ၈ ရက်နေ့မှစ၍ ခိုင်မာသောအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်ရှိနေသော်လည်း အမေရိကန်-အီရန်စစ်ပွဲအတွက် ဖြေရှင်းချက်တစ်ခုကို ဒေသတွင်းနိုင်ငံများက တွန်းအားပေးနေချိန်တွင် ဒိုဟာသည် အီရန်အရာရှိများကို ယခုအပတ်တွင် လက်ခံတွေ့ဆုံခဲ့သည်။
သံတမန်ရေး ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေချိန်တွင် ဝါရှင်တန်နှင့် တီဟီရန်တို့သည် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို နောက်ကွယ်မှချိုးဖောက်သည်ဟု အပြန်အလှန်စွပ်စွဲခဲ့ကြပြီး အမေရိကန် သည် အီရန်တောင်ပိုင်း ဘန်ဒါအဘတ်စ်ဆိပ်ကမ်းကို ယခုအပတ်အတွင်း တိုက်ခိုက်မှုများအား အီရန်ကလက်စားချေပစ်ခတ်မှုဖြင့် တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။
တီဟီရန်သည် “တိုက်ခိုက်မှု၏ အရင်းအမြစ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သော အမေရိကန်လေတပ်စခန်း” ကို ပစ်မှတ်ထားခြင်းဖြင့် အမေရိကန်၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို တုံ့ပြန်ခဲ့ကြောင်း နိုင်ငံပိုင်ရုပ်သံ IRIB က တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်များကို ကိုးကား၍ ဖော်ပြခဲ့သည်။
အစောင့်တပ်များသည် အခြေစိုက်စခန်း၏တည်နေရာကို တိတိကျကျမဖော်ပြခဲ့သော်လည်း အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့များကိုလက်ခံသည့် ကူဝိတ်က ၎င်း၏လေကြောင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် ဝင်လာသော ပစ်ခတ်မှုများကို တုံ့ပြန်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ကူဝိတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက “အန္တရာယ်ရှိသောတင်းမာမှုတစ်ခုအနေဖြင့် ဒုံးကျည်များနှင့် ဒရုန်းများဖြင့် ကူဝိတ်နိုင်ငံပိုင်နက်ကို ပစ်မှတ်ထားသည့် အီရန်၏တိုက်ခိုက်မှုများကို” ရှုတ်ချခဲ့သည်။
အမေရိကန်ဗဟိုကွပ်ကဲရေးဌာနက တိုက်ခိုက်မှုကို “အလွန်ဆိုးရွားသော အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးချိုးဖောက်မှု” ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။
အီရန်တပ်ဖွဲ့များသည် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ ဖြတ်သန်းရန်ကြိုးစားနေသော သင်္ဘောလေးစင်းကိုလည်း ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း IRIB က ကြာသပတေးနေ့တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။ အီရန်သည် စစ်ပွဲစတင်ကတည်းက ရေလမ်းကြောင်းကို ပိတ်ဆို့ထားသည်။
အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့များက ၎င်းတို့သည် ရေလက်ကြားနှင့် အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ တိုက်ခိုက်ရေးဒရုန်းငါးစင်းကို ကြားဖြတ်ဟန့်တားနိုင်ခဲ့ပြီး ဘန်ဒါအဘတ်စ်အနီးတွင် ဆဋ္ဌမမြောက်ဒရုန်းတစ်စင်းလွှတ်တင်ခြင်းကို တားဆီးနိုင်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
အမေရိကန်အရာရှိတစ်ဦးက AFP သို့ ပြောကြားရာတွင် လုပ်ဆောင်ချက်များသည် “အတိုင်းအတာရှိ” ပြီး “အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကိုထိန်းသိမ်းရန် ရည်ရွယ်သည်” ဟု ဆိုသည်။
အီရန်အစောင့်တပ်များက ပြန်လည်တိုက်ခိုက်မှုများအတွက် “ခိုင်မာသောတုံ့ပြန်မှု” ပြုလုပ်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။
အီရန်နိုင်ငံပိုင်ရုပ်မြင်သံကြားက သောကြာနေ့တွင် တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်နှင့် အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနတို့ပူးပေါင်း၍ သင်္ဘော ၂၄ စင်းသည် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းခဲ့ကြောင်း ပြောကြားသည်။
သို့သော် အီရန်စစ်တပ်မှ “ရန်လိုသောနိုင်ငံများမှ သင်္ဘောများသည် ပြင်းထန်သောတုံ့ပြန်မှုနှင့် ရင်ဆိုင်ရမည်” ဟု သတိပေးခဲ့သည်။
Ref: bangkokpost.com
ယနေ့ခေတ်
အမေရိကန်-အီရန် သဘောတူညီချက်ကို ထရမ့်က သဘောတူလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ကြောင်း ဂျေဒီဗန့်စ် အကောင်းမြင် အတွက် မှတ်ချက်များ 0 ခုရှိပါတယ်