ဝါရှင်တန်၊ ဩဂုတ် ၄
အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က တနင်္လာနေ့တွင် တီဟီရန်၏ ငြင်းဆိုမှုများရှိနေသော်လည်း အီရန်နှင့် ဆွေးနွေးပွဲများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေပြီး အစ္စလာမ္မစ်သမ္မတနိုင်ငံသည် ‘ခေါင်းဖြတ်ခြေမှုန်းခြင်းမခံရမီ နောက်ဆုံးအခွင့်အရေး’ နှင့် ရင်ဆိုင်နေရကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
အိမ်ဖြူတော်တွင် သတင်းထောက်များနှင့်တွေ့ဆုံစဉ် ထရမ့်က ဆော်ဒီအာရေဗျ၊ အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု၊ ကာတာနှင့် အခြားနိုင်ငံများ၏ တောင်းဆိုချက်အရ အီရန်နှင့် ဆွေးနွေးပွဲများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန် သဘောတူခဲ့ကြောင်း ပြောကြားသည်။
အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ဝါရှင်တန်နှင့် ဆွေးနွေးပွဲများ ပြုလုပ်နေသည်ကို တနင်္လာနေ့တွင် ငြင်းဆိုခဲ့သော်လည်း ထရမ့်က ၎င်းတို့လုပ်ဆောင်နေကြောင်း အခိုင်အမာပြောကြားခဲ့သည်။ “ကျွန်တော်တို့ အခုဆွေးနွေးနေပါတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောကြားသည်။
“ဒါဟာ သူတို့အတွက် ကောင်းမွန်တဲ့ စာရွက်စာတမ်းတစ်ခုကို လက်မှတ်ရေးထိုးဖို့ နောက်ဆုံးအခွင့်အရေးပါပဲ” ဟု အမေရိကန်သမ္မတက ထပ်လောင်းပြောကြားသည်။ “ခေါင်း ဖြတ်ခြေမှုန်းခြင်းမပြုမီ နောက်ဆုံးအခွင့်အရေးတိုင်းကို ကျွန်တော် သူတို့ကိုပေးချင်ပါတယ်။” ဟု ဆိုသည်။
ထရမ့်က “မနက်ဖြန်မှာ တကယ်ဖြစ်လာနိုင်တယ်” ဟု ပြောကြားခဲ့သော ဆွေးနွေးပွဲများသည် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခြင်းနှင့် “အချိန်အနည်းငယ်ကြာနိုင်တယ်” ဟု ပြောကြားခဲ့သော အီရန်၏ နျူကလီးယားဖျက်သိမ်းရေးတို့ကို အဓိကထားဆွေးနွေးကြမည်ဖြစ်သည်။
ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်တွင် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့ အီရန်ကို ရုတ်တရက်တိုက်ခိုက်မှုခဲ့ပြီးနောက် ဝါရှင်တန်နှင့် တီဟီရန်တို့သည် သံတမန်ရေးအရ တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သော်လည်း လပေါင်းများစွာ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုရရှိခဲ့သည်။
ငါးလကျော်ကြာပြီးနောက် အီရန်သည် ဒေသတွင်းရှိ အမေရိကန်နှင့် မဟာမိတ်ပစ်မှတ်များကို ဒုံးကျည်များနှင့် ဒရုန်းများဖြင့် ပစ်ခတ်နိုင်ဆဲဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ ကြွယ်ဝသော ယူရေနီယမ်သိုလှောင်မှုကို ထိန်းသိမ်းထားဆဲဖြစ်သည်။
အင်္ဂါနေ့အစောပိုင်းတွင် ဗြိတိန်ရေကြောင်းလုံခြုံရေးအေဂျင်စီ UKMTO က အိုမန်ကမ်းလွန်ရှိ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားတွင် ကုန်တင်သင်္ဘောတစ်စင်းကို ဒုံးကျည်ထိမှန်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
အမည်မဖော်ပြထားသောသင်္ဘော ထိမှန်ခံရကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ထားပြီး အာဏာပိုင်များက စုံစမ်းစစ်ဆေးနေကြောင်း UKMTO က ပြောကြားခဲ့ပြီး ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှု သို့မဟုတ် ဒဏ်ရာရရှိမှုဆိုင်ရာ အသေးစိတ်အချက်အလက်များကို မဖော်ပြခဲ့ပေ။
ထရမ့်သည် ပြီးခဲ့သည့်အပတ်က အီရန်ကို “ပြင်းပြင်းထန်ထန်” တိုက်ခိုက်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့ပြီး စွမ်းအင်အခြေခံအဆောက်အအုံများကို ပြန်လည်တိုက်ခိုက်မှုများဖြင့် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော်လည်း စနေနေ့တွင် ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခဲ့ပြီး သဘောတူညီချက်၏ “နယ်နိမိတ်” ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
အီရန်ကမူ လက်ရှိတွင် အမေရိကန်နှင့် ဆွေးနွေးနေခြင်းမရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
“ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ ညှိနှိုင်းမှုတွေက ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းသွားလာနိုင်ဖို့ အိုမန်နဲ့ ညှိနှိုင်းနေတာပါ” ဟု နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ အစ္စမေးလ် ဘာကာအီက ပြောသည်။
စစ်ပွဲကိုအဆုံးသတ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုများတွင် ဟော်မုဇ်သည် အဓိက အခက်အခဲတစ်ခုဖြစ်သည်။ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ပျက်ပြားသွားပြီးနောက် အီရန်သည် စစ်ပွဲအစောပိုင်းတွင် ပထမဆုံးပိတ်ဆို့ခဲ့သည့် ရေလမ်းကြောင်းကို ပြန်လည်ပိတ်ဆို့ခဲ့ပြီး ဖြတ်သန်းရန်ကြိုးစားနေသည့် သင်္ဘောများကိုပိတ်ဆို့ကာ ကုန်သွယ်ရေးသင်္ဘောများကို ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။
တီဟီရန်သည် ညှိနှိုင်းမှုမလုပ်ဘူးဟု ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းနှင့် ဂုဏ်ယူစွာပြောဆိုပြီး ထရမ့်က “လိမ်လည်သူ” ဟု လူမှုကွန်ရက်တွင် ရေးသားခဲ့သည်။ “အီရန်က ဝန်ခံချင်သည်ဖြစ်စေ ဝန်မခံချင်သည်ဖြစ်စေ တကယ်တော့ ဆယ်စုနှစ်များစွာ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့တဲ့ သူတို့ပြဿနာအတွက် ဖြေရှင်းချက်တစ်ခုအကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့ပြောဆိုနေတာပါ” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။
ထရမ့်က အီရန်ဆိပ်ကမ်းများကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက တန်ပြန်ပိတ်ဆို့ခြင်းကို ထောက်ပြပြီး “ကျွန်တော်တို့မလိုလားဘူးဆိုရင် အီရန်ကို ဘာမှမရောက်နိုင်ဘူး၊ သဘောတူညီချက် ဒါမှမဟုတ် လုံးဝလက်နက်ချမှု မအောင်မြင်ရင် ဘာမှလည်းမရောက်နိုင်ဘူး” ဟု ထပ်လောင်းပြောကြားသည်။
စစ်ပွဲမတိုင်ခင်က ဟော်မုဇ်ကို လွတ်လပ်စွာဖြတ်သန်းသွားလာခွင့်ရှိခဲ့သော်လည်း အီရန်က ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားပြီး အခကြေးငွေကောက်ခံရန် အတင်းအကျပ် တောင်းဆိုနေခြင်းကို အမေရိကန်က ငြင်းဆိုထားသည်။
တီဟီရန်သည် အီရန်ကမ်းရိုးတန်းကို ဝန်းရံထားသော လမ်းကြောင်းမှလွဲ၍ အခြားမည်သည့်လမ်းကြောင်းကိုမျှ သင်္ဘောများသွားလာခွင့်မပြုကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့သည်။
တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ဘာကေးက နိုင်ငံပိုင်ရုပ်မြင်သံကြားသို့ ပြောကြားရာတွင် ကျဉ်းမြောင်းသောရေလမ်းကြောင်း၏ တစ်ဖက်တွင်တည်ရှိသော အိုမန်နှင့်အတူ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို စီမံခန့်ခွဲရန် သဘောတူညီချက်တစ်ရပ် နီးကပ်လာပြီဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
Ref: bangkokpost.com
ယနေ့ခေတ်
အီရန်သည် ‘ခေါင်းဖြတ်ခြေမှုန်းခြင်းမခံရမီ နောက်ဆုံးအခွင့်အရေး’ နှင့် ရင်ဆိုင်နေရကြောင်း ထရမ့်ပြောကြား အတွက် မှတ်ချက်များ 0 ခုရှိပါတယ်