ဘေရွတ်၊ ဧပြီ ၂၂
အမေရိကန်သည် ကြာသပတေးနေ့တွင် လက်ဘနွန်နှင့် အစ္စရေးသံတမန်များအကြား ဒုတိယအကြိမ်မြောက် အစည်းအဝေးကို လက်ခံကျင်းပမည်ဖြစ်ပြီး ဘေရွတ်သည် အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် သတင်းထောက်တစ်ဦးအပါအဝင် အနည်းဆုံး လူငါးဦးသေဆုံးခဲ့ပြီး နောက်တစ်ရက်အကြာတွင် အစ္စရေးနှင့် ဟစ်ဇ်ဘိုလာတို့အကြား အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သက်တမ်းတိုးရန် ကြိုးပမ်းနေသည်။
တနင်္ဂနွေနေ့တွင်သက်တမ်းကုန်ဆုံးမည့် အမေရိကန်ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးသည့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးသည် အကြမ်းဖက်မှုများ သိသိသာသာ လျော့ကျသွားသော်လည်း အစ္စရေးတပ် ဖွဲ့များက ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ကြေညာထားသော ကြားခံဇုန်တစ်ခုကို သိမ်းပိုက်ထားသည့် တောင်ပိုင်းလက်ဘနွန်တွင် တိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသည်။
အီရန်ကျောထောက်နောက်ခံပြု ဟစ်ဇ်ဘိုလာက သိမ်းပိုက်ထားသောတပ်ဖွဲ့များကို ခုခံပိုင်ခွင့်ရှိသည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ဧပြီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး အသက်ဝင်ပြီးနောက်ပိုင်း လက်ဘနွန်၏ အသေအပျောက်အများဆုံးနေ့မှာ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ဖြစ်သည်။
အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် သေဆုံးခဲ့သူများတွင် လက်ဘနွန်သတင်းထောက် အမယ်လ်ခါလီလ် ပါဝင်ကြောင်း လက်ဘနွန်စစ်ဘက်အရာရှိကြီးတစ်ဦးနှင့် သူမ၏အလုပ်ရှင် အယ်လ်အာ့ခ်ဘာသတင်းစာ၏အဆိုအရ သိရသည်။
မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ဟစ်ဇ်ဘိုလာနှင့် အစ္စရေးအကြား ရန်လိုမှုများပြန်လည်စတင်ခဲ့ပြီး ထိုအဖွဲ့သည် ဒေသတွင်းစစ်ပွဲတွင် တီဟီရန်ကိုထောက်ခံသည့်အနေဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။ လက်ဘနွန်တွင် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးသည် တီဟီရန်နှင့် ၎င်း၏ပဋိပက္ခကိုဖြေရှင်းရန် ဝါရှင်တန်၏ကြိုးပမ်းမှုမှ သီးခြားစီပေါ်ပေါက်လာခဲ့သော်လည်း အီရန်က လက်ဘနွန်ကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးတွင် ထည့်သွင်းရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။
ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ဟစ်ဇ်ဘိုလာက အစ္စရေး၏တိုက်ခိုက်မှုများကို တုံ့ပြန်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး တောင်ပိုင်းလက်ဘနွန်တွင် စစ်ဆင်ရေးလေးခု ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
မတ်လ ၂ ရက်နေ့ တိုက်ခိုက်မှုကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အစ္စရေးက ဟစ်ဇ်ဘိုလာ၏ထိုးစစ်ဆင်မှု စတင်ချိန်မှစ၍ လက်ဘနွန်တွင် လူပေါင်း ၂၅၀၀ နီးပါး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း လက်ဘနွန်အာဏာပိုင်များက ပြောကြားခဲ့သည်။
အစ္စရေးသည် လက်ဘနွန်အတွင်း ၅ ကီလိုမီတာမှ ၁၀ ကီလိုမီတာ(၃ မိုင်မှ ၆ မိုင်)အထိကျယ်ပြန့်သော တောင်ပိုင်းခါးပတ်ကို သိမ်းပိုက်ထားပြီး စစ်ပွဲအတွင်း ရော့ကက်ရာပေါင်းများစွာ ပစ်ခတ်ခဲ့သော ဟစ်ဇ်ဘိုလာ၏ တိုက်ခိုက်မှုများမှ မြောက်ပိုင်းအစ္စရေးကိုကာကွယ်ရန် ရည်ရွယ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်က တည်ထောင်ခဲ့သော ဟစ်ဇ်ဘိုလာအဖွဲ့မှ ပြင်းထန်သော ကန့်ကွက်မှုများရှိနေသော်လည်း လက်ဘနွန်အစိုးရသည် အစ္စရေးနှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်မှုများကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ကြာသပတေးနေ့ ဝါရှင်တန်တွင် ဆွေးနွေးပွဲများအတွက် ဘေရွတ်၏သံတမန်၊ အမေရိကန်ဆိုင်ရာ လက်ဘနွန်သံအမတ်ကြီး နာဒါ မိုဝါ့ဒ်သည် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သက်တမ်းတိုးရန်နှင့် တောင်ပိုင်းရှိရွာများတွင် အစ္စရေးမှလုပ်ဆောင်နေသော ဖြိုဖျက်မှုများကို ရပ်တန့်ရန် ကြိုးပမ်းမည်ဟု လက်ဘနွန်အရာရှိတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။
ဘေရွတ်သည် ဆွေးနွေးပွဲများကို သံအမတ်အဆင့်ထက် ကျော်လွန်၍ နောက်တစ်ဆင့်သို့ တိုးချဲ့ရန်အတွက် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သက်တမ်းတိုးရန်လိုအပ်ကြောင်း လက်ဘနွန်အ ရာရှိတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိုအဆင့်တွင် လက်ဘနွန်က အစ္စရေးတပ်များဆုတ်ခွာရန် အစ္စရေးတွင်ဖမ်းဆီးခံထားရသော လက်ဘနွန်လူမျိုးများ ပြန်လည်ရောက်ရှိရေးနှင့် နယ်စပ်မျဉ်းသတ်မှတ်ရေးတို့ကို တွန်းအားပေးမည်ဖြစ်သည်။
လက်ဘနွန်နှင့် ဆွေးနွေးပွဲများတွင် အစ္စရေး၏ရည်မှန်းချက်များတွင် ဟစ်ဇ်ဘိုလာကို ဖျက်သိမ်းရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီချက်အတွက် အခြေအနေများဖန်တီးရေးတို့ ပါဝင်ကြောင်း အစ္စရေးက ပြောကြားခဲ့သည်။ အစ္စရေးနိုင်ငံသည် ဘေရွတ်အစိုးရအနေဖြင့် ပြီးခဲ့သောနှစ်ကတည်းက ငြိမ်းချမ်းစွာ လက်နက်ဖြုတ်သိမ်းရန် ကြိုးပမ်းနေသည့် ဟစ်ဇ်ဘိုလာနှင့်ပတ်သက်၍ လက်ဘနွန်အစိုးရနှင့် ဘုံရည်ရွယ်ချက်တစ်ခု ဖော်ဆောင်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။
အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကို ရူဘီယိုသည် ကြာသပတေးနေ့ အစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ရန် စီစဉ်ထားသည်။ အစ္စရေးနိုင်ငံဆိုင်ရာသံအမတ်ကြီး ယီချီယယ် လိုက်တာမှ ကိုယ်စားပြုမည်ဖြစ်သည်။
ရူဘီယိုသည် ဧပြီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် လိုက်တာနှင့် မိုဝါဝပ်တို့၏ ပထမဆုံးအစည်းအဝေးကို လက်ခံကျင်းပခဲ့ပြီး ဆယ်စုနှစ်များစွာအတွင်း လက်ဘနွန်နှင့် အစ္စရေးအကြား အမြင့်ဆုံးအဆင့် ဆက်သွယ်မှုဖြစ်သည်။
ဝါရှင်တန်က ၎င်း၏ လက်ဘနွန်ကြားဝင်စေ့စပ်မှုနှင့် အီရန်စစ်ပွဲနှင့်ပတ်သက်၍ သံတမန်ရေးအကြား ဆက်စပ်မှုတစ်စုံတစ်ရာမရှိကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့သည်။
လက်ဘနွန်အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးသည် အမေရိကန်၏ ကြားဝင်ညှိနှိုင်းမှုထက် အီရန်၏ဖိအားပေးမှုကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု ဟစ်ဇ်ဘိုလာက ပြောကြားခဲ့သည်။
အွန်က အစ္စရေး၏ လက်ဘနွန်တိုက်ခိုက်မှုများကို ရပ်တန့်ရန်နှင့် အစ္စရေးတပ်များ ဆုတ်ခွာရေးကို သေချာစေရန်အပါအဝင် ရည်မှန်းချက်များကို ကိုးကားဖော်ပြခဲ့သည်။
Ref: reuters.com
ယနေ့ခေတ်
အမေရိကန်က လက်ခံကျင်းပသော အစ္စရေးနှင့် ဆွေးနွေးပွဲများတွင် လက်ဘနွန်က အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သက်တမ်းတိုးရန် ကြိုးပမ်း အတွက် မှတ်ချက်များ 0 ခုရှိပါတယ်