မော်စကို၊ မေ ၉
ဗလာဒီမာပူတင်သည် မော်စကိုမြို့ ရင်ပြင်နီတွင် အောင်ပွဲနေ့ နှစ်ပတ်လည်မိန့်ခွန်းတွင် ယူကရိန်းစစ်ပွဲကို တရားမျှတကြောင်းနှင့် နေတိုးကို ရှုတ်ချခဲ့သည်။
ကမ္ဘာ့ခေါင်းဆောင်အနည်းငယ်နှင့်အတူ စစ်ဘက်ဝန်ထမ်းများ ရာပေါင်းများစွာရှေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည့် မိန့်ခွန်းတွင် ရုရှားသမ္မတက ၎င်းသည် “ တရားမျှတသော” စစ်ပွဲတစ်ခုကိုတိုက်ခိုက်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး ယူကရိန်းနိုင်ငံသည် “ နေတိုးအဖွဲ့တစ်ခုလုံးမှ လက်နက်တပ်ဆင်ပြီး ထောက်ပံ့ထားသော” “ ရန်လိုသောတပ်ဖွဲ့” ဖြစ်သည်ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။
ဆိုဗီယက်ယူနီယံ၏ နာဇီဂျာမနီအပေါ် အောင်ပွဲခံသည့် နိုင်ငံ၏ အကြီးမားဆုံး အမျိုးသားရုံးပိတ်ရက် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ရုရှားနိုင်ငံအနှံ့တွင် တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်သော အောင်ပွဲများကြားတွင် ၎င်း၏မှတ်ချက်များ ထွက်ပေါ် လာခဲ့သည်။
အောင်ပွဲခံပွဲများ မတိုင်မီတွင် ရုရှားနှင့် ယူကရိန်းတို့သည် သောကြာနေ့တွင် အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်မှ ကြေညာခဲ့သော သုံးရက်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို လိုက်နာရန် သဘောတူခဲ့ကြသည်။
နှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် မော်စကိုမြို့၏ အောင်ပွဲနေ့ စစ်ရေးပြပွဲတွင် သံချပ်ကာယာဉ်များ၊ ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်များ မပါဝင်ပါ။
သို့သော် လုံခြုံရေးတင်းကျပ်စွာချထားမှုအောက်တွင် စစ်ဘက်ဝန်ထမ်းများသည် ရင်ပြင်နီတစ်လျှောက် ချီတက်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။
လူထုကို မိန့်ခွန်းပြောကြားရာတွင် ပူတင်သည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဆိုဗီယက်ယူနီယံ စစ်သားများ၏ စွန့်လွှတ်အနစ်နာခံမှုများကို အောက်မေ့ခြင်းဖြင့် ၎င်း၏မိန့်ခွန်းကို စတင်ခဲ့သည်။
“ အောင်နိုင်သူမျိုးဆက်ရဲ့ ကြီးကျယ်တဲ့အောင်မြင်မှုဟာ ဒီနေ့ အထူးစစ်ဆင်ရေးရဲ့ ရည်မှန်းချက်တွေကို အကောင်အထည်ဖော်နေတဲ့ စစ်သားတွေကို လှုံ့ဆော်ပေးပါတယ်” ဟု ယူကရိန်းစစ်ပွဲကို ရည်ညွှန်း၍ ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။
“ သူတို့ဟာ နေတိုးအဖွဲ့တစ်ခုလုံးက လက်နက်ကိုင်ပြီး ထောက်ပံ့ထားတဲ့ ရန်လိုတဲ့တပ်ဖွဲ့တစ်ခုကို ရင်ဆိုင်နေရပါတယ်။ ဒီလိုဖြစ်နေပေမယ့်လည်း ကျွန်တော်တို့ရဲ့ သူရဲကောင်းတွေကတော့ ရှေ့ဆက်သွားနေကြပါတယ်။” ဟု ဆိုသည်။
ရုရှားခေါင်းဆောင် ပူတင်က ရုရှားနိုင်ငံသားများကိုဂုဏ်ပြုခဲ့ပြီး သိပ္ပံပညာရှင်များ၊ တီထွင်သူများ၊ စစ်ဘက်သတင်းထောက်များ၊ ဆရာဝန်များနှင့် ဆရာများ အပါအဝင် အလုပ်သ မားများ၏ စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်ကူညီမှုများကို ရည်ညွှန်းပြောဆိုခဲ့သည်။
“ စစ်ရေးနည်းဗျူဟာတွေ ဘယ်လောက်ပဲပြောင်းလဲပါစေ နိုင်ငံရဲ့အနာဂတ်ကို ပြည်သူတွေက ပံ့ပိုးပေးနေပါတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောကြားသည်။
ပူတင်၏အနောက်တွင် ဘီလာရုစ်ခေါင်းဆောင် အလက်ဇန္ဒား လူကာရှန်ကို ရှိနေသည်။
အခမ်းအနားကို လာအိုသမ္မတ သောင်လွန် ဆီဆိုလစ်၊ မလေးရှားဘုရင် ဆူလတန် အီဘရာဟင်၊ ကာဇက်စတန်သမ္မတ ကက်ဆင်-ဂျိုမတ် တိုကာယက်ဗ်နှင့် ဥဇဘက်ကစ္စတန်သမ္မတ ရှက်ဗ်ကတ် မီရ်ဇီယိုယက်ဗ်တို့လည်း တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။
ဆလိုဗက်ကီးယားဝန်ကြီးချုပ် ရောဘတ်ဖီကိုလည်း စစ်ရေးပြပွဲမတိုင်ခင် ကရင်မလင်တွင် ပူတင်နှင့်တွေ့ဆုံနေသည်။
တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်နှင့် ဘရာဇီးနိုင်ငံမှ လူးဝစ် အင်နာစီယို လူလာဒါ ဆေးလ်ဗားအပါအဝင် ခေါင်းဆောင် ၂၇ ဦးပါဝင်သည့် ယမန်နှစ်က နှစ် ၈၀ ပြည့် အထိမ်းအမှတ် စစ်ရေးပြအခမ်းအနားနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ကမ္ဘာ့ခေါင်းဆောင်များတက်ရောက်မှု သိသိသာသာနည်းပါးခဲ့သည်။
ရင်ပြင်နီတွင်ကျင်းပသော အခမ်းအနားအပြီးတွင် ပူတင်သည် အခြားခေါင်းဆောင်များနှင့်အတူ အမည်မသိစစ်သား၏ ဂူဗိမာန်တွင် ပန်းခွေချခဲ့ပြီး ကရင်မလင်ဧည့်ခံပွဲသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
မော်စကိုတွင် စစ်ရေးပြအခမ်းအနားမတိုင်မီတွင် ရုရှားနိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းရှိ မြို့များတွင် အခြားပွဲတော်များ ကျင်းပပြီးဖြစ်သည်။
ဗလာဒီဗော့စတော့ခ်တွင် ပွဲတော်များပါဝင်ပြီး Immortal Regiment ချီတက်ပွဲဟု လူသိများသော စစ်ပြန်များကို အောက်မေ့ဖွယ် ချီတက်ပွဲတွင် လူအများပါဝင်ခဲ့ကြသည်။
နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းတွင်ကျင်းပသော စစ်ရေးပြအခမ်းအနားအချို့တွင် စစ်ဘက်ယာဉ်များပါဝင်မည်ဟု မျှော်လင့်ရသော်လည်း အများစုမှာ ခေတ်မီယာဉ်များမဟုတ်ဘဲ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မှဖြစ်သည်ဟု ရုရှားနိုင်ငံပိုင်မီဒီယာများက ဖော်ပြခဲ့သည်။
အခြားစစ်ရေးပြအခမ်းအနားများနှင့် အများပြည်သူအထိမ်းအမှတ် အခမ်းအနားများကို လုံးဝဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
ရုရှား၏ ယူကရိန်းနိုင်ငံအပေါ် အပြည့်အဝကျူးကျော်မှုကို ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင်စတင်ခဲ့ပြီး လေးနှစ်ကျော်ကြာ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
တပ်များနှင့် စစ်ဘက်ပစ္စည်းများကို ရှေ့တန်းသို့ ရွှေ့ပြောင်းနေသော်လည်း ရုရှားသည် ၎င်း၏ နှစ်ပတ်လည် မော်စကိုစစ်ရေးပြပွဲတွင် တင့်ကားများ၊ ဒုံးကျည်များနှင့် အခြားလက် နက်များကဲ့သို့သော စစ်ရေးပစ္စည်းများကို ယခုအချိန်အထိ ဆက်လက်ပြသခဲ့သည်။
သို့သော် ပြီးခဲ့သည့်အပတ်က အရာရှိများသည် “ လက်ရှိလည်ပတ်မှုအခြေအနေ” ကို ကိုးကား၍ ယခုနှစ်စစ်ရေးပြပွဲကို လျှော့ချမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။
“ ကျွန်ုပ်တို့၏ တင့်ကားများသည် ယခုအချိန်တွင် အလုပ်များနေကြသည်” ဟု ရုရှားလွှတ်တော်အမတ် Yevgeny Popov က ယခုအပတ်အစောပိုင်းတွင် BBC သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ “ သူတို့ တိုက်ခိုက်နေကြတယ်။ ရင်ပြင်နီမှာထက် စစ်မြေပြင်မှာ သူတို့ကို ပိုမိုလိုအပ်ပါသည်။” ဟု ဆိုသည်။
ရုရှားနိုင်ငံ၏ အစိတ်အပိုင်းများစွာတွင် စစ်ရေးပြပွဲများကျင်းပနေစဉ် ရုရှားနှင့် ယူကရိန်းအကြား သုံးရက်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးသည် တည်တံ့နေပုံရသည်။
ပူတင်သည် မေလ ၈-၉ ရက်နေ့တွင် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကြေညာခဲ့ပြီး ကိယက်ဗ်က မေလ ၆ ရက်နေ့မှစ၍ အကန့်အသတ်မရှိ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး တောင်းဆိုခဲ့သည်။
ထိုကြေငြာချက်များ ထွက်ပေါ်လာပြီးကတည်းက နှစ်နိုင်ငံသည် စစ်မြေပြင်အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ချိုးဖောက်မှုများအတွက် အပြန်အလှန် စွပ်စွဲခဲ့ကြသည်။
Ref: bbc.com
ယနေ့ခေတ်
အောင်ပွဲနေ့ (Victory Day) စစ်ရေးပြပွဲတွင် ပူတင်က နေတိုးကို ရှုတ်ချ အတွက် မှတ်ချက်များ 0 ခုရှိပါတယ်