ဂိုမာ၊ ဇန်နဝါရီ ၃၁
ကွန်ဂိုအရှေ့ပိုင်း၊ coltan လုပ်ကွက်တစ်ခုတွင် ယခုအပတ်အစောပိုင်းက မိုင်းတွင်းများစွာပြိုကျခဲ့ပြီး အနည်းဆုံး လူ ၂၀၀ ဦးသေဆုံးကြောင်း အာဏာပိုင်သူပုန်များက စနေနေ့တွင် ပြောကြားသည်။
အဆိုပါပြိုကျမှုသည် M23 သူပုန်များထိန်းချုပ်ထားသော ရူဘာယာမိုင်းတွင်းများတွင် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း၊ မြောက်ပိုင်းကီဗူးပြည်နယ်မှ သူပုန်များခန့်အပ်ထားသော အုပ်ချုပ်ရေးမှူး၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ လူမမ် ဘာကမ်ဘဲလ် မူရီဆာက The Associated Press သို့ ပြောကြားသည်။ မြေပြိုမှုသည် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားသည်။
“လောလောဆယ်တွင် သေဆုံးသူ ၂၀၀ ကျော်ရှိပြီး ၎င်းတို့အနက်အချို့မှာ ရွှံ့ထဲတွင်ရှိနေသေးပြီး ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာခြင်းမရှိသေးပါ” ဟု မူရီဆာက ပြောကြားသည်။ အခြားသူများစွာ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး ရူဘာယာမြို့ရှိ ကျန်းမာရေးဌာနသုံးခုသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့ကြောင်း ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ လူနာတင်ယာဉ်များသည် ဒဏ်ရာရရှိသူများကို ကီလိုမီတာ ၅၀ (မိုင် ၃၀) အကွာရှိ အနီးဆုံးမြို့ဖြစ်သော ဂိုမာသို့ စနေနေ့တွင် ရွှေ့ပြောင်းပေးမည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်။
သူပုန်များခန့်အပ်ထားသော မြောက်ကီဗူးအုပ်ချုပ်ရေးမှူးသည် ထိုနေရာတွင် လက်ဖြင့်တူးဖော်ရေးလုပ်ငန်းများကို ယာယီရပ်ဆိုင်းထားပြီး သတ္တုတွင်းအနီးတွင် ခိုလှုံရာများဆောက်လုပ်ထားသော ဒေသခံများကို ပြောင်းရွှေ့ ရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်ဟု မူဆာရီက ပြောကြားသည်။
ထိုနေရာတွင်ရှိသော သတ္တုတွင်းလုပ်သားဟောင်းတစ်ဦးက The Associated Press သို့ ပြောကြားရာတွင် ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းများကို လက်ဖြင့်တူးဖော်ခြင်း၊ ညံ့ဖျင်းစွာတည်ဆောက်ခြင်းနှင့် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုမရှိဘဲ ထားခဲ့ခြင်းကြောင့် မြေပြိုမှုများ အကြိမ်ကြိမ်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
“လူတွေဟာ ထိန်းချုပ်မှု သို့မဟုတ် ဘေးကင်းရေးအစီအမံတွေမရှိဘဲ နေရာတိုင်းမှာ တူးဖော်ကြပါတယ်။ တွင်းတစ်တွင်းမှာ သတ္တုတွင်းလုပ်သား ၅၀၀ အထိရှိနိုင်ပြီး ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းတွေက အပြိုင်တည်ရှိနေတာကြောင့် တစ်ကြိမ်ပြိုကျမှုက တွင်းအများအပြားကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်” ဟု ကလိုဗစ် မဖဲလ်က ပြောကြားသည်။
ရူဘာယာသည် ကွန်ဂိုအရှေ့ပိုင်း၏ အဓိကနေရာတွင်တည်ရှိပြီး အစိုးရတပ်ဖွဲ့များနှင့် ရဝမ်ဒါကျောထောက်နောက်ခံပြု M23 အပါအဝင် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အမျိုးမျိုး၏ အကြမ်း ဖက်မှုကြောင့် ဆယ်စုနှစ်များစွာ ပြိုကွဲနေခဲ့သော ဗဟိုအာဖရိကနိုင်ငံ၏ သတ္တုကြွယ်ဝသောဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။ မကြာသေးမီက အကြမ်းဖက်မှုများ ပြန်လည်ပေါ်ပေါက်လာမှုကြောင့် ပဋိပက္ခကို ပိုမိုဆိုးရွားစေခဲ့ပြီး လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းကို ပိုမိုဆိုးရွားစေခဲ့သည်။
ကွန်ဂိုသည် စမတ်ဖုန်းများ၊ ကွန်ပျူတာများနှင့် လေယာဉ်အင်ဂျင်များ ထုတ်လုပ်ရာတွင် အဓိကအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည့် ရှားပါးသတ္တု tantalum ပါဝင်သော အနက်ရောင်သတ္တုရိုင်းတစ်မျိုးဖြစ်သည့် coltan ၏ အဓိကထောက်ပံ့သူဖြစ်သည်။
အမေရိကန် ဘူမိဗေဒစစ်တမ်းအရ ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ကွန်ဂိုနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့ coltan ၏ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး သြစတြေးလျ၊ ကနေဒါနှင့် ဘရာဇီးတို့သည် အဓိကတင်သွင်းသူများဖြစ်သည်။ ရူဘာယာမိုင်းများသည် ကမ္ဘာ့ tantalum ထောက်ပံ့မှု၏ ၁၅% ကျော်ရှိသည်။
၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလတွင် M23 သည် မြို့ကိုသိမ်းပိုက်ပြီး မိုင်းများကို ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ ကုလသမဂ္ဂအစီရင်ခံစာတစ်ခုအရ ရူဘာယာကို သိမ်းပိုက်ပြီးကတည်းက သူပုန်များသည် coltan ကုန်သွယ်မှုနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအပေါ် အခွန်ကောက်ခံခဲ့ပြီး တစ်လလျှင် အနည်းဆုံး ဒေါ်လာ ၈၀၀,၀၀၀ ရရှိခဲ့သည်။
ကွန်ဂိုအရှေ့ပိုင်းသည် ဆယ်စုနှစ်များစွာကြာ အကျပ်အတည်းများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ ပဋိပက္ခအမျိုးမျိုးကြောင့် ကမ္ဘာ့အကြီးမားဆုံး လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကျပ်အတည်းများထဲမှတစ်ခုကို ဖန်တီးခဲ့ပြီး ယခုနှစ်တွင် နေအိမ်များမှထွက်ပြေးသူ ၁၀၀,၀၀၀ အပါအဝင် လူပေါင်း ၇ သန်းကျော် အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်ခဲ့ရသည်။
အမေရိကန်၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုဖြင့် ကွန်ဂိုနှင့် ရဝမ်ဒါအစိုးရများအကြား သဘောတူညီချက်တစ်ရပ် လက်မှတ်ရေးထိုးခြင်းအပါအဝင် သူပုန်များနှင့် ကွန်ဂိုအကြား ဆက်လက်ဆွေးနွေးမှုများ ရှိနေသော်လည်း ကွန်ဂိုအရှေ့ပိုင်းတွင် တိုက်ပွဲများဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေပြီး အရပ်သားနှင့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ထိခိုက်သေဆုံးမှုများစွာကို ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
ကွန်ဂိုနှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံအကြား သဘောတူညီချက်သည် အမေရိကန်အစိုးရနှင့် အမေရိကန်ကုမ္ပဏီများအတွက် အရေးကြီးသောသတ္တုများအတွက် ဝင်ရောက်ခွင့်ကိုလည်း လမ်းဖွင့်ပေးပါသည်။
Ref: apnews.com
#ယနေ့ခေတ်
ကွန်ဂိုအရှေ့ပိုင်းရှိ မိုင်းတွင်းပြိုကျမှုကြောင့် အနည်းဆုံး ၂၀၀ ဦးသေဆုံး အတွက် မှတ်ချက်များ 0 ခုရှိပါတယ်