တီဟီရန်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂
အီရန်နိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်အများအပြားမှ ကျောင်းသားများသည် အစိုးရဆန့် ကျင်ရေးဆန္ဒပြပွဲများကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြပြီး ပြီးခဲ့သည့်လက အာဏာပိုင်များ၏ အသေအပျောက်များသော နှိမ်နင်းမှုနောက်ပိုင်း ဤကဲ့သို့သော ကြီးမားသည့် ဆန္ဒပြပွဲများဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
စနေနေ့တွင် မြို့တော်တီဟီရန်ရှိ ရှာရစ်ဖ်နည်းပညာတက္ကသိုလ်၏ ကျောင်းဝင်းအတွင်း ဆန္ဒပြသူများချီတက်နေသည့်ရုပ်သံကို BBC မှအတည်ပြုခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ၎င်းတို့နှင့် အစိုးရထောက်ခံသူများကြား ရုန်းရင်းဆန်ခတ်မှုများဖြစ်ပွားခဲ့သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
တီဟီရန်ရှိ အခြားတက္ကသိုလ်တစ်ခုတွင် ထိုင်သပိတ်တစ်ခုပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အရှေ့ မြောက်ပိုင်းတွင် ဆန္ဒပြပွဲတစ်ခုဖြစ်ပွားခဲ့သည်ဟူသော သတင်းများထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဇန်နဝါရီလ ဆန္ဒပြပွဲများတွင် သေဆုံးသူထောင်ပေါင်းများစွာကို ကျောင်းသားများက ဂုဏ်ပြုခဲ့ကြသည်။
အမေရိကန်သည် အီရန်အနီးတွင် စစ်ရေးအင်အားကို တည်ဆောက်နေပြီး သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့်က စစ်ရေးအရ အကန့်အသတ်ဖြင့် တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုပြုလုပ်ရန် စဉ်းစားနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
အီရန်သည် နျူကလီးယားလက်နက် တီထွင်ထုတ်လုပ်ရန် လုပ်ဆောင်နေသည်ဟု အမေရိကန်နှင့် ၎င်း၏ဥရောပမဟာမိတ်များက သံသယရှိပြီး အီရန်က အမြဲငြင်းဆိုခဲ့သည်။
အမေရိကန်နှင့် အီရန်အရာရှိများသည် အင်္ဂါနေ့က ဆွစ်ဇာလန်တွင်တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး အီရန်၏နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို ထိန်းချုပ်ရန်ရည်ရွယ်သည့် ဆွေးနွေးပွဲများတွင် တိုးတက်မှုရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
သို့သော် သတင်းထွက်ပေါ်နေသည့်အတိုင်း တိုးတက်မှုရှိနေသော်လည်း ထရမ့်က အီရန်နှင့်သဘောတူညီချက်တစ်ရပ်ရရှိမည် သို့မဟုတ် အမေရိကန်က စစ်ရေးအရအရေးယူမည်ကို ကမ္ဘာက ၁၀ ရက်အတွင်း သိရှိနိုင်မည်ဟု နောက်ပိုင်းတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
အမေရိကန်ခေါင်းဆောင်သည် ယခင်က ဆန္ဒပြသူများကို ထောက်ခံခဲ့ဖူးပြီး “အကူအညီများရောက်ရှိလာတော့မည်” ဟူသောကတိဖြင့် တစ်ချိန်ကအားပေးခဲ့သည်။
ဘီဘီစီမှအတည်ပြုထားသော ရုပ်သံမှတ်တမ်းတွင် စနေနေ့က စာသင်ချိန်တစ်ခုတွင် အီရန်အလံများကိုင်ဆောင်ထားသော ဆန္ဒပြသူရာပေါင်းများစွာသည် ရှာရစ်ဖ် နည်းပညာတက္ကသိုလ်၏ ကျောင်းဝင်းအတွင်း ငြိမ်းချမ်းစွာချီတက်နေသည်ကို ပြသထားသည်။
လူအုပ်ကြီးက “အာဏာရှင်သေပါစေ” (အဓိပတိခေါင်းဆောင် အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီကို ရည်ညွှန်းခြင်း) နှင့် အခြားအစိုးရဆန့်ကျင်ရေး ကြွေးကြော်သံများကို ကြွေးကြော်နေကြသည်။
အဆိုပါဗီဒီယိုတွင် အစိုးရကိုထောက်ခံသော ပြိုင်ဘက်လူစုလူဝေးကို အနီးအနားတွင်တွေ့ရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် လူစုလူဝေးနှစ်ခုကြား ရုန်းရင်းဆန်ခတ်မှုများ ဖြစ်ပွားနေသည်ကို တွေ့ရသည်။
မြို့တော်ရှိ ရှာဟစ် ဘီဟက်ရှ်တီ တက္ကသိုလ်တွင် ငြိမ်းချမ်းစွာပြုလုပ်နေသည့် ထိုင်သပိတ်ကိုပြသသည့် အတည်ပြုထားသော ဓာတ်ပုံများလည်း ထွက်ပေါ် လာသည်။
ဘီဘီစီသည် တီဟီရန်တက္ကသိုလ်၏ အခြားတက္ကသိုလ်တစ်ခုဖြစ်သည့် အမီယာ ကဘီယာ နည်းပညာတက္ကသိုလ်မှ အစိုးရကိုဆန့်ကျင်သော ကြွေးကြော်သံများကို ပြသထားသည့် ရုပ်သံမှတ်တမ်းကိုလည်း အတည်ပြုထားသည်။
အီရန်နိုင်ငံအရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ ဒုတိယအကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သော မက်ရှ်ဟတ်တွင် ဒေသခံကျောင်းသားများက “လွတ်လပ်မှု၊ လွတ်လပ်မှု” “ကျောင်းသားများ အော်ဟစ်ကြ၊ သင့်တို့အခွင့်အရေးအတွက် အော်ဟစ်ကြ” ဟု ကြွေးကြော်ခဲ့ကြကြောင်း သတင်းများထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။
အခြားနေရာများတွင်လည်း ကြီးမားသော ဆန္ဒပြပွဲများဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း သတင်းများထွက်ပေါ်ခဲ့ပြီး တနင်္ဂနွေနေ့တွင် နောက်ထပ်ဆန္ဒပြပွဲများပြုလုပ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။
ဆန္ဒပြသူများ ဖမ်းဆီးခံရခြင်းရှိ၊ မရှိကို ချက်ချင်းမသိရသေးပါ။
ပြီးခဲ့သည့်လက ဆန္ဒပြပွဲများသည် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ မကျေနပ်ချက်များကြောင့်စတင်ခဲ့ပြီး မကြာမီတွင် ၁၉၇၉ ခုနှစ် အစ္စလာမ်မစ်တော်လှန်ရေးနောက်ပိုင်း အကြီးမားဆုံးဖြစ်လာခဲ့သည်။
အမေရိကန်အခြေစိုက် လူ့အခွင့်အရေးလှုပ်ရှားသူများသတင်းဌာန (Hrana) က ထိုလှိုင်းအတွင်း အနည်းဆုံး လူ ၆၁၅၉ ဦးသေဆုံးခဲ့ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့ပြီး၊ ဆန္ဒပြသူ ၅၈၀၄ ဦး၊ ကလေး ၉၂ ဦးနှင့် အစိုးရနှင့်ဆက်နွှယ်သူ ၂၁၄ ဦးပါဝင်သည်။
နောက်ထပ်သေဆုံးသူ ၁၇,၀၀၀ ဦးကို စုံစမ်းစစ်ဆေးနေကြောင်း Hrana က ပြောကြားခဲ့သည်။
အီရန်အာဏာပိုင်များက ပြီးခဲ့သည့်လကုန်ပိုင်းတွင် လူ ၃၁၀၀ ကျော်သေဆုံးခဲ့သော်လည်း အများစုမှာ လုံခြုံရေးဝန်ထမ်းများ သို့မဟုတ် အဓိကရုဏ်းသမားများ၏ တိုက်ခိုက်ခြင်းခံရသူများဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
စနေနေ့က ဆန္ဒပြပွဲများသည် အီရန်အာဏာပိုင်များက အမေရိကန်နှင့်ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော စစ်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်နေချိန်တွင် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။
ပြည်ပရောက်အတိုက်အခံများသည် လက်ရှိ တင်းမာသောအစိုးရကို မြန်မြန်ဆန်ဆန်ဖြုတ်ချနိုင်လိမ့်မည်ဟုမျှော်လင့်ကာ သမ္မတထရမ့်အား အီရန်၏ခြိမ်းခြောက်မှုများနှင့် တိုက် ခိုက်မှုများကိုတုံ့ပြန်ရန် အပြင်းအထန်တောင်းဆိုနေကြသည်။
သို့သော် အခြားအတိုက်အခံအဖွဲ့များက ပြင်ပဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုကို ဆန့်ကျင်ကြသည်။
ဆန့်ကျင်ဘက် နှစ်ဖက်စလုံးသည် အီရန်ပြည်သူများလိုချင်သည့်အရာနှင့် ပတ်သက်၍ ပဋိပက္ခဖြစ်စေသောအခြေအနေများကို လူမှုကွန်ရက်၌ သတင်းအမှားများဖြန့်ဝေမှုတွင် ပါ ဝင်ပတ်သက်နေကြသည်။
Ref: bbc.com
အီရန်အစိုးရဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြပွဲများကို ကျောင်းသားများ ပထမဆုံးအကြိမ် ပြုလုပ် အတွက် မှတ်ချက်များ 0 ခုရှိပါတယ်