နယူးယောက်၊ မတ် ၁
ကုလသမဂ္ဂတွင် စနေနေ့ကပြုလုပ်သည့် အစည်းအဝေးတစ်ရပ်တွင် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့သည် အီရန်အပေါ် ၎င်းတို့တိုက်ခိုက်မှုများကို ကာကွယ်ပြောဆိုခဲ့ပြီး၊ အကျိုးဆက်အနေဖြင့် အရပ်သားသေဆုံးမှုများကို အီရန်က စစ်ရာဇဝတ်မှုဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။
“နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းသည် ရိုးရှင်းပြီး မရှိမဖြစ်လိုအပ်သောမူတစ်ခုကို ကြာမြင့်စွာကပင် အတည်ပြုခဲ့သည်။ အီရန်သည် နျူကလီးယားလက်နက် ပိုင်ဆိုင်၍မရနိုင်ပါ” ဟု အမေရိကန်သံအမတ်ကြီး မိုက်ဝေါ့ဇ်က တီဟီရန်က လျစ်လျူရှုထားသော ကုလသမဂ္ဂ၏ ယခင်ဆုံးဖြတ်ချက်များကိုထောက်ပြကာ ပြောကြားသည်။
“ထိုမူသည် နိုင်ငံရေးနှင့် မသက်ဆိုင်ပါ၊ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လုံခြုံရေးဖြစ်သည်။ ထိုအတွက် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် တရားဝင်အရေးယူမှုများ လုပ်ဆောင်နေသည်” ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားသည်။
စနေနေ့က နယူးယောက်၌ကျင်းပသော အရေးပေါ်အစည်းအဝေးတွင် မကြာသေးမီက ဆန္ဒပြသူများအပေါ် အီရန်၏ ပြင်းထန်သောနှိမ်နင်းမှုများကို ရည်ညွှန်း၍ အီရန်ရှိနေခြင်းသည် “ဤအဖွဲ့အစည်းကို လှောင်ပြောင်ခြင်းဖြစ်သည်” ဟု ဝေါ့ဇ်က ပြောကြားသည်။
“သို့သော် ကုလသမဂ္ဂကဲ့သို့ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ ရှင်းလင်းမှုမရှိသည့်နေရာတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ၎င်းကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားမည်ဖြစ်သည်” ဟု ဝေါ့ဇ်က ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။
အစ္စရေးသံအမတ်ကြီး ဒန်နီ ဒါနွန်က အမေရိကန်-အစ္စရေး ပူးတွဲတိုက်ခိုက်မှုကို ဝေဖန်ခဲ့သည့် လုံခြုံရေးကောင်စီဝင်တချို့၏ ဟန်ဆောင်မှုကို ရှုတ်ချခဲ့သော်လည်း အီရန်၏ လက် စားချေမှုကို မရှုတ်ချခဲ့ချေ။
“ကျွန်တော်တို့က ရုတ်တရက်လုပ်ဆောင်ခဲ့တာ မဟုတ်ပါဘူး။ ရန်လိုတဲ့လုပ်ရပ်လည်း မဟုတ်ပါဘူး။ အီရန်အစိုးရအတွက် ကျိုးကြောင်းဆီလျော်တဲ့ တခြားရွေးချယ်စရာမရှိတာကြောင့် မဖြစ်မနေလုပ်ဆောင်ခဲ့တာပါ” ဟု ဒါနွန်က ပြောသည်။
အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အမီယာ ဆာအိဒ် အီရာဗာနီက အီရန်တောင်ပိုင်း မီနက်ကျောင်းတွင် ကလေး ၁၀၀ ကျော်သေဆုံးခဲ့ရသည့် အရပ်သားသေဆုံးမှုကို စစ်ရာဇဝတ်မှုဟု ရှုတ်ချခဲ့သည်။
“ဒီအဖွဲ့အစည်းရဲ့ အဖွဲ့ဝင်တချို့ဟာ အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးက အီရန်အပေါ်ကျူးလွန်တဲ့ ရန်လိုတဲ့လုပ်ရပ်ကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း နှစ်ထပ်စံနှုန်းနဲ့ လျစ်လျူရှုထားတာဟာ ဝမ်းနည်းစရာပါပဲ၊ ကုလသမဂ္ဂပဋိဉာဉ်စာတမ်းမှာ အီရန်ရဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ခုခံကာကွယ်ခွင့်ကို အသုံးပြုတဲ့အတွက် ရှုတ်ချပါတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောကြားသည်။
အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က အစည်းအဝေးမတိုင်မီ မိနစ်ပိုင်းအလိုတွင် ကြေညာခဲ့သည့် အီရန်အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ သေဆုံးမှုကို အီရာဗာနီက မှတ်ချက်ပေးခြင်း သို့မဟုတ် အတည်ပြုခြင်း မပြုခဲ့ပါ။
ရောထွေးနေသည့်အမြင်များက လုံခြုံရေးကောင်စီကွဲပြားခြင်းကို မီးမောင်းထိုးပြခဲ့သည်။
ရုရှားနှင့် တရုတ်တို့သည် အမေရိကန်-အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို ရှုတ်ချခဲ့ပြီး၊ အဖွဲ့ဝင်အချို့က အဓိကအားဖြင့် အီရန်ကိုပစ်မှတ်ထားခဲ့ကြသည်။ အချို့က တင်းမာမှုလျှော့ချ ရေး တောင်းဆိုရန် ပိုမိုသတိထားခဲ့ကြသည်။
အီရန်က ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများအပေါ် တိုက်ခိုက်မှုများကို ဘာရိန်းသံအမတ်ကြီးဖတ်ကြားသည့် ပူးတွဲကြေညာချက်တွင် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော တိုက်ခိုက်မှုအဖြစ် ရှုတ်ချခဲ့ကြသည်။
“ဤတိုက်ခိုက်မှုများအတွက် အီရန်အစိုးရတွင် အပြည့်အဝတာဝန်ရှိသည်ဟု ကျွန်ုပ်တို့ယူဆပြီး ဤရန်လိုသောအပြုအမူကို တရားမျှတစေရန် သို့မဟုတ် နိုင်ငံတကာဥပဒေစည်းမျဉ်းများကို ခြယ်လှယ်ရန် မည်သည့်အကြောင်းပြချက် သို့မဟုတ် ရှင်းလင်းချက်များကိုမဆို ကျွန်ုပ်တို့ငြင်းပယ်ပါသည်” ဟု ဆော်ဒီအာရေဗျ၊ အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု၊ ကူဝိတ်၊ အိုမန်၊ ကာတာ၊ ဘာရိန်း၊ ဆီးရီးယားနှင့် ဂျော်ဒန်ကိုယ်စား Jamal Fares Alrowaiei က ပြောကြားခဲ့သည်။
ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် အန်တိုနီယို ဂူတာရက်စ်က အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် စစ်ရေးလုပ်ဆောင်မှုသည် ဒေသအတွင်းတွင် မထိန်းချုပ်နိုင်သော အကျိုးဆက်များကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။
“စစ်ရေးလုပ်ဆောင်မှုသည် ကမ္ဘာပေါ်မှ အတည်ငြိမ်ဆုံးဒေသတွင် မည်သူမျှမထိန်းချုပ်နိုင်သော အဖြစ်အပျက်များကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည့် အန္တရာယ်ရှိသည်” ဟု ၎င်းက လုံခြုံရေးကောင်စီသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
Ref: bangkokpost.com
#ယနေ့ခေတ်
တိုက်ခိုက်မှုများနှင့်ပတ်သက်၍ ကုလသမဂ္ဂတွင် အီရန်က စစ်ရာဇဝတ်မှုဟု စွပ်စွဲပြီး အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့က ကာကွယ် အတွက် မှတ်ချက်များ 0 ခုရှိပါတယ်