တီဟီရန်၊ မတ် ၂၉
အီရန်သည် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ပင်လယ်ကွေ့ရှိ အဓိက အလူမီနီယမ်စက်ရုံနှစ်ခုကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး ယီမင်ရှိ အီရန်ကျောထောက်နောက်ခံပြု ဟူသီများ ပဋိပက္ခ တွင်ပါဝင်လာပြီးနောက် အရှေ့အလယ်ပိုင်းစစ်ပွဲသည် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးအန္တရာယ်များကို ပိုမိုမြင့်တက်စေခဲ့သည်။
ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်တွင် အမေရိကန်-အစ္စရေးတို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှုများဖြင့် စတင်ခဲ့သော စစ်ပွဲသည် ဒေသတွင်းတွင် မှိုလိုပေါက်လာခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့စွမ်းအင်ဈေးကွက်များကို ထိခိုက်စေပြီး ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးကို ဖျက်ဆီးရန် ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။
ဝါရှင်တန်နှင့် တီဟီရန်အကြား ဆွေးနွေးပွဲများ၏ တရားဝင်အခြေအနေမှာ မသေချာမရေရာမှုနှင့်အတူ ဒေသတွင်းတွင် တိုက်ခိုက်မှုများသည် နေ့စဉ်ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေဆဲဖြစ်သည်။
အီရန်မြို့တော် တီဟီရန်တွင် တနင်္ဂနွေနေ့အစောပိုင်းက မြို့၏မြောက်ပိုင်းဒေသများတွင် ပေါက်ကွဲမှုနှစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း AFP သတင်းထောက်တစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သော်လည်း မည်သည့်ပစ်မှတ်ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မသိရသေးပေ။
အီရန်ဘက်မှ ဘာရိန်းနှင့် အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုရှိ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး အလူမီနီယမ်ထုတ်လုပ်သူနှစ်ဦးပိုင် စက်ရုံများကို ဒုံးကျည်များ၊ ဒရုန်းများဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်များက တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့ပြီး အမေရိကန်စစ်တပ်နှင့် ဆက်စပ်နေသော စက်မှုလုပ်ငန်းများဟု ၎င်းတို့ကမှတ်သားထားသည့် စက်ရုံများကို ပစ်မှတ်ထားခဲ့သည်။
Emirates Global Aluminium(EGA) က အီရန်၏တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ခြောက် ဦးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး ၎င်းစက်ရုံ သိသိသာသာပျက်စီးစေခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး ဘာရိန်းနိုင်ငံပိုင်မီဒီယာက အသေးစိတ်မဖော်ပြဘဲ Aluminium Bahrain (ALBA) ဝန်ထမ်းနှစ်ဦးသည် ဒုတိယအကြိမ် အီရန်တိုက်ခိုက်မှုတွင် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ပဋိပက္ခပိုမိုကျယ်ပြန့်လာမည်ကို စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ တိုးပွားလာသည်နှင့်အမျှ ယီမင်နိုင်ငံရှိ ဟူသီများသည် စနေနေ့တွင် စစ်ပွဲ၏ ပထမဆုံးတိုက်ခိုက်မှုကို ကြေညာခဲ့ပြီး သူပုန်များက အစ္စရေးနိုင်ငံရှိ မဟာဗျူဟာကျသောနေရာများကို ခရုဇ်ဒုံးကျည်များ၊ ဒရုန်းများဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် စစ်ပွဲသည် ပင်လယ်နီသို့ ပျံ့နှံ့သွားမည်ကို စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး အီရန်က ရန်လိုသောအင်အားကြီးနိုင်ငံများမှ သင်္ဘောများကို ပိတ်ပင်ထားကြောင်း ပြောကြားထားသည့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ရှောင်ရှားရန် ဆော်ဒီအာရေဗျသည် ၎င်း၏ရေနံတင်ပို့မှုအများစုကို ပင်လယ်နီသို့ ဦးလှည့်စေခဲ့သည်။
အစ္စရေး၏ မကြာသေးမီက ဂါဇာစစ်ပွဲအတွင်း ဟူသီများသည် ပါလက်စတိုင်းများနှင့် စည်းလုံးညီညွတ်ကြောင်း ပြောဆိုကာ ပင်လယ်နီနှင့် အေဒင်ပင်လယ်ကွေ့ရှိ သင်္ဘောများကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ကုမ္ပဏီများသည် ကုန်ကျစရိတ်များသော လမ်းကြောင်းများသို့ ပြောင်းခဲ့ရသည်။
တီဟီရန်ပေါက်ကွဲမှုများသည် အစ္စရေးစစ်တပ်က မြို့တော်ရှိ အီရန်ရေကြောင်း စက်မှုလုပ်ငန်းအဖွဲ့အစည်း၏ ဌာနချုပ်ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားပြီးနောက် တစ်ရက်အကြာတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး စက်ရုံသည် ရေတပ်လက်နက်အမျိုးမျိုးကို ထုတ်လုပ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
အစ္စရေးစစ်ဘက်ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူတစ်ဦးက အီရန်စစ်ဘက်စက်မှုလုပ်ငန်းအ ပေါ် တိုက်ခိုက်မှုများ ပိုမိုပြင်းထန်လာပြီး ရက်အနည်းငယ်အတွင်း အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းအားလုံးကို တိုက်ခိုက်မှုများ အပြီးသတ်လုပ်ဆောင်သွားမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
“ ကျွန်တော် ငြိမ်းချမ်းတဲ့ညတစ်ညကို လွမ်းဆွတ်မိပါတယ်” ဟု တီဟီရန်မြို့ရှိ အနုပညာရှင်တစ်ဦးက AFP သို့ ပြောကြားခဲ့ပြီး ယခင်ညက တိုက်ခိုက်မှုများသည် “ တီဟီရန်တစ်မြို့လုံး တုန်ခါသွားသလို ခံစားရလောက်အောင် ပြင်းထန်ခဲ့သည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
တစ်ဖက်တွင်မူ တနင်္ဂနွေနေ့တွင် အီရန်မှ ၎င်း၏နယ်မြေသို့ ဒုံးကျည်လှိုင်းအသစ်တစ်ခု ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း အစ္စရေးက ပြောကြားခဲ့ပြီး ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများဖြစ်သည့် ကူဝိတ်နှင့် အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုတို့က ဒုံးကျည်နှင့် ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုအသစ်များကို သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
အမေရိကန်ဘက်မှ ဒုတိယသမ္မတ ဂျေဒီဗန့်စ်က စနေနေ့တွင် ထုတ်လွှင့်ခဲ့သော ပေါ့ဒ်ကတ်စ်ထုတ်လွှင့်သူ ဘန်နီ ဂျွန်ဆင်နှင့် အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် အမေရိကန်သည် အီရန်တွင် “ စစ်ရေးရည်မှန်းချက်အားလုံးကို ပြီးမြောက်အောင်မြင်ပြီး” သော်လည်း စစ်ပွဲသည် “ အချိန်အနည်းငယ်ပိုကြာအောင်” ဆက်လက်ဖြစ် ပွားရမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ဝါရှင်တန်ပို့စ်သတင်းစာက ၎င်း၏မှတ်ချက်များ ထွက်ပေါ်လာချိန်တွင် ပင်တဂွန်သည် အီရန်တွင် ရက်သတ္တပတ်များစွာကြာ မြေပြင်စစ်ဆင်ရေးများအတွက် အစီအစဉ်များကို ပြင်ဆင်နေကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သော်လည်း သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က မည်သည့်တပ်ဖြန့်မှုကိုမျှ အတည်မပြုရသေးပေ။
တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်များက တနင်္ဂနွေနေ့တွင် အီရန်တက္ကသိုလ်နှစ်ခုအပေါ် အမေရိကန်-အစ္စရေးတိုက်ခိုက်မှုများကို ဝါရှင်တန်က တရားဝင်ရှုတ်ချခြင်းမရှိပါက အရှေ့အလယ်ပိုင်းရှိ အမေရိကန်တက္ကသိုလ်ကျောင်းဝင်းများကို တိုက်ခိုက်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။
ကာတာနိုင်ငံရှိ Texas A&M နှင့် UAE ရှိ New York တက္ကသိုလ်အပါအဝင် ပင်လယ်ကွေ့ဒေသတစ်လျှောက်တွင် အမေရိကန်တက္ကသိုလ်အများအပြား ဖွင့်လှစ်ထားသည်။
ပါကစ္စတန်ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးမှု
ဝါရှင်တန်နှင့် တီဟီရန်အတွက် ကြားဝင်ညှိနှိုင်းပေးသူအဖြစ် ဆောင်ရွက်နေသော ပါကစ္စတန်သည် အကျပ်အတည်းနှင့်ပတ်သက်သည့် ဆွေးနွေးမှုများအတွက် ဆော်ဒီအာရေဗျ၊ တူရကီနှင့် အီဂျစ်နိုင်ငံမှ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများကို တနင်္လာနေ့တွင် အစ္စလာမာဘတ်တွင် လက်ခံတွေ့ဆုံမည်ဖြစ်သည်။
အီရန်သမ္မတ မာဆွတ် ပီဇက်ရှ်ကီယန်က အစ္စလာမာဘတ်တွင် “ ကျူးကျော်မှုကို ရပ်တန့်ရန် ကြားဝင်ညှိနှိုင်းပေးမှုအတွက်” ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး ဂျာမနီနိုင်ငံခြား ရေးဝန်ကြီး ဂျိုဟန်ဝါဒီဖူးက ပါကစ္စတန်တွင် အမေရိကန်-အီရန် တိုက်ရိုက်တွေ့ဆုံမှုကို မကြာခင်မျှော်လင့်ကြောင်း သောကြာနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
ထရမ့်၏ အထူးသံတမန် စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ်က ထိုကဲ့သို့သောတွေ့ဆုံမှုသည် မကြာမီကျင်းပနိုင်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး ဝါရှင်တန်က အရာအားလုံးကို ဖြေရှင်းနိုင်သည်ဟုဆိုသည့် အချက် ၁၅ ချက်ပါ အစီအစဉ်တစ်ခုကို မြှင့်တင်ခဲ့သည်။
သို့တိုင် ရေတပ်သား ၃၅၀၀ ခန့်ကို တင်ဆောင်လာသော ကုန်းရေနှစ်သွယ်သွား တိုက်ခိုက်ရေးသင်္ဘော USS Tripoli သည် အီရန်တွင် အမေရိကန် မြေပြင်တပ်ဖြန့်ချထားဖွယ်ရှိသည်ဟူသော ထင်ကြေးများကြားတွင် သောကြာနေ့က အရှေ့အလယ်ပိုင်းသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
သတင်းထောက်သုံးဦးသေဆုံး
အခြားတစ်ဖက်တွင် မတ်လ ၂ ရက်နေ့က တီဟီရန်မှ ကျောထောက်နောက်ခံပေးထားသော ဟစ်ဇ်ဘိုလာက အစ္စရေးနယ်မြေသို့ ရော့ကတ်များဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ပြီး ပဋိပက္ခထဲသို့ ဆွဲသွင်းခံခဲ့ရသော လက်ဘနွန်တွင် အစ္စရေး၏တိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
စနေနေ့တွင် အစ္စရေးစစ်တပ်သည် တောင်ပိုင်းရှိ သတင်းထောက်သုံးဦးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး ဆယ်စုနှစ်များစွာကြာ အစ္စရေး၏ လက်ဘနွန်တိုက်ခိုက်မှုများကို သတင်းယူခဲ့သော Al Manar သတင်းထောက် Ali Shoeib အပါအဝင်ဖြစ်သည်။
သမ္မတ Joseph Aoun နှင့် ဝန်ကြီးချုပ် Nawaf Salam အပါအဝင် လက်ဘနွန်အာဏာပိုင်များက သတ်ဖြတ်မှုများကို စစ်ရာဇဝတ်မှုများအဖြစ် ရှုတ်ချခဲ့သည်။
ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၏အဆိုအရ အစ္စရေးသည် တောင်ပိုင်း လက်ဘနွန်တွင် စီးနင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဝန်ထမ်းကိုးဦး သေဆုံးခဲ့ရသည်။
တနင်္ဂနွေနေ့တွင် အစ္စရေးစစ်တပ်က တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေချိန်တွင် တောင်ပိုင်းလက်ဘနွန်တွင် ၎င်း၏စစ်သားတစ်ဦး ကျဆုံးသွားကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။
မြို့တော်ဘေရွတ်မြောက်ဘက်ရှိ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း သင်တန်းကျောင်းတစ်ခုတွင် အိုးမဲ့အိမ်မဲ့မိခင် နာစီမာ အစ္စမေးလ်သည် စစ်ပွဲကြောင့် ကျောင်းသားရာပေါင်းများစွာ၏ ပညာရေးကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသောကြောင့် အရင်းအမြစ်များ မလုံလောက်သော်လည်း သူမ၏ကလေးများကို စာရင်းသွင်းခဲ့သည်။
“ ကျွန်မတို့မှာ ဘာမှမကျန်တော့ရင်တောင် သူတို့ရဲ့ပညာရေးကို ပြီးမြောက်စေချင်တယ်” ဟု သူမက ပြောကြားခဲ့သည်။
“ ကျွန်မတို့ရဲ့နေ့ရက်တွေထက် ပိုကောင်းတဲ့နေ့ရက်တွေကို သူတို့အတွက် ဆုတောင်းပါတယ်။” ဟု ဆိုသည်။
Ref: bangkokpost.com
ယနေ့ခေတ်
ဟူသီများ စစ်ပွဲတွင်ပါဝင်လာပြီး ပင်လယ်ကွေ့ရှိ အလူမီနီယမ်စက်ရုံကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ဟု အီရန် ပြောကြား အတွက် မှတ်ချက်များ 0 ခုရှိပါတယ်