ကွန်ဂိုနိုင်ငံတွင် အီဘိုလာရောဂါကြောင့် ၈၈ ဦးသေဆုံး၊ WHO က နိုင်ငံတကာအရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာ

ကင်ရှာဆာ၊ မေ ၁၇

ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံတွင် အီဘိုလာရောဂါကြောင့် ယခုအချိန်အထိ လူ ၈၈ ဦးသေဆုံးပြီး ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့က တနင်္ဂနွေနေ့တွင် နိုင်ငံတကာကျန်းမာရေးအရေးပေါ်အခြေအနေအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။ အဆိုပါ အကျပ်အတည်းတွင် ယင်းမျိုးကွဲအတွက် ကာကွယ်ဆေးမရှိကြောင်း အာဏာပိုင်များက သတိပေးထားသည်။

သေဆုံးသူ စုစုပေါင်း ၈၈ ဦးနှင့် ကူးစက်လွယ်သော သွေးလွန်တုပ်ကွေးရောဂါ သံသယရှိသူ ၃၃၆ ဦးရှိကြောင်း အာဖရိကရောဂါထိန်းချုပ်ရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးဌာန (CDC အာဖရိက) က စနေနေ့ နောက်ဆုံးထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခုတွင် ပြောကြားသည်။

ဂျီနီဗာအခြေစိုက် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) က တနင်္ဂနွေနေ့အစောပိုင်းတွင် Bundibugyo မျိုးကွဲ အီဘိုလာရောဂါဖြစ်ပွားမှုသည် “ နိုင်ငံတကာစိုးရိမ်ရသော ပြည်သူ့ကျန်းမာ ရေးအရေးပေါ်အခြေအနေ” ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး နိုင်ငံတကာကျန်းမာရေးစည်းမျဉ်းများအရ ဒုတိယအမြင့်ဆုံးအဆင့်သတိပေးချက်ဖြစ်သည်။

ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့သည် ကူးစက်မှုအရေအတွက်နှင့် ပျံ့နှံ့မှုပမာဏ၏ အမှန်တကယ်အတိုင်းအတာကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်းမသိရှိရသေးသော်လည်း ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင်စတင်ခဲ့သော အမြင့်ဆုံးသတိပေးချက်အဆင့်ဖြစ်သည့် ကပ်ရောဂါအရေးပေါ်အခြေအနေအဖြစ် ကြေညာရန် ရပ်တန့်ထားဆဲဖြစ်ကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။

ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအကူအညီပေးရေးအဖွဲ့ Doctors Without Borders (MSF) က အာဏာပိုင်များ၏ ပဲ့တင်ထပ်သောသတိပေးချက်များတွင် ရောဂါဖြစ်ပွားမှုမြန်ဆန်စွာပျံ့နှံ့မှုကို “ အလွန်အမင်းစိုးရိမ်ဖွယ်ကောင်းသည်” ဟု ခေါ် ဆိုကာ “ ကြီးမားသောတုံ့ပြန်မှု” ကိုပြင်ဆင်နေကြောင်း ပြောကြားသည်။

“ Bundibugyo မျိုးကွဲတွင် ကာကွယ်ဆေးမရှိ၊ တိကျသောကုသမှုမရှိ” ဟု ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီး ဆမ်မြူရယ် ရော်ဂျာ ကမ်ဘာက ပြောကြားသည်။

“ ဤမျိုးကွဲတွင် သေဆုံးမှုနှုန်း အလွန်မြင့်မားပြီး ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိရောက်ရှိနိုင်သည်။”

၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးဖော်ထုတ်တွေ့ရှိခဲ့သော မျိုးကွဲသည် အိမ်နီးချင်းယူဂန်ဒါနိုင်ငံတွင်လည်း ကွန်ဂိုနိုင်ငံသားတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း အရာရှိများက စနေနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ဖော်ထုတ်တွေ့ရှိခဲ့ပြီး သေဆုံးမှုနှုန်း ၆၀ မှ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်မားသော Zaire မျိုးကွဲအတွက်သာ ကာကွယ်ဆေးများရရှိနိုင်ပါသည်။

CDC အာဖရိက၏အဆိုအရ ယူဂန်ဒါနှင့် တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံတို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေသော အရှေ့မြောက်ပိုင်း DRC ရှိ အီတူရီပြည်နယ်တွင် နောက်ဆုံးဖြစ်ပွားမှုကို ကျန်းမာရေးအရာရှိများက သောကြာနေ့က အတည်ပြုခဲ့သည်။

“ ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်ပတ်လောက်ကတည်းက လူတွေသေဆုံးနေတာကို ကျွန်တော်တို့ မြင်တွေ့နေခဲ့ရပါတယ်” ဟု AFP မှ ဖုန်းဖြင့် ဆက်သွယ်မေးမြန်းရာတွင် ဒေသခံ အရပ်ဘက်လူ့အဖွဲ့အစည်းကိုယ်စားလှယ် အီဆက် ညာကူလင်ဒါက ပြောကြားသည်။

“ ဖျားနာသူတွေကို သီးခြားခွဲထားဖို့ နေရာမရှိပါဘူး။ သူတို့အိမ်မှာ သေဆုံးနေကြပြီး သူတို့ရဲ့ ရုပ်အလောင်းတွေကို မိသားစုဝင်တွေက ကိုင်တွယ်နေကြပါတယ်” ဟု ဆိုသည်။

ကမ်ဘာ၏အဆိုအရ လူနာသုညသည် ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် အီတူရီပြည်နယ် မြို့တော်ဘူနိုင်းရှိ ကျန်းမာရေးဌာနသို့ သတင်းပို့ခဲ့သော သူနာပြုတစ်ဦးဖြစ်ပြီး အီဘိုလာရောဂါလက္ခဏာများ ပြသခဲ့သည်။

ရောဂါလက္ခဏာများတွင် ဖျားခြင်း၊ သွေးယိုခြင်းနှင့် အန်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။

“ ကျန်းမာရေးဇုန်များစွာတွင် ပျံ့နှံ့မှုနှင့် ယခုအခါ နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် ပျံ့နှံ့နေခြင်းတို့ ပေါင်းစပ်လိုက်သောအခါ ကျွန်ုပ်တို့သည် ဤမျှတိုတောင်းသော အချိန်ကာလအတွင်း ကူးစက်မှုနှင့် သေဆုံးမှုနှုန်းသည် အလွန်စိုးရိမ်စရာကောင်းပါသည်” ဟု MSF အရေးပေါ်အစီအစဉ်မန်နေဂျာ ထရစ် နယူးပို့က ပြောကြားသည်။ ၎င်းဒေသသို့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာနှင့် အထောက်အပံ့ပေးရေးဝန်ထမ်းများကို ရွှေ့ပြောင်းပေးနေသည်။

လူဦးရေ သန်း ၁၀၀ ကျော်ရှိသော ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံတွင် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာပစ္စည်းများကို အကြီးအကျယ်သယ်ယူပို့ဆောင်ခြင်းသည် စိန်ခေါ်မှုတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏အရွယ်အစားထက် လေးဆခန့်ရှိသော်လည်း ဆက်သွယ်ရေးအခြေခံအဆောက်အအုံ ညံ့ဖျင်းသည်။

#ကူးစက်နိုင်ခြေမြင့်မားသည်

၎င်းသည် DRC သို့ ကူးစက်သည့် ၁၇ ကြိမ်မြောက် အီဘိုလာဖြစ်ပွားမှုဖြစ်ပြီး အရာရှိများက ကူးစက်နိုင်ခြေမြင့်မားကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။

“ ကူးစက်ခံရသူအရေအတွက်နှင့် ပထဝီဝင်ပျံ့နှံ့မှုအပေါ် သိသာထင်ရှားသော မရေမရာမှုများရှိနေသည်” ဟု WHO က ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော် ကနဦးနမူနာများ၏ မြင့်မားသော ပိုးတွေ့ရှိမှုနှုန်း၊ နိုင်ငံနှစ်နိုင်ငံတွင် ရောဂါဖြစ်ပွားမှုအတည်ပြုချက်နှင့် သံသယဖြစ်ဖွယ်ရောဂါဖြစ်ပွားမှုများ တိုးလာခြင်းတို့သည် “ လက်ရှိရှာဖွေတွေ့ရှိပြီး သတင်းပို့ထားသည်ထက်များစွာ ပိုမိုကြီးမားသော ရောဂါဖြစ်ပွားမှုကို ညွှန်ပြနေပြီး ဒေသတွင်းနှင့် ဒေသအလိုက် ရောဂါပျံ့နှံ့နိုင်ခြေ သိသိသာသာရှိသည်” ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

ကာကွယ်ဆေးနှင့် ကုသမှုများတွင် တိုးတက်မှုများရှိနေသော်လည်း လွန်ခဲ့သော ၅၀ နှစ်အတွင်း အာဖရိကတွင် လူပေါင်း ၁၅,၀၀၀ ခန့်သေဆုံးခဲ့သည့် အီဘိုလာ၏ ယခင်ဖြစ်ပွားမှုသည် ပြီးခဲ့သည့် သြဂုတ်လက အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

ထိုဖြစ်ရပ်တွင် အနည်းဆုံး လူ ၃၄ ဦးသေဆုံးပြီး ဒီဇင်ဘာလတွင် အမြစ်ပြတ်သွားပြီဟု ကြေညာခဲ့သည်။

၂၀၁၈ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ခုနှစ်အတွင်း DRC တွင် အသေအပျောက်အများဆုံးဖြစ်ပွားမှုတွင် လူ ၂၃၀၀ နီးပါး သေဆုံးခဲ့ရသည်။

လင်းနို့များမှ စတင်ခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ရသော အီဘိုလာရောဂါသည် ပြင်းထန်သောသွေးထွက်ခြင်းနှင့် ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများ ပျက်စီးခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။

ကပ်ရောဂါဖြစ်ပွားမှုများ WHO ၏အဆိုအရ လွန်ခဲ့သော နှစ်ငါးဆယ်အတွင်း ရောဂါကူးစက်ခံရသူများတွင် သေဆုံးမှုနှုန်းမှာ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိရှိကြောင်း သိရ သည်။

ဗိုင်းရပ်စ်သည် လူတစ်ဦးမှ တစ်ဦးသို့ ခန္ဓာကိုယ်အရည်များ သို့မဟုတ် ရောဂါကူးစက်ခံရသူ၏သွေးနှင့် ထိတွေ့မှုမှတစ်ဆင့်ကူးစက်ပြီး ရောဂါလက္ခဏာများပြသမှသာ ကူးစက်နိုင်သည်။ ရောဂါပျိုးချိန်သည် ၂၁ ရက်အထိ ကြာမြင့်နိုင်သည်။

Ref: bangkokpost.com
ယနေ့ခေတ်

Sharing is Caring:

Facebook 0

Copy 0

Twitter 0

More

Sharing is Caring:

Facebook 0

Copy 0

Twitter 0

Pinterest 0