ဒီယာ အယ်လ်-ဘာလာ၊ ဇွန် ၅
လက်ဘနွန်နိုင်ငံတွင် အစ္စရေးနှင့် ဟစ်ဇ်ဘိုလာတို့အကြား တိုက်ခိုက်မှုများအပေါ် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများက အာရုံစိုက်နေချိန် ဂါဇာတွင် အစ္စရေး၏တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အနည်းဆုံး ပါလက်စတိုင်း ၁၀ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ကြာသပတေးနေ့တွင် ဒေသခံဆေးရုံများက ပြောကြားသည်။
အလောင်းများကို လက်ခံရရှိခဲ့သော ရှီဖာဆေးရုံ၏အဆိုအရ ဂါဇာမြို့တွင် ညတွင်းချင်း အနည်းဆုံးလေးကြိမ် သီးခြားတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် လူကိုးဦးသေဆုံးခဲ့သည်။ သေဆုံးသူများတွင် အမျိုးသမီးနှစ်ဦးနှင့် ကလေးနှစ်ဦးပါဝင်ကြောင်း ဆေးရုံက ပြောကြားသည်။
ကြာသပတေးနေ့ ညနေပိုင်းတွင် ဂါဇာမြို့၌ နောက်ထပ်တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုကြောင့် အနည်းဆုံး လူတစ်ဦးသေဆုံးပြီး တစ်ဦးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း Red Crescent မှ လည်ပတ်သော Saraya Field ဆေးရုံက ပြောကြားသည်။
တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခု၏ ဗီဒီယိုတွင် လူနေတိုက်ခန်းတစ်ခုဟုယူဆရသော အပေါ်ထပ်တွင် ကြီးမားသောအပေါက်တစ်ခု တွေ့မြင်ရသည်။ ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် အတွင်းပိုင်းနံရံများကို ထိုးဖောက်ပြီး သွေးစွန်းနေသော ပစ္စည်းများသည် အခန်းတစ်လျှောက်နှင့် လမ်းမပေါ်သို့ ပြန့်ကျဲနေသည်ကို တွေ့ရသည်။
“စစ်ပွဲရပ်တန့်သွားပြီလို့ သူတို့ပြောကြပေမယ့် စစ်ပွဲကတော့မရပ်တန့်သေးဘူး” ဟု ရှီဖာဆေးရုံတွင် သေဆုံးသူများအတွက် ဆွေမျိုးများက ဝမ်းနည်းကြေကွဲနေစဉ် တိုက်ခိုက်မှုများတွင်သေဆုံးခဲ့သော အမျိုးသားတစ်ဦး၏ ဦးလေးဖြစ်သူ Walid Shbeir က ပြောကြားသည်။ “ညတိုင်း သတ်ဖြတ်မှုတွေရှိနေပြီး ကျွန်တော်တို့မှာ အာဇာနည်တွေရှိပါတယ်။ ညတိုင်း၊ မနက်တိုင်း၊ ညနေတိုင်း၊ ညတိုင်း ဒီသတ်ဖြတ်မှုတွေက ကျွန်တော်တို့အတွက် အဆက်မပြတ်ပါပဲ” ဟု ၎င်းက ပြောကြားသည်။
ဂါဇာမြောက်ပိုင်းတွင် ညတွင်းချင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ဟားမတ်စ်စစ်သွေးကြွလေးဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၎င်းတို့သည် ဟားမတ်စ်ခေါင်းဆောင်များကို ကာကွယ်ရန်နှင့် ထောက်လှမ်းရေးသတင်းများပေးအပ်ရန် တာဝန်ရှိသော ယန္တရားတစ်ခု၏ အကြီးတန်းအဖွဲ့ဝင်များဖြစ်ကြောင်း အစ္စရေးစစ်တပ်က ပြောကြားသည်။ အရပ်သားများအပေါ် ဖြစ်စေနိုင်သည့် အန္တရာယ်ကို လျှော့ချရန် တိုက်ခိုက်မှုများမပြုလုပ်မီ တိကျသောလက်နက်ခဲယမ်းများနှင့် လေကြောင်းစောင့်ကြည့်မှုများအပါအဝင် လုပ်ဆောင်စရာများကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း အစ္စရေးစစ်တပ်က ပြောကြားသည်။
ညနေပိုင်းတိုက်ခိုက်မှုသည် မည်သည့်အရာကို ပစ်မှတ်ထားလုပ်ဆောင်နေ သည်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်းမသိရသေးဘဲ အစ္စရေးစစ်တပ်ကလည်း ၎င်းနှင့်ပတ်သက်၍ မှတ်ချက်ပေးရန် တောင်းဆိုမှုကို ချက်ချင်းတုံ့ပြန်ခြင်းမရှိပါ။
အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးစတင်ကတည်းက ပါလက်စတိုင်း ၉၀၀ ကျော်သေဆုံး
အစ္စရေးနှင့် ဂါဇာရှိ ဟားမတ်စ်အဖွဲ့အကြား နှစ်နှစ်ကျော်ကြာစစ်ပွဲကို ရပ်တန့်ရန် အောက်တိုဘာလတွင် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးသဘောတူညီချက်တစ်ရပ်ဖြင့် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း ကမ်းရိုးတန်းဒေသတွင် သေဆုံးမှုများသည် နောက်ဆုံးဖြစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ အပြင်းထန်ဆုံးတိုက်ပွဲများ လျော့ပါးသွားသော်လည်း၊ ပျက်စီးလွယ်သော အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးသည် အစ္စရေး၏ နေ့စဉ်နီးပါးပစ်ခတ်မှုများကို မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်။
အစ္စရေးတပ်ဖွဲ့များသည် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး အသက်ဝင်ပြီးကတည်းက စစ်တပ်ထိန်းချုပ်ထားသောဇုန်များအနီးရှိ ပါလက်စတိုင်းများကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ အကြိမ်ကြိမ်ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး လူ ၉၃၆ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ဂါဇာကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားသည်။ ဟားမတ်စ်ဦးဆောင်သောအစိုးရ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည့် ဝန်ကြီးဌာနကို ကုလသမဂ္ဂအေဂျင်စီများနှင့် လွတ်လပ်သောကျွမ်းကျင်သူများက ယေဘုယျအားဖြင့် ယုံကြည်စိတ်ချရသည်ဟု မြင်ကြသည်။ အရပ်သားနှင့် စစ်သွေးကြွသေဆုံးမှုများကို ခွဲခြားခြင်းမပြုလုပ်ပါ။
စစ်သွေးကြွများသည် တပ်ဖွဲ့ဝင်များအပေါ် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အစ္စရေးက ၎င်း၏တိုက်ခိုက်မှုများသည် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးချိုးဖောက်မှု သို့မဟုတ် ၎င်း၏တပ်ဖွဲ့ဝင်များအပေါ် ခြိမ်းခြောက်မှုများကို တုံ့ပြန်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးစတင်ကတည်းက ဂါဇာတွင် အစ္စရေးစစ်သားလေးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။
လူ ၁၂၀၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့ပြီး ၂၅၁ ဦးကို ဓားစာခံအဖြစ် ဖမ်းဆီးထားသည့် ဟားမတ်စ်၏ ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတိုက်ခိုက်မှုကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အစ္စရေးသည် ဂါဇာတွင် ၎င်း၏ထိုးစစ်ကို စတင်ခဲ့သည်။
Global Sumud Flotilla ၏အဆိုအရ အစ္စရေး၏ ဂါဇာကိုပိတ်ဆို့ထားခြင်းကို အာရုံစိုက်စေရန် ကြိုးစားနေသော နိုင်ငံတကာတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ အနည်းဆုံး ၁၁ ဦးသည် ကုန်းလမ်းဖြင့် ဂါဇာသို့ရောက်ရှိရန် ကြိုးစားနေစဉ် လစ်ဗျားတွင် တစ်ပတ်ကျော်ကြာ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။
လစ်ဗျားမီဒီယာများ၏ ဖော်ပြချက်အရ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများကို တရားမဝင် ဝင်ရောက်မှုနှင့် ခွင့်ပြုချက်မရှိမှုတို့ဖြင့် ဖမ်းဆီးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ Global Sumud စီစဉ်သူများက ပါဝင်သူအားလုံးတွင် တရားဝင်ဗီဇာများရှိကြောင်း ပြောကြားသည်။
Ref: apnews.com
ယနေ့ခေတ်
ဂါဇာတွင် တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အနည်းဆုံး လူ ၁၀ ဦး သေဆုံးကြောင်း ဆေးရုံများက ပြောကြား အတွက် မှတ်ချက်များ 0 ခုရှိပါတယ်