ဝါရှင်တန်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၅
သမ္မတရှီကျင့်ဖျင်နှင့် အလွန်အပြုသဘောဆောင်သော ဆွေးနွေးမှုများအပြီးတွင် ပေကျင်းက ထိုင်ဝမ်သို့ လက်နက်ရောင်းချမှုနှင့်ပတ်သက်၍ ဝါရှင်တန်အားသတိပေးခဲ့သော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံသည် အမေရိကန်မှ ပဲပုပ်များကို ပိုမိုဝယ်ယူရန် စဉ်းစားနေကြောင်း သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့်က ဖေဖော်ဝါရီ ၄ ရက်၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
ပေကျင်းသို့ လာရောက်လည်ပတ်ရန် မျှော်လင့်ထားသည့် ထရမ့်၏ခရီးစဉ်မတိုင်မီ နှစ်လအလို လက်ရှိရာသီတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှပဲပုပ်ကို တန်ချိန် ၁၂ သန်းမှ မက်ထရစ်တန်ချိန် ၂၀ သန်းအထိ တိုးမြှင့်ဝယ်ယူရန် စဉ်းစားမည်ဟု ရှီကျင့်ဖျင်က ကတိပြုခဲ့ကြောင်း ထရမ့်ကပြောကြားခဲ့ပြီးနောက် ပဲပုပ်ဈေးနှုန်းများ ပြန်လည်မြင့်တက်လာခဲ့သည်။
သမ္မတရှီကျင့်ဖျင်သည် ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမာပူတင်နှင့် အွန်လိုင်းတွေ့ဆုံအပြီး နာရီပိုင်းအကြာတွင် ရှီနှင့် ထရမ့်တို့သည် ထိုင်ဝမ်နှင့် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး စီးပွားရေးနိုင်ငံနှစ်ခုကြားတင်းမာမှု၏ အရင်းအမြစ်တစ်ခုအဖြစ် ရှိနေဆဲဖြစ်သော ကုန်သွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များစွာကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။
နိုဝင်ဘာလမှစ၍ ပထမဆုံးအကြိမ် ဖုန်းဖြင့်ဆွေးနွေးပြီးနောက် ခေါင်းဆောင်နှစ်ဦးစလုံးသည် ခိုင်မာသောဆက်ဆံရေးတွင် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာအကျိုးစီးပွားများကို လူသိရှင်ကြား အတည်ပြုခဲ့ကြသည်။
“ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုဟာ အလွန်အပြုသဘောဆောင်ပါတယ်။ ရှီနဲ့ဆက်ဆံရေးဟာ အလွန်ကောင်းမွန်ပါတယ်။ အဲဒီအတိုင်းထိန်းသိမ်းထားဖို့ ဘယ်လောက်အရေးကြီးတယ်ဆိုတာ ကျွန် တော်တို့နှစ်ယောက်စလုံး သဘောပေါက်ပါတယ်” ဟု ထရမ့်က Truth လူမှုကွန်ရက်တွင် ပြောကြားသည်။
“ ကျွန်တော် တရုတ်-အမေရိကန်ဆက်ဆံရေးကို အလွန်အလေးထားပါတယ်” ဟု တရုတ်အစိုးရ၏ တရားဝင်အကောင့်တစ်ခုတွင် ရှီကပြောကြားခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
ကနေဒါမှ ဂရင်းလန်း၊ ဗင်နီဇွဲလားအထိ တင်းမာသည့်မူဝါဒခြေလှမ်းများ၏ အကြောင်းရင်းအဖြစ် ထရမ့်က တရုတ်နိုင်ငံကို အမှတ်အသားပြုထားသော်လည်း ပြီးခဲ့သည့်လများအတွင်း အခွန်ကောက်ခံမှုအပါအဝင် အဆင့်မြင့်ကွန်ပျူတာချစ်ပ်များနှင့် ဒရုန်းများအထိ အဓိကနယ်ပယ်များတွင် ပေကျင်းအပေါ် မူဝါဒကို ဖြေလျှော့ပေးခဲ့သည်။
“ နှစ်ဖက်စလုံးက အမေရိကန်-တရုတ်ဆက်ဆံရေးမှာ တည်ငြိမ်မှုကို ထိန်းသိမ်းချင်တယ်ဆိုတာကို ပြသနေပါတယ်” ဟု အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အတွေးအခေါ်အဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည့် ဂျာမန်မာရှယ်ရန်ပုံငွေအဖွဲ့မှ ဘော်နီ ဂလေဆာက ဆိုသည်။
တင်းမာမှုနေရာတစ်ခုမှာ ထိုင်ဝမ်မူဝါဒဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ဒီဇင်ဘာလတွင် ထိုင်ဝမ်ထံသို့ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၁.၁ ဘီလီယံတန်ဖိုးရှိ အကြီးမားဆုံးလက် နက်ရောင်းချမှုသဘောတူညီချက်ကို ကြေညာခဲ့သည်။ ထိုင်ဝမ်သည် ထိုကဲ့သို့သောရောင်းချမှုများကို ပိုမိုမျှော်လင့်ထားသည်။
တရုတ်နိုင်ငံက ထိုင်ဝမ်ကို ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင်နယ်မြေအဖြစ် ရှုမြင်ပြီး ယင်းရပ်တည်ချက်ကို ထိုင်ပေက ငြင်းဆိုထားသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် တရားဝင်သံတမန်ဆက်ဆံရေးရှိသော်လည်း ထိုင်ဝမ်နှင့် တရားဝင်မဟုတ်သောဆက်ဆံရေးကို ထိန်းသိမ်းထားပြီး ထိုင်ဝမ်ကျွန်း၏ အရေးအကြီးဆုံးလက်နက်ထောက်ပံ့သူဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ထိုင်ဝမ်အား မိမိကိုယ်ကိုကာကွယ်ရေးအတွက် နည်းလမ်းများကိုပံ့ပိုးပေးရန် ဥပဒေအရ တာဝန်ရှိသည်။
“အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ထိုင်ဝမ်သို့ လက်နက်ရောင်းချမှုကို ဂရုတစိုက်ကိုင်တွယ်ရမည်” ဟု တရားဝင်အစည်းအဝေးတွင် တရုတ်နိုင်ငံက ပြောကြားခဲ့သည်။
တရုတ်နိုင်ငံရှိ အကြီးတန်းစစ်ဘက်ခေါင်းဆောင်များအပေါ် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများသည် တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒအပေါ် သက်ရောက်မှုများနှင့်ပတ်သက်၍ စိုးရိမ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
ထရမ့်သည် ဗဟိုစစ်ကော်မရှင် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ကျန်ယူရှားအား စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုကို လျှော့ချခဲ့ပြီး “ကျွန်ုပ်အမြင်အရ တရုတ်နိုင်ငံတွင် အကြီးအကဲတစ်ဦးတည်းရှိသည် ထိုသူမှာ သမ္မတရှီ” ဖြစ်ကြောင်း သီတင်းပတ်ကုန်က ပြောကြားခဲ့သည်။
ရုရှားနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအကြား နောက်ဆုံးနျူကလီးယားစာချုပ်သည် မကြာမီသက်တမ်းကုန်ဆုံးတော့မည်ဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံသည် ၎င်း၏ ကြီးထွားလာသော နျူက လီးယားသိုလှောင်မှုတွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှပါဝင်မည့် လက်နက်ပြိုင်ဆိုင်မှုအသစ်တစ်ခု၏အန္တရာယ်ကို မြင့်တက်စေသည်။
ထရမ့်က တရုတ်နိုင်ငံအား လက်နက်ထိန်းချုပ်မှု၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်စေလိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး စားသုံးသူနှင့် ၎င်း၏ အကြီးဆုံးစက်ရုံအကြား စီးပွားရေးပြဿနာများသည် ပဋိပက္ခတစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေပါသည်။
ထရမ့်သည် ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်မှု အလုပ်အကိုင်များကို ပြန်လည်ရှင်သန်စေရန် ၎င်းမဟာဗျူဟာ၏ အဓိကအချက်အချာအဖြစ် သွင်းကုန်များအပေါ် အခွန်ကောက်ခံမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
နှစ်ဖက်စလုံးသည် ထရမ့်၏ ဧပြီလတွင် ပေကျင်းသို့ နိုင်ငံတော်ခရီးစဉ်အတွက် သဘောတူညီချက်များရှာဖွေရန် လုပ်ဆောင်နေကြသည်။ ထရမ့်နှင့် ရှီတို့သည် အောက်တိုဘာလတွင် တောင်ကိုရီးယားတွင် နောက်ဆုံးတွေ့ဆုံခဲ့ပြီး လက်ရှိကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက်ရရှိခဲ့သည်။
ရုန်းကန်နေရသော အမေရိကန်လယ်သမားများသည် ထရမ့်အတွက် ပြည်တွင်းနိုင်ငံရေး အဓိကမဲဆန္ဒနယ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံသည် ထိပ်တန်းစားသုံးသူဖြစ်သောကြောင့် ပဲပုပ်သည် အဓိကကျသည်။ ယခုနှစ် အမေရိကန်ပဲပုပ်၏ ပြည်ပရောင်းအားသည် တရုတ်နှင့် ကုန်သွယ်ရေးတင်းမာမှုများကြောင့် ၁၄ နှစ်အတွင်း အနိမ့်ဆုံးသို့ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။
ပဲပုပ်ဝယ်ယူမှုဖြစ်နိုင်ခြေနှင့်ပတ်သက်၍ မှတ်ချက်ပေးရန် ရိုက်တာသတင်းဌာန၏ တောင်းဆိုချက်ကို တရုတ်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ချက်ချင်းတုံ့ပြန်ခြင်းမရှိပါ။
ပဲပုပ်များအပြင် အမေရိကန်နှင့် တရုတ်ခေါင်းဆောင်များသည် အီရန်၊ ယူကရိန်းတွင် ရုရှား၏စစ်ပွဲ၊ လေယာဉ်များအကြောင်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။
တရုတ်နိုင်ငံသည် ဗင်နီဇွဲလား၏ အဓိက ရေနံဝယ်ယူသူဖြစ်ပြီး ယင်းရောင်းချမှုသည် ကာရာကတ်စ်အား ရေနံအတွက် အကြွေးသဘောတူညီချက်များဖြင့် ကြီးမားသောချေးငွေများကို ပေကျင်းသို့ ပြန်လည်ပေးဆပ်ရန် ကူညီပေးခဲ့သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ပြီးခဲ့သည့်လက သမ္မတ နီကိုလပ်စ် မာဒူရိုကို ရာထူးမှဖယ်ရှားခဲ့ပြီး တရုတ်နိုင်ငံသည် အမေရိကန်၏ စည်းကမ်းချက်များဖြင့် ဗင်နီဇွဲလားရေနံကို ဝယ်ယူရမည်ဟု အကြံပြုထားသည်။
Ref: channelnewsasia.com
#ယနေ့ခေတ်
ထရမ့်နှင့် ရှီတို့သည် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး ပြေလည်စေရန် ထိုင်ဝမ်အရေးနှင့် ပဲပုပ်ဝယ်ယူရေး ဆွေးနွေး အတွက် မှတ်ချက်များ 0 ခုရှိပါတယ်