ဝါရှင်တန်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇
အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဘုတ်အဖွဲ့ဟုခေါ်သော အစီအစဉ်တွင် ဗာတီကန်သည် ပါဝင်မည်မဟုတ်ကြောင်း ဗာတီကန်၏ ထိပ်တန်းသံတမန်အရာရှိ ကာဒီနယ် ပီထရိုပါရိုလင်က အင်္ဂါနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့ပြီး အကျပ်အတည်းအခြေအနေများကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန် ကြိုးပမ်းမှုများကို ကုလသမဂ္ဂမှ စီမံခန့်ခွဲသင့်ကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။
အမေရိကန်၏ ပထမဆုံးပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးနှင့် ထရမ့်၏မူဝါဒအချို့ကိုဝေဖန်သူ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး လီယိုအား ဇန်နဝါရီလက ဘုတ်အဖွဲ့တွင်ပါဝင်ရန် ဖိတ်ကြားခဲ့သည်။
အောက်တိုဘာလတွင် ပျက်စီးလွယ်သော အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးဆီသို့ ဦးတည်စေခဲ့သော ထရမ့်၏ ဂါဇာအစီအစဉ်အရ ဘုတ်အဖွဲ့သည် ဂါဇာ၏ ယာယီအုပ်ချုပ်မှုကို ကြီးကြပ်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ထရမ့်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူထားသည့် ဘုတ်အဖွဲ့ကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာပဋိပက္ခများကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန် တိုးချဲ့သွားမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ဘုတ်အဖွဲ့သည် ဂါဇာပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးဆိုင်ရာဆွေးနွေးရန် ပထမဆုံးအစည်းအဝေးကို ကြာသပတေးနေ့တွင် ဝါရှင်တန်၌ ကျင်းပမည်ဖြစ်သည်။
အီတလီနှင့် ဥရောပသမဂ္ဂတို့က ၎င်းတို့၏ကိုယ်စားလှယ်များသည် ဘုတ်အဖွဲ့တွင် မပါဝင်သောကြောင့် လေ့လာသူများအဖြစ် တက်ရောက်ရန် စီစဉ်ထားကြောင်း ပြောကြားသည်။
သန့်ရှင်းသော ဆီးနားသည် “ အခြားနိုင်ငံများကဲ့သို့ ထင်ရှားစွာမဟုတ်သော ၎င်း၏ထူးခြားသော သဘောသဘာဝကြောင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဘုတ်အဖွဲ့တွင် ပါဝင်မည်မဟုတ်ပါ” ဟု ပါရိုလင်က ပြောကြားခဲ့သည်။
“ စိုးရိမ်စရာတစ်ခုကတော့ နိုင်ငံတကာအဆင့်မှာ ဒီအကျပ်အတည်းအခြေအနေတွေကိုစီမံခန့်ခွဲမယ့် ကုလသမဂ္ဂက အဓိကဖြစ်သင့်တယ်ဆိုတာပါပဲ။ ဒါက ကျွန်တော်တို့ အခိုင်အမာပြောဆိုခဲ့တဲ့ အချက်တွေထဲက တစ်ခုပါ။” ဟု ဆိုသည်။
အခွင့်အရေးကျွမ်းကျင်သူများစွာက ထရမ့်သည် နိုင်ငံခြားနယ်မြေတစ်ခု၏ ကိစ္စရပ်များကိုကြီးကြပ်ရန် ဘုတ်အဖွဲ့တစ်ခုကို ကြီးကြပ်ခြင်းသည် ကိုလိုနီဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ဆင်တူသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ပြီးခဲ့သည့်လက စတင်ခဲ့သော ဘုတ်အဖွဲ့သည် ပါလက်စတိုင်းလူမျိုးတစ်ဦးမျှမပါဝင်ခြင်းအတွက်လည်း ဝေဖန်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။
နိုင်ငံများသည် ထရမ့်၏ ဖိတ်ကြားချက်ကို သတိထားတုံ့ပြန်ခဲ့ကြပြီး ဘုတ်အဖွဲ့သည် ကုလသမဂ္ဂကို ထိခိုက်စေနိုင်ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူများက စိုးရိမ်ခဲ့ကြသည်။ ဝါရှင်တန်၏ အရှေ့အလယ်ပိုင်း မဟာမိတ်အချို့ပါဝင်ခဲ့သော်လည်း ၎င်း၏အနောက်တိုင်းမဟာမိတ်များမှာ ယခုအချိန်အထိ ဝေးကွာနေခဲ့ကြသည်။
ဂါဇာအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို အောက်တိုဘာလတွင် စတင်ကတည်းက ပါလက်စတိုင်းရာပေါင်းများစွာနှင့် အစ္စရေးစစ်သားလေးဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သတင်းများထွက်ပေါ်ခဲ့ပြီး သဘောတူညီချက်ကို အကြိမ်ကြိမ်ချိုးဖောက်ခံခဲ့ရသည်။
ဂါဇာတွင် အစ္စရေး၏တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လူပေါင်း ၇၂,၀၀၀ ကျော်သေဆုံးခဲ့ပြီး ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှုအကျပ်အတည်းကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ကာ ဂါဇာ၏ လူဦးရေတစ်ရပ်လုံးကို ပြည်တွင်း၌ အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်စေခဲ့သည်။
အခွင့်အရေးကျွမ်းကျင်သူများစွာ၊ ပညာရှင်များနှင့် ကုလသမဂ္ဂစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတစ်ခုက ၎င်းသည် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် ဟားမတ်စ်ဦးဆောင်သော စစ်သွေးကြွများက လူ ၁၂၀၀ ကိုသတ်ဖြတ်ပြီး ၂၅၀ ကျော်ကို ဓားစာခံအဖြစ် ဖမ်းဆီးပြီးနောက် အစ္စရေးက ၎င်း၏လုပ်ရပ်များကို ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်ခုခံကာကွယ်ခြင်းဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။
လီယိုသည် ဂါဇာဒေသရှိ အခြေအနေများကို အကြိမ်ကြိမ်ရှုတ်ချခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့ကက်သလစ်ဘာသာဝင် ၁.၄ ဘီလီယံ၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သော ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးသည် နိုင်ငံတကာဘုတ်အဖွဲ့များတွင် ရှားရှားပါးပါးသာ ပါဝင်လေ့ရှိသည်။ ဗာတီကန်တွင် ကျယ်ပြန့်သော သံတမန်ရေးရာဝန်ဆောင်မှုရှိပြီး ကုလသမဂ္ဂတွင် အမြဲတမ်းလေ့လာသူဖြစ်သည်။
Ref: reuters.com
#ယနေ့ခတ်
ဗာတီကန်က ထရမ့်၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဘုတ်အဖွဲ့တွင် ပါဝင်မည်မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြား အတွက် မှတ်ချက်များ 0 ခုရှိပါတယ်