မနီလာ၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅
အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌက သံတမန်တစ်ဦးကို နှစ်စဉ်ခန့်အပ်သည့် လက်ရှိစနစ်ကို အစားထိုးရန်အတွက် မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဘုံသဘောတူညီချက်ငါးချက်နှင့် အထူးသံတမန်ရာထူး ရေရှည်ခန့်အပ်ခြင်းကို ပြန်လည်သုံးသပ်ရန် စဉ်းစားနေကြောင်း ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာသီရီဆာ လာဇာရိုက ပြောကြားသည်။
မကြာသေးမီကပြုလုပ်သည့် Thai PBS ‘Tanloke’ အစီအစဉ်နှင့် အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် လာဇာရိုက မြန်မာနိုင်ငံနှင့်ဆက်ဆံရာတွင် အာဆီယံဘုံသဘောတူညီချက်ငါးချက်သည် အာဆီယံအဖွဲ့၏အခြေခံအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေသော်လည်း အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများစွာသည် စီဘူးတွင်ကျင်းပသော အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ၏ သံတမန်ရေးပြန်လည်ချိန်ညှိရန် အတွေးအခေါ်ကို တင်ပြခဲ့ကြသည်ဟု ပြောကြားသည်။
“အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ဘုံသဘောတူညီချက်ငါးချက်ကို ပြန်လည်သုံးသပ်သင့်တယ်လို့ ကျွန်မထင်ပါတယ်” ဟု သူမကပြောကြားခဲ့ပြီး အာဆီယံသည် သဘောတူညီချက်ဖြင့် လုပ်ဆောင်နေပြီး အဆိုပါချဉ်းကပ်မှုကို ချိန်ညှိမှုတစ်စုံတစ်ရာသည် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအကြား သဘောတူညီချက်လိုအပ်ကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားသည်။
အာဆီယံ၏ မြန်မာနိုင်ငံနှင့်ဆက်ဆံရေးတွင် ဆက်လက်တည်တံ့စေရန်အတွက် အထူးသံတမန်အတွက် ရေရှည်ရာထူးတစ်ခု ဖန်တီးနိုင်ခြေကိုလည်း ဆွေးနွေးခဲ့ပြီး အကြီးတန်းအရာ ရှိများအား အဆိုပြုချက်ကို ဆက်လက်လေ့လာရန် တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့သည်။
ယခုနှစ်တွင် မလေးရှားနိုင်ငံထံမှ အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံက ရယူပြီးနောက် အာဆီယံ ၁၁ နိုင်ငံပါဝင်သော အဖွဲ့၏ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် လာဇာရိုက လက်ရှိတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည်။ သူမသည် အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးသံတမန်အဖြစ်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။
ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံသည် အာဆီယံအနေဖြင့် အထူးသံတမန်တစ်ဦးကို ရေရှည်ခန့်အပ်သင့်သည်ဟုမြင်ကြောင်း သူမကပြောကြားခဲ့ပြီး အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ စဉ်ဆက်မပြတ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရန်လိုအပ်ကြောင်း အလေးပေးပြောကြားသည်။
“အတိတ်က ဘာတွေဖြစ်ပျက်ခဲ့လဲဆိုတာကို သိရှိထားသင့်ပါတယ်” ဟု လာဇာရိုက ပြောကြားခဲ့ပြီး လက်ရှိရာထူးတွင် ယခင်ဥက္ကဋ္ဌ၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို အားကိုးခဲ့ပြီး မလေးရှားနိုင်ငံမှ ပံ့ပိုးကူညီခဲ့သည့်အရာများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန် ရည်ရွယ်ထားကြောင်း ထောက်ပြခဲ့သည်။
လက်ရှိလုပ်ငန်းစဉ်အရ အဖွဲ့ဝင် ၁၀ နိုင်ငံအကြား အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကို နှစ်စဉ်အလှည့်ကျ ထမ်းဆောင်နေပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏အခန်းကဏ္ဍကိုကိုင်တွယ်ရန် အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ၏ ကိုယ်ပိုင်အထူးသံတမန်ကိုခန့်အပ်သည်။
အဆိုပြုထားသော ပြန်လည်သုံးသပ်ချက်ရှိနေသော်လည်း ဘုံသဘောတူညီချက်ငါးချက်သည် အာဆီယံ၏ မြန်မာနိုင်ငံနှင့်ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုကို ဆက်လက်လမ်းညွှန်ပေးမည်ဖြစ်ပြီး အာဆီယံပဋိဉာဉ်စာတမ်းနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးစာချုပ်အပါအဝင် အဖွဲ့၏အဓိကမူများတွင် ခိုင်မာစွာ ဆက်လက်တည်ရှိနေမည်ဖြစ်ကြောင်း လာဇာရိုက အလေးပေးပြောကြားသည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် အတည်ပြုခဲ့သော သဘောတူညီချက်တွင် အကြမ်းဖက်မှုများကို ချက်ချင်းရပ်တန့်ရန်၊ ဘက်အားလုံးပါဝင်သည့် ဆွေးနွေးမှုများ၊ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကူအညီများနှင့် သက်ဆိုင်သူအားလုံးနှင့်တွေ့ဆုံရန် အထူးသံတမန်အား လာရောက်လည်ပတ်ခွင့်ပြုရန် တောင်းဆိုထားသည်။
အထူးသံတမန်အနေဖြင့် လာဇာရိုက သူမသည် သဘောတူညီချက်နှင့်အညီ မြန်မာစစ်ဘက်ခေါင်းဆောင်များနှင့် အခြားသက်ဆိုင်သူများအပါအဝင် နှစ်ဖက်စလုံးကို ထိတွေ့ဆက်ဆံခဲ့ပြီး အကြီးတန်းအရာရှိများနှင့်တွေ့ဆုံရန် နေပြည်တော်သို့သွားရောက်ခြင်းနှင့် ဖိလစ်ပိုင်ရှိ သက်ဆိုင်သူများနှင့် ဆွေးနွေးမှုများပြုလုပ်ရန် ပါဝင်သည်။
ဤသည်မှာ မလေးရှားနိုင်ငံက ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ယူစဉ်အတွင်း ပထမဆုံးစတင်ခဲ့သော လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
အာဆီယံ၏ ပါဝင်ဆောင်ရွက်မှုအတွက် အဓိကစံနှုန်းနှစ်ခု ကျန်ရှိနေသေးကြောင်း သူမက ပြောကြားခဲ့သည်။ ရန်လိုမှုများအားရပ်တန့်ခြင်းနှင့် ထိရောက်သော လူသားချင်းစာနာ ထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ဝင်ရောက်ခွင့်ဟု ဆိုသည်။
*အင်တာဗျူးကို ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ ရက် ည ၉ နာရီတွင် Channel 3 ရှိ Thai PBS Tanloke အစီအစဉ်တွင် ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။
Ref: world.thaipbs.or.th
#ယနေ့ခေတ်
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးအစီအစဉ်နှင့် ရေရှည်သံတမန်ရေးကို ပြန်လည်သုံးသပ်ရန် အာဆီယံစဉ်းစားနေ အတွက် မှတ်ချက်များ 0 ခုရှိပါတယ်