ဝါရှင်တန်၊ မေ ၂၂
သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့်အား အီရန်နှင့်စစ်ပွဲမှ နုတ်ထွက်ရန် ဖိအားပေးမည့် ဥပဒေပြုရေးကို ပယ်ဖျက်မဲရရှိရန် ကြာသပတေးနေ့တွင် ရီပတ်ဘလီကန်များသည် ရုန်းကန်နေရပြီး ယင်းကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ စီစဉ်ထားသည့် မဲခွဲဆုံးဖြတ်မှုများကို ဇွန်လအထိ ရွှေ့ဆိုင်းထားသည်။
ဒီမိုကရက်များတင်သွင်းသော စစ်ပွဲအာဏာဆုံးဖြတ်ချက်ကို အောက်လွှတ်တော်က မဲခွဲဆုံးဖြတ်ရန် စီစဉ်ထားပြီး ၎င်းသည် ထရမ့်၏ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုကို ထိန်းချုပ်မည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ရီပတ်ဘလီကန်များသည် ဥပဒေကြမ်းကို အနိုင်ယူရန် မဲအရေအတွက်မရရှိနိုင်ကြောင်း ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သိရှိလာသည်နှင့်အမျှ ရီပတ်ဘလီကန်ခေါင်းဆောင်များက မဲခွဲဆုံးဖြတ်ရန် ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းမှာ ထရမ့်သည် ကွန်ဂရက်၏ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ လွန်ခဲ့သောနှစ်လကျော်က စတင်ခဲ့သော စစ်ပွဲအတွက် ကွန်ဂရက်တွင် ထောက်ခံမှုကျဆင်းသွားခြင်း၏ နောက်ဆုံးလက္ခဏာဖြစ်သည်။
“ကျွန်တော်တို့မှာ မေးခွန်းမထုတ်ဘဲ မဲတွေရခဲ့တာ သူတို့သိပါတယ်၊ ရလဒ်အနေနဲ့ သူတို့က နိုင်ငံရေးကစားကွက်တစ်ခုကို ကစားနေကြတာပါ” ဟု ဥပဒေကြမ်းကိုထောက်ခံခဲ့သော ဒီမိုကရက်တစ်အမတ် ဂရီဂိုရီ မိခ်စ်က ပြောကြားသည်။
အထက်လွှတ်တော်ရှိ ရီပတ်ဘလီကန်များသည် ယခုအပတ်အစောပိုင်းတွင် နောက်ဆုံးမဲခွဲဆုံးဖြတ်မှုသို့ ရောက်ရှိခဲ့သော နောက်ထပ်စစ်ပွဲအာဏာဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပယ်ဖျက်ရန် မဲများရရှိရန်လည်း လုပ်ဆောင်နေကြပြီး ရီပတ်ဘလီကန်အထက်လွှတ်တော်အမတ်လေးဦးက မဲခွဲဆုံးဖြတ်မှုကိုထောက်ခံခဲ့ပြီး အခြားသုံးဦးက မဲခွဲဆုံးဖြတ်မှုတွင် မပါဝင်ခဲ့ပေ။
လွှတ်တော်ခေါင်းဆောင်များ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များက ထရမ့်၏ စစ်ပွဲကိုင်တွယ်ပုံအပေါ် နိုင်ငံရေးထောက်ခံမှုကို ထိန်းသိမ်းရန် ရီပတ်ဘလီကန်များ ရုန်းကန်နေရကြောင်း ပြသနေသည်။ အောက်ခြေအဆင့် ရီပတ်ဘလီကန်များသည် ပဋိပက္ခနှင့်ပတ်သက်၍ သမ္မတကိုဆန့်ကျင်ရန် ပိုမိုဆန္ဒရှိနေကြသည်။
လွှတ်တော် ရီပတ်ဘလီကန်ခေါင်းဆောင် Steve Scalise က မဲပေးခွင့်မရှိသော ဥပဒေပြုအမတ်များ မဲပေးခွင့်ရစေရန် မဲပေးခြင်းကို ရွှေ့ဆိုင်းထားကြောင်း သတင်းထောက်များအား ပြောကြားခဲ့သည်။ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ မိုက်ဂျွန်ဆင်သည် လွှတ်တော်ခန်းမမှ ထွက်ခွာသွားချိန်တွင် သတင်းထောက်များ၏ မေးခွန်းများကို မဖြေကြားခဲ့ပါ။
အမေရိကန်ကွန်ဂရက်တွင် အီရန်စစ်ပွဲအပေါ် စိတ်ပျက်မှုများ တိုးပွားလာ
ဟော်မို့ဇ်ရေလက်ကြား အကျပ်အတည်းကြောင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေပြီး အမေရိကန်တွင် ဓာတ်ဆီဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်နေချိန် အမေရိကန်ကွန်ဂရက်တွင် စစ်ပွဲအပေါ် စိတ်ရှည်သည်းခံမှု နည်းပါးလာသည်။ လွှတ်တော်၏ နောက်ထပ်စစ်ပွဲအာဏာဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုကို ပြီးခဲ့သည့်အပတ်က အတည်ပြုရန် နီးကပ်လာခဲ့ပြီး ရီပတ်ဘလီကန်သုံးဦးက ထောက်ခံမဲပေးခဲ့ကြသောကြောင့် တူညီသောမဲဖြင့်ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။
လွှတ်တော်နိုင်ငံခြားရေးရာကော်မတီ၏ ထိပ်တန်းဒီမိုကရက်တစ်အမတ် ဂရီဂိုရီမီးခ်က ယခုတစ်ကြိမ်တွင် မဲများကို “ထိန်းချုပ်” ထားကြောင်း ပြောကြားသည်။
“အီရန်စစ်ပွဲကို မထောက်ခံတဲ့ အမေရိကန်ပြည်သူတွေရဲ့စကားကို နောက်ဆုံးတော့ လူတွေနားထောင်လာကြပါပြီ၊ စစ်ပွဲက ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံအတွက် ဘယ်လောက်ထိ ပျက်စီးစေခဲ့လဲဆိုတာကိုမြင်တဲ့ ရီပတ်ဘလီကန်တွေ ပိုများလာတယ်လို့ ကျွန်တော်ထင်ပါတယ်” ဟု ဝါရှင်တန်ပြည်နယ်မှ ဒီမိုကရက်တစ်လွှတ်တော်အမတ် အက်ဒမ်စမစ်က ပြောကြားသည်။
ပြီးခဲ့သည့်အပတ်က စစ်ပွဲအာဏာဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကန့်ကွက်မဲပေးခဲ့သည့် တစ်ဦးတည်းသော မိန်းပြည်နယ်မှဒီမိုကရက်တစ်အမတ် ဂျားထ်ဂိုလ်ဒန်းက နောက်တစ်ကြိမ်တွင် ဥပဒေ ပြုရေးကို ထောက်ခံမဲပေးမည်ဟု ပြောကြားသည်။
ပူးတွဲကြေညာချက်တစ်စောင်တွင် အောက်လွှတ်တော် ဒီမိုကရက်တစ်ခေါင်းဆောင် ဟက်ကင်းမ်ဂျက်ဖရီနှင့် အခြားကော်မတီခေါင်းဆောင်များက ရီပတ်ဘလီကန်များသည် မဲပေးရန် “ကြောက်တတ်သူ” များဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားသည်။
“ကျွန်ုပ်တို့၏ အောက်မေ့ဖွယ်နေ့တွင် ကျဆုံးသွားသော သူရဲကောင်းများကို အသိအမှတ်ပြုရန် ပြင်ဆင်နေသော်လည်း အောက်လွှတ်တော် ရီပတ်ဘလီကန်များသည် ပေါ့ဆစွာ အန္တရာယ်ကျရောက်စေခဲ့သည့် ရဲရင့်သော စစ်မှုထမ်းများကို လာရောက်တာဝန်ခံရန် ငြင်းဆန်ကြသည်” ဟု ၎င်းတို့က ထပ်လောင်းပြောကြားသည်။
အီရန်၏ နျူကလီးယားစွမ်းရည်များကို ဖျက်ဆီးရန် ထရမ့်၏ကြိုးပမ်းမှုများကို ရီပတ်ဘလီကန်များက ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ထောက်ခံခဲ့ကြသော်လည်း အချို့က လွှတ်တော်၏ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ စစ်ပွဲဆင်နွှဲရန် သမ္မတ၏ တရားဝင်အချိန်ဇယားသည် သက်တမ်းကုန်ဆုံးသွားပြီဟု ယခုအခါ ပြောဆိုနေကြသည်။ ၁၉၇၃ ခုနှစ် စစ်အင်အားဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ သမ္မတများသည် စစ်ရေးပဋိပက္ခတွင်ပါဝင်ရန် ရက်ပေါင်း ၆၀ အခွင့်အရေးရှိပြီး ကွန်ဂရက်က စစ်ကြေငြာခြင်း သို့မဟုတ် စစ်ရေးအင်အားအသုံးပြုမှုကို ခွင့်ပြုခြင်းမပြုမီဖြစ်သည်။
“ကျွန်တော်တို့ ရက်ပေါင်း ၆၀ ကျော်သွားပြီဖြစ်လို့ မဲပေးဖို့အတွက် ကျွန်တော်တို့ဆီ ယူလာရမှာပါ။ ကျွန်တော်တို့က ဥပဒေကိုလိုက်နာနေပါတယ်” ဟု ပင်ဆယ်ဗေးနီးယားပြည်နယ် ရီပတ်ဘလီကန်လွှတ်တော်အမတ် ဘရိုင်ယန်ဖစ်ဇ်ပက်ထရစ်က ပြောကြားခဲ့ပြီး စစ်အင်အားဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်အတွက် မဲပေးရန်စီစဉ်ထားကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။
စစ်အင်အားဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှု
အီရန်နှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲမှုကြောင့် စစ်အင်အားဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်၏ လိုအပ်ချက်များသည် အကျုံးမဝင်တော့ကြောင်း အိမ်ဖြူတော်က ငြင်းခုံသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ထရမ့်က ယခုအပတ်အစောပိုင်းတွင် အီရန်ကိုနောက်ထပ် တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခု အမိန့်ပေးရန် တစ်နာရီသာလိုတော့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သော်လည်း ပင်လယ်ကွေ့မဟာမိတ်များက စစ်ပွဲကိုအဆုံးသတ်ရန် ညှိနှိုင်းမှုများတွင် ပါဝင်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သောကြောင့် ရွှေ့ဆိုင်းထားခဲ့သည်။
သို့တိုင် စစ်အင်အားဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ယခုအချိန်အထိ ကန့်ကွက်မဲပေးခဲ့သော ရီပတ်ဘလီကန် အထက်လွှတ်တော်အမတ် သွန်မ်တီလ်လစ်က ထရမ့်အစိုးရ၏ ရပ်တည် ချက်အပေါ် အထူးသဖြင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ပိထ်ဟက်ဆက်၏ ရပ်တည်ချက်အပေါ် စိတ်ပျက်မိကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။
“လက်ရှိအခြေအနေ ပိထ် ဟက်ဆက်က သူဘယ်လောက် အရည်အချင်းမပြည့်မီဘူးဆိုတာကို ပြသနေပါတယ်” ဟု တီလ်လစ်က သတင်းထောက်များအား ပြောကြားခဲ့ပြီး စစ်အင်အားအသုံးပြုရန် ခွင့်ပြုချက်အတွက် မဲပေးရန်ဆန္ဒရှိကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။
ယခုအပတ်အစောပိုင်းတွင် ဒီမိုကရက်တစ် အထက်လွှတ်တော်အမတ်များသည် လက်ဝဲယိမ်းစစ်ပြန်များ၏ ရှေ့နေအဖွဲ့ VoteVets နှင့်အတူ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က လွှတ်တော်အပြင်ဘက်တွင် စုဝေးခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည်လွှတ်တော်မြက်ခင်းပြင်တွင် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ဓာတ်ဆီဈေးနှုန်းသည် ၄.၅၃ ဒေါ်လာအထိ မြင့်တက်လာကြောင်း ဆိုင်းဘုတ်များ ချိတ်ဆွဲထားကြသည်။
အီရတ်စစ်ပွဲတွင် Air National Guard နှင့်အတူ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော အီလီနွိုက် ဒီမိုကရက်တစ် အထက်လွှတ်တော်အမတ် တမ်မီ ဒက်ဝေါ့သ်က အီရန်စစ်ပွဲသည် ထရမ့်အတွက် မဟာဗျူဟာမြောက် အမှားတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ငြင်းခုံခဲ့သည်။
“ထရမ့်က စစ်ပွဲတစ်ခုကိုစတင်ခဲ့ပြီး အရင်ကထက် အခြေအနေတွေ ပိုဆိုးစေခဲ့တယ်” ဟု ဒက်ဝေါ့သ်က အီရန်၏ခေါင်းဆောင်မှုအသစ်နှင့် နိုင်ငံ၏ပိတ်ဆို့မှုများကို လျှော့ချရန်ဆန္ဒကို ညွှန်ပြပြီး ပြောကြားသည်။
ဆယ်စုနှစ်များစွာ အမေရိကန်၏ ရန်သူနိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သော အီရန်ကို တိုက်ရိုက်ရင်ဆိုင်ရန် ရဲရင့်သောလုပ်ဆောင်ချက်ဟု ဆိုသည့်အတိုင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့သည့်အတွက် ထရမ့်အား ရီပတ်ဘလီကန်ခေါင်းဆောင်များက ချီးကျူးဂုဏ်ပြုခဲ့ကြသည်။
“ကျွန်တော်က အမေရိကန်ပါ။ ရိုက်နှက်ခံရပြီး ထွက်သွားပြီး မဖြစ်ပျက်ခဲ့သလိုဟန်ဆောင်တာကို ကျွန်တော်မယုံကြည်ပါဘူး” ဟု အောက်လွှတ်တော် နိုင်ငံခြားရေးရာကော်မတီ၏ ရီပတ်ဘလီကန်ဥက္ကဋ္ဌ ကိုယ်စားလှယ် ဘရိုင်ယန်မက်စ်က ပြောကြားသည်။
ကွန်ဂရက်အတွက် စစ်ပွဲအာဏာဆုံးဖြတ်ချက်ကို အတည်ပြုရန် အရှိန်အဟုန် မြင့်တက်လာခြင်းသည် စစ်ရေးပဋိပက္ခများအပေါ် နောက်ဆုံးအာဏာရှိသူသည် မည်သူဖြစ်သည်ကို တရားဝင်ငြင်းခုံမှုတစ်ခုဆီသို့ ဦးတည်သွားစေနိုင်သည်။
အောက်လွှတ်တော်တွင်တင်ပြသော ဥပဒေပြုရေးသည် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်စလုံးကို အတည်ပြုပါက ထရမ့်၏ လက်မှတ်မပါဘဲ အသက်ဝင်မည်ဟု ဥပဒေပြုအမတ်များက ပြောကြားခဲ့သည့် ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။
သို့သော် ထရမ့်က ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲကာလတွင် ကွန်ဂရက်မှအတည်ပြုခဲ့သော ၁၉၇၃ ခုနှစ် ဥပဒေသည် နိုင်ငံခြားပဋိပက္ခများအပေါ် ၎င်း၏အာဏာကို ပြန်လည်ရယူရန် ကြိုးပမ်းမှုတွင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် မညီကြောင်းလည်း ငြင်းခုံခဲ့သည်။
Ref: apnews.com
ယနေ့ခေတ်
ရီပတ်ဘလီကန်များသည် အီရန်စစ်ပွဲဆုံးဖြတ်ချက်ကို မဲခွဲဆုံးဖြတ်ရန် ဆိုင်းငံ့ထား အတွက် မှတ်ချက်များ 0 ခုရှိပါတယ်