ရန်ကုန်၊ ဇူလိုင် ၃
သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် ရာထူးတာဝန်ယူပြီးနောက် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း (အာဆီယံ) အဖွဲ့ ဝင်နိုင်ငံတစ်ခုသို့ ပထမဆုံးခရီးစဉ်အဖြစ် ဇူလိုင် ၃ ရက်၊ သောကြာနေ့တွင် လာအိုနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် လာအိုသမ္မတ သောင်လွန်ဆီဆုလစ်နှင့် မြို့တော်ဗီယင်ကျန်းတွင် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး အာကာသနည်းပညာတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် သဘောတူညီချက်အပါအ ဝင် နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (MOU) အများအပြားကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။
ဒေသတွင်းအဖွဲ့ဝင်အချို့သည် မြန်မာစစ်တပ်၏ ကျောထောက်နောက်ခံပြုအစိုးရနှင့် ဆက်ဆံရာတွင် အလားအလာရှိသော အပြောင်းအလဲတစ်ခုကို ညွှန်ပြနေသောကြောင့် ဤခရီး စဉ်သည် ဒေသတွင်းပထဝီနိုင်ငံရေးဒိုင်းနမစ်အတွက် အရေးပါသည်ဟု လေ့လာသုံးသပ်သူများက ပြောကြားသည်။
ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဧပြီလတွင် တပ်မတော်အစိုးရအကြီးအကဲမှ အရပ်သားခေါင်းဆောင်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
လာအိုနိုင်ငံသည် ယခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အပြန်အလှန်ဆက်ဆံရေးဖလှယ်ခဲ့ပြီး လာအို-မြန်မာချစ်ကြည်ရေးအသင်းဦးဆောင်သည့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် နေပြည်တော်သို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။
အဆိုပါနှစ်နိုင်ငံသည် ပြီးခဲ့သည့်လက အဆင့်မြင့်ဖလှယ်မှုများကို အပြန်အလှန်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ လာအိုစစ်ဘက်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာရောက်လည်ပတ်ခဲ့ပြီး လာအိုနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး သွန်ဆာဗန် ပွန်ဗီဟိန်းသည် မြို့ တော်နေပြည်တော်တွင် ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။
ယခင်ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုများက ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ ဗီယင်ကျန်းခရီးစဉ်အတွက် လမ်းခင်းပေးခဲ့သည်။

အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး
ပြီးခဲ့သည့်လက ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် မြန်မာ့အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံကြီးများဖြစ်သည့် အိန္ဒိယနှင့် တရုတ်နိုင်ငံများသို့ တရားဝင်သွားရောက်လည်ပတ်ခဲ့သည်။
ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်နှင့် ဘေဂျင်းတွင်တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး ကုန်သွယ်ရေး၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုနှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကဲ့သို့ နယ်ပယ်များတွင် သဘောတူညီချက် ၁၈ ခု ရရှိခဲ့သည်။
တရုတ်နိုင်ငံ၏ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ်မူဝါဒသည် ဝင်ရောက်မစွက်ဖက်ရေးမူဖြစ်ပြီး ဘေဂျင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံကို ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ပြန်လည်သင့်မြတ်ရေး ဖော်ဆောင်ရန်၊ နယ်စပ်တစ်လျှောက် တည်ငြိမ်မှုသေချာစေရေးကို တစ်ခါတစ်ရံတိုက်တွန်းခဲ့သည်။
ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ ငါးရက်ကြာ နိုင်ငံတော်ခရီးစဉ်အတွင်း ဝန်ကြီးချုပ် နာရန်ဒရာ မိုဒီနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး ခေါင်းဆောင်နှစ်ဦးသည် ကုန်သွယ်ရေး၊ ချိတ်ဆက်မှုနှင့် ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။
မြန်မာနှင့် အိန္ဒိယတို့သည် ၁၆၄၃ ကီလိုမီတာရှည်လျားသော ကုန်းတွင်းနယ်နိမိတ်ကို မျှဝေသုံးစွဲနေသောကြောင့် လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ကုန်သွယ်ရေးသည် နှစ်နိုင်ငံဆက် ဆံရေးတွင် အရေးကြီးသောကိစ္စရပ်များဖြစ်လာသည်။
ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ ခရီးစဉ်နောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာစစ်တပ်သည် နှစ်ပေါင်းများစွာ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်နေသော အိန္ဒိယ-မြန်မာ ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရန် ကြိုးပမ်းမှုတွင် သူပုန်တပ်ဖွဲ့များထံမှ နယ်မြေများကို ပြန်လည်ရယူရန် ဖိအားပေးခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် လုပ်ကိုင်နေသည့် ရှေ့နေအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သော Tampadipa Institute ဒါရိုက်တာ ဦးခင်ဇော်ဝင်းက တရုတ်၊ အိန္ဒိယတို့နှင့် နယ်စပ်ချင်းထိစပ်နေခြင်းကြောင့် နေပြည်တော်အနေဖြင့် အိမ်နီးချင်းနှစ်နိုင်ငံနှင့် ကောင်းမွန်သည့်ဆက်ဆံရေးကို ထိန်းသိမ်းရန်အရေးကြီးကြောင်း မှတ်ချက်ပြုသည်။
မြန်မာသည် အိန္ဒိယနှင့် အရှေ့တောင်အာရှကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ကုန်းလမ်းစင်္ကြံတစ်ခုအဖြစ်လည်း တည်ရှိနေသည်။
“မြန်မာဟာ တရုတ်၊ အိန္ဒိယ နှစ်နိုင်ငံလုံးနဲ့ နယ်စပ်အရှည်ရှိတဲ့ တစ်ခုတည်းသော အာဆီယံနိုင်ငံဖြစ်ပါတယ်။ တခြားအာဆီယံနိုင်ငံတွေထဲမှာ အိန္ဒိယနဲ့ နယ်စပ်ချင်းထိစပ်နေတာ မရှိပါဘူး” ဟု ဦးခင်ဇော်ဝင်းက ပြောကြားသည်။
ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ အိန္ဒိယနှင့် တရုတ်နိုင်ငံသို့ သံတမန်ခရီးစဉ်များသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အကျိုးရှိစေပြီး ၎င်း၏ခေါင်းဆောင်မှုအတွက် တရားဝင်မှုကို ပိုမိုပေးစွမ်းနိုင်ပြီး၊ ယင်းဆက်ဆံရေးသည် နှစ်နိုင်ငံစလုံး၏ မဟာဗျူဟာမြောက် အကျိုးစီးပွားများကိုလည်း အထောက်အကူပြုကြောင်း လေ့လာသုံးသပ်သူများက ပြောကြားပြီး၊ အာဆီယံနှင့် ဆက်ဆံရာတွင် မြန်မာနိုင်ငံကို အားသာချက်အဖြစ် အသုံးပြုနိုင်ကြောင်း ပြောကြားကြသည်။
အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုကဲ့သို့သော နိုင်ငံတကာရာဇဝတ်မှုများကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရာတွင် အထူးသဖြင့် မြန်မာနှင့် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင် ကမ္ဘောဒီးယားသည် အဓိကဗဟိုချက်အဖြစ် ပေါ်ထွက်လာခြင်းနှင့်အတူ ထိရောက်သော အကောင်အထည်ဖော်မှုသည် နိုင်ငံနယ်နိမိတ်များကို ဖြတ်ကျော်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအပေါ် မူတည်ကြောင်း ဦးခင်ဇော်ဝင်းက ပြောကြားသည်။
အာဆီယံ၏ရပ်တည်ချက်
အာဆီယံသည် မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ၎င်း၏ရပ်တည်ချက် ခိုင်မာစွာဆက်လက်တည်ရှိနေမည်ဟု မျှော်လင့်ရပြီး ဦးမင်းအောင်လှိုင် သို့မဟုတ် ၎င်း၏နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးသည် ဒေသတွင်းအုပ်စု၏ အစည်းအဝေးများကို ကိုယ်တိုင်မတက်ရောက်နိုင်မီ သဘောတူညီထားသော အချက်ငါးချက်ပါ ဘုံသဘောတူညီချက် ငြိမ်းချမ်းရေးအစီအစဉ်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် တောင်းဆိုထားကြောင်း လေ့လာသုံးသပ်သူများက ပြောကြားသည်။
အာဆီယံသည် ထိုကဏ္ဍတွင် စည်းလုံးညီညွတ်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း ဆက်လက်အလေးပေးပြောကြားနေသော်လည်း အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံချင်းစီသည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ၎င်းတို့၏ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုကို တိုးမြှင့်လျက်ရှိသည်။
အာဆီယံအဖွဲ့ဝင် ၁၁ နိုင်ငံအနက် ငါးနိုင်ငံသည် ယခုနှစ်အစမှစ၍ ၎င်းတို့၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများကို မြန်မာနိုင်ငံသို့စေလွှတ်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့မှာ ဖိလစ်ပိုင်၊ ထိုင်း၊ မလေးရှား၊ အင်ဒိုနီးရှားနှင့် လာအိုတို့ဖြစ်သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး စီဟာဆတ် ဖောင်ကက်ကေးအိုသည် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် အာဆီယံနှင့်ကွာဟချက်ကို ပေါင်းကူးပေးရန် မြန်မာနိုင်ငံကိုကူညီမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။
Ref: channelnewsasia.com
ဓာတ်ပုံ – PPIB
ယနေ့ခေတ်
သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတစ်ခုသို့ ပထမဆုံးခရီးစဉ်အဖြစ် လာအိုနိုင်ငံသို့ရောက်ရှိ အတွက် မှတ်ချက်များ 0 ခုရှိပါတယ်