ဂျီနီဗာ၊ ဇူလိုင် ၃
အယ်လ်နီညိုသည် ဇူလိုင်လနှင့် စက်တင်ဘာလအတွင်း ပြင်းထန်သောအခြေအနေတစ်ခုအဖြစ် အလျင်အမြန်ပြောင်းလဲလာမည်ဖြစ်ပြီး ပြင်းထန်သောရာသီဥတုဖြစ်နိုင်ခြေကို ပိုမိုမြင့်မားစေကြောင်း ကုလသမဂ္ဂမိုးလေဝသနှင့် ရာသီဥတုအေဂျင်စီက ဇူလိုင် ၃ ရက်၊ သောကြာနေ့တွင် သတိပေးခဲ့သည်။
ကမ္ဘာ့မိုးလေဝသအဖွဲ့အစည်းက အယ်လ်နီညိုသည် စတင်ခဲ့ပြီဖြစ်ပြီး လျင်မြန်စွာအားကောင်းလာမည်ဟု ပြောကြားခဲ့ကာ နိုင်ငံများအား သက်ရောက်မှုအ တွက် အသင့်ပြင်ထားရန် သတိပေးခဲ့သည်။
အယ်လ်နီညိုသည် အလယ်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်း အီကွေတာပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာရှိ ရေမျက်နှာပြင်အပူချိန်များကို ပူနွေးစေပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ လေတိုက်နှုန်း၊ ဖိ အားနှင့် မိုးရွာသွန်းမှုပုံစံများကို ပြောင်းလဲစေသည့် သဘာဝရာသီဥတုဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
၎င်းသည် ပုံမှန်အားဖြင့် နှစ်နှစ်မှ ခုနစ်နှစ်တစ်ကြိမ် ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိပြီး ကိုးလမှ ၁၂ လခန့် ကြာမြင့်သည်။
အယ်လ်နီညိုနှင့် ၎င်း၏ဆန့်ကျင်ဘက် လာနီညာအကြားတွင် အခြေအနေများပြောင်းလဲနေပြီး ကြားနေအခြေအနေများရှိသည်။
WMO ၏ လစဉ် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရာသီအလိုက် ရာသီဥတုနောက်ဆုံးအခြအနေသည် “ဇူလိုင်-စက်တင်ဘာလအတွင်း ပြင်းထန်သော အယ်လ်နီညိုအဖြစ် အလျင်တိုးတက်လာမည်” ဟု ညွှန်ပြသည်။
ကုလသမဂ္ဂအေဂျင်စီသည် အယ်လ်နီညိုဖြစ်ရပ်များကို အားနည်း၊ အလယ်အလတ်၊ အားကောင်းသော သို့မဟုတ် အလွန်အားကောင်းသောအဆင့်အဖြစ် အမျိုးအစားခွဲခြားထားပြီး အဆိုပါလေးခုအနက် တတိယအမြင့်ဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိရန် သတ်မှတ်ထားသည်။
“အပူပိုင်းပစိဖိတ်ဒေသတွင် အယ်လ်နီညိုအခြေအနေများ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး လာမည့်လများအတွင်း အလျင်အမြန်အားကောင်းလာမည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။ ကမ္ဘာ့နေရာအများအပြားတွင် အစွန်းရောက်ရာသီဥတုဖြစ်ရပ်များဖြစ်နိုင်ခြေကို တိုးမြင့်စေသည်” ဟု WMO က ပြောကြားသည်။
အပူလှိုင်းအန္တရာယ်များ
ဂျီနီဗာအခြေစိုက်အေဂျင်စီက ထိပ်တန်းကမ္ဘာ့ရာသီဥတုစင်တာများမှ မော်ဒယ်အမျိုးမျိုးကိုအသုံးပြု၍ ထုတ်ပြန်သော ခန့်မှန်းချက်များသည် အလယ်နှင့် အရှေ့ပိုင်း အီကွေတာပစိဖိတ်ဒေသတစ်လျှောက် သမုဒ္ဒရာအပူချိန်များ စဉ်ဆက်မပြတ်နှင့် သိသာထင်ရှားစွာပူနွေးလာမှုကို ညွှန်ပြနေကြောင်း ပြောကြားသည်။
“အဓိကစောင့်ကြည့်ဒေသများတွင် ရာသီအလိုက် ပျမ်းမျှပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အပူချိန် ပုံမှန်မဟုတ်မှုများသည် ၂ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ထက် ကျော်လွန်နိုင်သည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်” ဟု ၎င်းက ပြောကြားသည်။
မော်ဒယ်များသည် “ထူးခြားသော သဘောတူညီချက်ကို ပြသပြီး အလားအလာအပေါ် ယုံကြည်မှုမြင့်မားစေသည်” ဟု WMO က ပြောကြားသည်။
“အယ်လ်နီညိုသည် မြောက်ဘက်ခြမ်း ဆောင်းဦးရာသီတွင် ဆက်လက်အားကောင်းလာမည်ဟု မျှော်လင့်ရပြီး ၎င်း၏လွှမ်းမိုးမှုသည် ကမ္ဘာ့ဒေသများစွာကို ပျံ့နှံ့သွားမည်ဖြစ်သည်။
“တစ်ချိန်တည်းမှာပင်၊ အီကွေတာ အတ္တလန္တိတ်ဒေသသည် ပျမ်းမျှထက် ယေဘုယျအားဖြင့် ပိုမိုပူနွေးနေမည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်။”
နောက်ဆုံးအယ်လ်နီညိုသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ဒုတိယအပူဆုံးနှစ်အဖြစ် ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်ကို ၁၈၅၀-၁၉၀၀ ခုနှစ် စက်မှုမတိုင်မီ ပျမ်းမျှထက် ၁.၅၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ခန့်ဖြင့် အမြင့်ဆုံးဖြစ်စေခဲ့ သည်။
အယ်လ်နီညိုသည် နိုဝင်ဘာလနှင့် ဖေဖော်ဝါရီလကြားတွင် အမြင့်ဆုံးဖြစ်သော်လည်း ရလဒ်အနေဖြင့် အပူချိန်မြင့်တက်လာမှုသည် နောက်ပိုင်းတွင် ဖြစ်ပေါ် လာလေ့ရှိသည်။
“အယ်လ်နီညိုအခြေအနေများသည် ဖြစ်ပေါ်နေပြီဖြစ်ပြီး ပြင်းထန်သောအခြေအနေတစ်ခုအဖြစ် လျင်မြန်စွာအားကောင်းလာမည်ဖြစ်ကြောင်း ခန့်မှန်းထားသည်” ဟု WMO အကြီးအကဲ Celeste Saulo က ပြောကြားသည်။
“၎င်းသည် မိုးခေါင်ရေရှားမှု၊ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းမှုနှင့် ဒေသများစွာတွင် ကုန်းနှင့်ပင်လယ်ပေါ် တွင် အပူလှိုင်းများဖြစ်နိုင်ခြေကို ပိုမိုဆိုးရွားစေမည်ဖြစ်သည်။”
WMO သည် အထူးသဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ကျန်းမာရေးကဲ့သို့သော ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုကို အာရုံခံနိုင်သောကဏ္ဍများတွင် ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုကိုလမ်းညွှန်ရန် အစောပိုင်းသတိပေးမှုကို တိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်နေကြောင်း ပြောကြားသည်။
“အဆင့်မြင့်ရာသီအလိုက် ခန့်မှန်းချက်များနှင့် အစောပိုင်းသတိပေးချက်များသည် အရေးကြီးပါသည်” “အသက်တွေကိုကယ်တင်ပြီး ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ စီးပွားရေးနဲ့ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ အသိုင်းအ ဝိုင်းတွေအပေါ် သက်ရောက်မှုကို သက်သာစေပါတယ်” ဟု Saulo က ပြောကြားခဲ့သည်။
အပူချိန်သက်ရောက်မှု
တောင်ဘက် ၆၀ ဒီဂရီနှင့် မြောက်ဘက် ၆၀ ဒီဂရီကြားရှိ မြေဧရိယာအများစုတွင် ပျမ်းမျှထက်မြင့်သော အပူချိန်များ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ခြေ အလွန်များပြားကြောင်း ဤအပ်ဒိတ်က ခန့်မှန်းထားပြီး ဝင်ရိုးစွန်းဒေသများပြင်ပရှိ လူဦးရေထူထပ်သော နေရာအားလုံးနီးပါးကို လွှမ်းခြုံထားသည်။
ဇူလိုင်လမှ စက်တင်ဘာလအထိ မိုးရွာသွန်းမှုအလားအလာသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အနောက်တောင်ပိုင်းဒေသအချို့ကဲ့သို့သော ဒေသအချို့တွင် ပုံမှန်ထက်မြင့်သော မိုးရွာသွန်းမှုခန့်မှန်းချက်နှင့် အိန္ဒိယတိုက်ငယ်နှင့် ဩစတြေးလျနိုင်ငံအများစုတွင် ပုံမှန်ထက်နိမ့်သော မိုးရွာသွန်းမှုခန့်မှန်းချက်ဖြင့် ပိုမိုအားကောင်းလာသော အယ်လ်နီညိုနှင့် ကိုက်ညီပါသည်။
WMO က ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုသည် အယ်လ်နီညိုဖြစ်ရပ်များ၏ ကြိမ်နှုန်း သို့မဟုတ် ပြင်းထန်မှုကို တိုးမြင့်စေသည့် အထောက်အထားမရှိကြောင်း ပြောကြားသည်။
သို့သော် ပူနွေးသောသမုဒ္ဒရာနှင့် လေထုသည် အပူလှိုင်းများနှင့် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းမှုကဲ့သို့သော အစွန်းရောက်ရာသီဥတုဖြစ်ရပ်များအတွက် စွမ်းအင်နှင့်အစိုဓာတ်ရရှိနိုင်မှုကို တိုးမြင့်စေသောကြောင့် ဆက်စပ်အကျိုးသက်ရောက်မှုများကို ပိုမိုအားကောင်းစေနိုင်သည်ဟု အေဂျင်စီက ယုံကြည်သည်။
မြောက်ဘက်ခြမ်း၏ နွေရာသီအတွင်း အယ်လ်နီညိုနှင့် ဆက်စပ်နေသော နွေးထွေးသောရေများသည် အလယ်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်းပစိဖိတ်ဒေသတွင် ဟာရီကိန်းများကို လောင်စာဖြစ်စေနိုင်ပြီး အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာတွင် ၎င်းတို့၏ ဖွံ့ ဖြိုးတိုးတက်မှုကို နှောင့်နှေးစေသည်။
Ref: channelnewsasia.com
ယနေ့ခေတ်
အယ်လ်နီညို အားကောင်းလာမည်ဟု ကုလသမဂ္ဂက သတိပေး အတွက် မှတ်ချက်များ 0 ခုရှိပါတယ်