ဝါရှင်တန်၊ မေ ၈
အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်သည် လာမည့်အပတ်တွင် တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်နှင့် မဟာအင်အားကြီး ထိပ်သီးအစည်းအဝေးပြုလုပ်မည်ဖြစ်ပြီး အီရန်စစ်ပွဲကြောင့် ပေကျင်းတွင် စိတ်ပျက်လက်ပျက်မဖြစ်ရန် မျှော်လင့်ရသည်။
အရှေ့အလယ်ပိုင်းပဋိပက္ခကြောင့် မတ်လကရွှေ့ဆိုင်းခဲ့ရသော အရေးပါသည့်အစည်းအဝေးတွင် ထရမ့်သည် ခမ်းနားစွာကြိုဆိုမှုကို မျှော်လင့်မည်ဖြစ်သည်။
သို့သော် ၂၀၁၇ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း တရုတ်နိုင်ငံသို့ ၎င်း၏ပထမဆုံးခရီးစဉ်တွင် အီရန်စစ်ပွဲသည် ကြီးမားစွာရှိနေဦးမည်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးအင်အားကြီးနိုင်ငံများအကြား ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ထိုင်ဝမ်ဆိုင်ရာတင်းမာမှုများကိုလျှော့ချရေး အာရုံစိုက်ရန် ရည်ရွယ်ထားသည်။
ခေါင်းဆောင်နှစ်ဦးသည် ယင်းကိစ္စကို ဆွေးနွေးကြမည်ဖြစ်ပြီး ရှီကျင့်ဖျင်သည် အီရန်အပေါ် “ အလွန်လေးစားမှု” ရှိကြောင်း ထရမ့်က ပြောကြားခဲ့သည်။
သို့သော် ပေကျင်းသို့မရောက်ရှိမီ စစ်ပွဲကိုအဆုံးသတ်ရန် သဘောတူညီချက်တစ်ရပ်ကို ထရမ့်က အပြင်းအထန်ရှာဖွေနေသောကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံသည် အဓိကကိစ္စရပ်များတွင် လိုက်လျောမှုများရရှိရန် ၎င်း၏အားနည်းသော ရပ်တည်ချက်ကို အသုံးပြုနိုင်သည်။
“ လက်တွေ့အခြေအနေမှာ အီရန်သည် အမေရိကန်အတွက် အရေးကြီးပြီး တရုတ်ကလည်း ယင်းအချက်ကို သိရှိထားသည်” ဟု မဟာဗျူဟာနှင့် နိုင်ငံတကာလေ့လာရေးဌာန (CSIS) မှ အက်ဒ်ဂါ့ဒ် ကေဂန်က ပြောကြားသည်။
ကမ္ဘာက ထရမ့်-ရှီ ထိပ်သီးအစည်းအဝေးကို အနီးကပ်စောင့်ကြည့်နေမည်ဖြစ်သော်လည်း အချိန်ကိုက်မှု၊ မသေချာမှုနှင့် ပြင်ဆင်မှုမရှိခြင်းကြောင့် ပြီးမြောက်အောင်မြင်မည့်အရာများ အကန့်အသတ်ရှိနိုင်ဖွယ်ရှိသည်။
အင်အားကြီးနိုင်ငံများ၏ သံတမန်ရေးဆိုင်ရာအယူအဆကို စွဲလမ်းနေသော အမေရိကန်သမ္မတတစ်ဦးအတွက် မေလ ၁၄-၁၅ ရက်နေ့ ခရီးစဉ်အတွင်း အဓိကဦးစားပေးမှာ အာဏာရှင်ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး၏ ဂုဏ်ပြုခံရသည့် မြင်ကွင်းများဖြစ်သည်။
အသက် ၇၉ နှစ်အရွယ် ထရမ့်သည် ပြီးခဲ့သည့်အောက်တိုဘာလက တောင်ကိုရီးယားတွင် တွေ့ဆုံခဲ့သော အသက် ၇၂ နှစ်အရွယ်ရှီနှင့် “ အလွန်ကောင်းမွန်သောဆက်ဆံရေး” ကို အကြိမ်ကြိမ်ပြောဆိုခဲ့ပြီး တရုတ်ခေါင်းဆောင်သည် အီရန်နှင့်ပတ်သက်၍ “ ကောင်းမွန်သည့်ပွေ့ဖက်မှု” ပေးမည်ဟုပင် ပြောကြားခဲ့သည်။
အီရန်စစ်ပွဲကြောင့် ရေနံဈေးနှုန်းမြင့်မားလာပြီး ရီပတ်ဘလီကန်များ အခက်တွေ့နေရသည့် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲများကို အတိုက်အခံများက မျှော်လင့်နေချိန်တွင် ထိပ်သီးအ စည်းအဝေးမှ ကြီးမားသောစီးပွားရေးသဘောတူညီချက်များဖြင့် ပြန်လာရန်လည်း မျှော်လင့်နေမည်ဖြစ်သည်။
ဖိတ်ကြားချက်များကို တရားဝင်မထုတ်ပြန်ရသေးကြောင်း စက်မှုလုပ်ငန်းခေါင်းဆောင်အချို့က ပြောကြားခဲ့သော်လည်း ထရမ့်အစိုးရအဖွဲ့သည် Apple, Exxon, Nvidia နှင့် Boeing အပါအဝင် ကုမ္ပဏီများမှ CEO များကို ဖိတ်ကြားရန်စီစဉ်ထားကြောင်း Semafor သတင်းဌာနက ဖော်ပြခဲ့ပြီး Boeing ၏ သဘောတူညီချက်ကြီးတစ်ခုနှင့်ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်သွားမည်ဟု ဆိုသည်။
ထရမ့်သည် AI အပါအဝင် အရေးကြီးသောသတ္တုများနှင့် ဖန်တန်နီလ်ဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်များကို ပြန်လည်ယူဆောင်လာရန်လည်း မျှော်လင့်နေမည်ဖြစ်သည်။
တရုတ်နိုင်ငံအနေဖြင့် အထူးမျှော်လင့်ထားသည့် ခိုင်မာသောရလဒ်တစ်ခုမှာ ထရမ့်နှင့် ရှီကျင့်ဖျင်တို့ အောက်တိုဘာလက တောင်ကိုရီးယား၌ သဘောတူညီခဲ့သော ပျော့ပျောင်းသော ကုန်သွယ်ရေးစစ်ပွဲ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို တစ်နှစ်တာတိုးချဲ့ခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။
သို့သော် တရုတ်နိုင်ငံသည် အီရန်ရေနံရောင်းဝယ်မှုများနှင့်ပတ်သက်သည့် ကုမ္ပဏီများအပေါ် အမေရိကန်၏ ပိတ်ဆို့မှုများကို လိုက်နာမည်မဟုတ်ကြောင်း မေလ ၂ ရက်နေ့တွင် ပြောကြားခဲ့ပြီး ဝါရှင်တန်ကိုတုံ့ပြန်ရန် အသင့်ရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်း ပြသခဲ့သည်။
“ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးသည် ကျွန်ုပ်တို့မျှော်လင့်ထားသလောက် မခိုင်မာပုံရသည်” ဟု အမေရိကန်-တရုတ် စီးပွားရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ ရှောင်စတိန်းက AFP သို့ ပြောကြားသည်။
ကွန်မြူနစ်အုပ်ချုပ်သော တရုတ်နိုင်ငံသည် တစ်ချိန်တည်းတွင် ထရမ့်လွှမ်းမိုးမှုရှိသောကမ္ဘာတွင် တည်ငြိမ်မှုကို ရှာဖွေနေမည်ဖြစ်ပြီး မတည်ငြိမ်သော အမေရိကန်ခေါင်းဆောင် သည် ၎င်း၏ဒုတိယနှင့် နောက်ဆုံးသက်တမ်းတွင်ရှိနေကြောင်းသိရှိပြီး အချိန်ယူကစားရန် မျှော်လင့်နေမည်ဖြစ်သည်။
ပေကျင်းသည် ထရမ့်၏အားနည်းသော ရပ်တည်ချက်ကို အသုံးချနိုင်ဖွယ်ရှိပြီး ၎င်း၏အားသာချက်ကို အသုံးချနိုင်ဖွယ်ရှိသည်။
“ ပေကျင်းသည် အမှန်တကယ်အသုံးပြုနိုင်သည့် လွှမ်းမိုးမှုများစွာရှိသည်” ဟု ဝါရှင်တန်ရှိ Brookings Institution မှ အကြီးတန်းနိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒပညာရှင် ပက်ထရီရှာကင်မ်က ပြောကြားသည်။
“ ထရမ့်က အနိုင်ရဖို့ရှာဖွေနေတာမဟုတ်လား။ အီရန်စစ်ပွဲဖြစ်ပွားနေတာကြောင့် မကြာသေးခင်ရက်သတ္တပတ်တွေအတွင်းမှာ အနိုင်ရတာ သိပ်မရှိပါဘူး။” ဟု ဆိုသည်။
တရုတ်နိုင်ငံပိုင်အဖြစ် ကြေညာထားသည့် ထိုင်ဝမ်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရကျွန်းကို လက်နက်ရောင်းချမှုကဲ့သို့ လိုက်လျောမှုများရယူရေး ကြိုးစားနိုင်ကြောင်း လေ့လာသုံးသပ်သူများက ပြောသည်။
ထရမ့်သည် ယခင်ကလည်း အဆိုပါကိစ္စတွင် ဇာတ်လမ်းထဲကလို သဘောထားတတ်သူဖြစ်ပြီး အမေရိကန်၏တွန့်ဆုတ်နေမှုကို အနီးကပ်စောင့်ကြည့်နေမည်ကို ဒေသတွင်းမဟာ မိတ်များက စိုးရိမ်နေကြသည်။
တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ကြွားဝါမှုနှင့် ချီးကျူးဂုဏ်ပြုမှုများကို နှစ်သက်ဟန်ဆောင်ပြီး ဒေါသထွက်နေသည့်ထရမ့်သည် ပြဿနာဖြစ်စေမည်ဆိုသည်ကို ဘေဂျင်းက သိမည်ဖြစ်သည်။
သို့သော် တရုတ်သည် ၎င်း၏မဟာမိတ် အီရန်အပေါ်စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်ပတ်သက်မှုမှန်သမျှကို ရှောင်ရှားရန်၊ ရှီနှင့်တွေ့ဆုံစဉ် ထရမ့်၏ဖိအားများကို ရှောင်ရှားရန် ကြိုးစားမည်ဖြစ် သည်။
ယခုအပတ်တွင် အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးကို ဘေဂျင်းကလက်ခံတွေ့ဆုံခြင်းသည် “ အရှုံးပေါ်နေပြီဆိုတာ သူတို့သဘောပေါက်တဲ့ လက္ခဏာတစ်ခုပါပဲ” ဟု CSIS မှ ကာဂန်က ပြောကြားသည်။
Ref: bangkokpost.com
ယနေ့ခေတ်
အီရန်စစ်ပွဲအတွင်း ရှီကျင့်ဖျင်နှင့်ထိပ်သီးအစည်းအဝေးအတွက် တရုတ်နိုင်ငံသို့ ထရမ့်သွားရောက်မည် အတွက် မှတ်ချက်များ 0 ခုရှိပါတယ်