ဒါးလက်စ်၊ ဇွန် ၁၉
Juneteenth ကို ဂုဏ်ပြုရန် အမေရိကန်တစ်ဝှမ်းရှိ လူများစုဝေးနေချိန်တွင် ယခင်သမ္မတ ဘားရက် အိုဘားမား၏ သမ္မတစင်တာကို ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် အများပြည်သူအတွက် သောကြာနေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ပေးမည်ဖြစ်သည်။
ချီကာဂိုမြို့တောင်ဘက်ခြမ်းရှိ ကျယ်ဝန်းသော ကျောင်းဝင်းတွင်တည်ရှိသော နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးလူမည်းသမ္မတ၏စင်တာကို ၎င်းတို့အသိုင်းအဝိုင်းများတွင် မြင်တွေ့လိုသော လူများအား ပြောင်းလဲမှုပြုလုပ်ရေးလှုံ့ဆော်ရန် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသည်။ အမေရိကန်တွင် ကျွန်စနစ်အဆုံးသတ်ခြင်းကိုဂုဏ်ပြုသည့် Juneteenth အတွက် စုဝေးနေချိန်တွင် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဆင်ခြင်တွေးတောမှုမျိုးဖြစ်သည်။
၁၈၆၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုတပ်များသည် တက္ကဆက်သို့ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ပြည်တွင်းစစ်ပြီးဆုံးချိန်တွင် တောင်ပိုင်းပြည်နယ်ရှိ နိုင်ငံသားများကို ကျွန်စနစ်မှလွတ်မြောက်စေကြောင်း ကြေငြာချက်ထုတ်ပြန်ပြီး နှစ်နှစ်ခွဲအကြာတွင် လုံးဝတန်းတူညီမျှမှုဖြင့်လွတ်လပ်ကြောင်း ကြေညာသည့်အမိန့်ဖြင့် Juneteenth အားလပ်ရက်ဖြစ်ပေါ် လာသည်။
“ဇွန်လ ဆယ့်ကိုးရက်နေ့ဟာ ကျွန်စနစ်အဆုံးသတ်ခြင်းအထိမ်းအမှတ်အဖြစ်သာမက အမေရိကန်ဘဝရဲ့ စံပြနဲ့ တန်းတူညီမျှမှုအတွက် ဆက်လက်တိုက်ပွဲဝင်နေတဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုလည်းဖြစ်ပါတယ်” ဟု ရိုက်စ်တက္ကသိုလ်မှ ပါမောက္ခတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ပူလစ်ဇာဆုရ “Sweet Taste of Liberty” စာအုပ်ရေးသားသူ W. Caleb McDaniel က ပြောကြားသည်။
ရှီကာဂိုရှိ အိုဘားမား၏ သမ္မတစင်တာ
ကြာသပတေးနေ့တွင်ကျင်းပမည့် အခမ်းအနားအပါအဝင် အိုဘားမား သမ္မတစင်တာ၏ ခမ်းနားသောဖွင့်ပွဲအတွက် ရက်အတော်ကြာ အစီအစဉ်ဆွဲထားသည်။
စင်တာ၏ အများပြည်သူအတွက်ဖွင့်ပွဲသည် အမွေအနှစ်နှင့် လွတ်မြောက်မှုတို့၏ သင်္ကေတပေါင်းစပ်မှုတစ်ခုအဖြစ်လည်း ရောက်ရှိလာသည်။ တရားရုံးချုပ်က မဲပေးခွင့်အက်ဥပ ဒေကို ပယ်ဖျက်လိုက်သောကြောင့် လူမျိုးရေးတိုးတက်မှု လမ်းကြောင်းနှင့်ပတ်သက်သည့် မေးခွန်းအသစ်များနှင့် ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတွင်ရုန်းကန်နေရသည်။
ဧက ၂၀ (၈ ဟက်တာ) နီးပါးရှိသော ကျောင်းဝင်းတွင် Oval Office ၏ အသက်ဝင်သော ပုံတူတစ်ခု၊ ယခင်သမ္မတကတော် မီရှဲလ်အိုဘားမား ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသော ဥယျာဉ်တစ်ခု၊ ဆလတ်ရွက်နှင့် စတော်ဘယ်ရီပင်များဖြင့် ပြီးပြည့်စုံသော ပရော်ဖက်ရှင်နယ်အဆင့် ဘတ်စကက်ဘောကွင်း၊ မီးဖိုများပါသော ပျော်ပွဲစားထွက်ဧရိယာနှင့် ချီကာဂိုပြည်သူ့စာကြည့်တိုက်၏ ဌာနခွဲအသစ်တစ်ခု ပါဝင်သည်။
လူများကိုစုစည်းပေးရန် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသည့် နေရာများအပြင်၊ နှစ်စဉ်လာရောက်လည်ပတ်သူ ၁ သန်းအထိကို ဆွဲဆောင်နိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်ရသည့် ကျောင်းဝင်းသည် ကိုယ်ပိုင်ဆင်ခြင်သုံးသပ်မှုကိုလည်း အားပေးရန် ရည်ရွယ်သည်။ ပြတိုက်ဒါရိုက်တာ Louise Bernard က သူတို့ဟာ “ပြောင်းလဲမှုကို အိမ်ပြန်ယူဆောင်လာဖို့ လူတွေကို ဖိတ်ခေါ်နေပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ပြောင်းလဲမှုကို သေးငယ်သည်ဖြစ်စေ၊ ကြီးမားသည်ဖြစ်စေ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနိုင်ပါတယ်” ဟု ပြောကြားသည်။
ပြတိုက်သို့ လာရောက်လည်ပတ်သူများကို ရွေးကောက်ပွဲများ၊ အိုဘားမားသမ္မတသက်တမ်း၏ အဓိကအချိန်များနှင့် အိမ်ဖြူတော်တွင်နေထိုင်ခဲ့သည့်ဘဝ၊ အဆင့်မြင့်နည်းပညာနှင့် လက်တွေ့ပြပွဲများကို တွေ့ ကြုံခံစားနိုင်စေမည်ဖြစ်သည်။
Juneteenth သမိုင်း
အိုဘားမား၏ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် သမ္မတဟောင်း ဂျိုးဘိုင်ဒန်က Juneteenth ကို ဖက်ဒရယ်ရုံးပိတ်ရက်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်မှာ ၅ နှစ်မြောက်ပြီဖြစ်သည်။ သို့သော် တက္ကဆက်မှစတင်ခဲ့ပြီး တစ်နိုင်ငံလုံးသို့ ပျံ့နှံ့သွားသည့် ပွဲတော်များသည် လူမည်းအမေရိကတွင် ကြွယ်ဝပြီး ရှည်လျားသည့် သမိုင်းကြောင်းရှိပြီး ပျော်ပွဲစားထွက်ခြင်းနှင့် ချက်ပြုတ်စားသောက်ခြင်းများအတွက် စုဝေးလေ့ရှိသည့် နေ့တစ်နေ့ဖြစ်သည်။
“ဇွန်လ” နှင့် “ဆယ့်ကိုးရက်” ပေါင်းစပ်ထားသော အားလပ်ရက်သည် အမေရိကန်ဗိုလ်ချုပ် ဂေါ်ဒွန် ဂရန်ဂျာနှင့် ၎င်း၏တပ်များသည် တက္ကဆက်ပြည်နယ် ဆိပ်ကမ်းမြို့ ဂယ်ဗက်စတန်သို့ အထွေထွေအမိန့်အမှတ် (၃) လွတ်လပ်ရေးကြေငြာချက်ဖြင့် ရောက်ရှိလာသည့်နေ့ကို အမှတ်အသားပြုသည်။
ပြည်တွင်းစစ် တတိယနှစ် နီးကပ်လာသည်နှင့်အမျှ သမ္မတ အေဘရာဟင် လင်ကွန်းသည် ကွန်ဖက်ဒရိတ်၏ ပုန်ကန်နေဆဲပြည်နယ်များတွင် ကျွန်အဖြစ်ဖမ်းဆီးခံထားရသူအားလုံး၏ လွတ်လပ်မှုကိုကြေညာသည့် လွတ်မြောက်ရေးကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ သို့သော် လူအများအတွက် ၎င်းသည် ချက်ချင်းလွတ်လပ်မှုကို မဆိုလိုဘဲ ပြည်ထောင်စုအောင်ပွဲနှင့်အတူ လွတ်လပ်မှုကတိကဝတ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
“လွတ်မြောက်ရေးကြေငြာချက်ကို ပြဋ္ဌာန်းရန် လက်နက်အင်အားနှင့် အမေရိကန်စစ်တပ်များ၏ အောင်မြင်မှုကို အမှန်တကယ်လိုအပ်သည်” ဟု မက်ဒန်နီရယ်က ပြောကြားသည်။
ဂရန်ဂျာ ဂယ်ဗက်စတန်သို့ ရောက်ရှိပြီး ခြောက်လခန့်အကြာတွင် ကျွန်စနစ်ကိုဖျက်သိမ်းသည့် ၁၃ ခုမြောက် ပြင်ဆင်ချက်ကို အတည်ပြုခဲ့သည်။
တစ်နိုင်ငံလုံးတွင်ပွဲတော်များ
Juneteenth ၏ မွေးရပ်မြေဖြစ်သော ဂယ်ဗက်စတန်သည် ဂီတနှင့် မီးရှူးမီးပန်းများ၊ စီတန်းလှည့်လည်ပွဲနှင့် သမိုင်းဝင် လူမည်းဘုရားကျောင်းတွင် ဝတ်ပြုကိုးကွယ်မှုတို့ဖြင့် ပန်းခြံတစ်ခုတွင် တစ်နေ့လုံးစုဝေးခြင်းဖြင့် ဂုဏ်ပြုလျက်ရှိသည်။ အနီးနားရှိဟူစတန်တွင် ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် ကျွန်အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော အမျိုးသားတစ်စုတည်ထောင်ခဲ့သော Emancipation Park တွင် ဂီတအနုပညာရှင်များစုစည်းမှုနှင့် ဒိုမီနိုပြိုင်ပွဲတစ်ခုရှိမည်ဖြစ်သည်။
အမေရိကန်တစ်ဝှမ်းရှိ အခြားပွဲများတွင် အတ္တလန်တာ၌ စီတန်းလှည့်လည်ပွဲ၊ လော့စ်အိန်ဂျလိစ်တွင် စက်ဘီးစီးခြင်းနှင့် Martha’s Vineyard တွင် ပွဲတော်တစ်ခု ပါဝင်သည်။
အမေရိကန်တစ်ဝှမ်းရှိ မြို့အတော်များများတွင် Juneteenth ကို ဖက်ဒရယ်အားလပ်ရက်အဖြစ် သတ်မှတ်ရန် နှစ်ပေါင်းများစွာ တွန်းအားပေးခဲ့သော တက္ကဆက်အမျိုးသမီး Opal Lee ကိုအစွဲပြု၍ အမည်ပေးထားသော လမ်းလျှောက်ပွဲများကို ကျင်းပမည်ဖြစ်သည်။ ပါဝင်သူများသည် တက္ကဆက်တွင် Emancipation Proclamation ကို အသက်ဝင်စေရန် နှစ်နှစ်ခွဲကြာအချိန်ယူခဲ့ရသည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ၂ ၁/၂ မိုင် လမ်းလျှောက်ကြမည်ဖြစ်သည်။ “Juneteenth ၏အဖွား” အဖြစ်လူသိများသော Lee သည် ယခုနှစ်တွင် အသက် ၁၀၀ ပြည့်တော့မည်ဖြစ်သည်။
Ref: apnews.com
ယနေ့ခေတ်
အမေရိကန်တစ်ဝှမ်း Juneteenth ကို ဂုဏ်ပြုသည့်အနေဖြင့် အိုဘားမား၏ သမ္မတစင်တာကို ချီကာဂိုတွင် ဖွင့်လှစ် အတွက် မှတ်ချက်များ 0 ခုရှိပါတယ်