အီရန်စစ်ပွဲ ပဉ္စမပတ်သို့ဝင်ရောက်လာ ရေနံဈေး ၁၁၅ ဒေါ်လာအထက် ရောက်လာပြီး အာရှရှယ်ယာများ ကျဆင်း

လန်ဒန်၊ မတ် ၃၀

အမေရိကန်-အစ္စရေးနှင့် အီရန်စစ်ပွဲသည် ပဉ္စမပတ်သို့ဝင်ရောက်လာပြီးနောက် တနင်္လာနေ့တွင် ကမ္ဘာ့ရေနံဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာပြီး အာရှတွင် ရှယ်ယာများ သိသိသာသာကျဆင်းသွားခဲ့သည်။

Brent ရေနံစိမ်းဈေးနှုန်းသည် တစ်စည်လျှင် ၃% ကျော် မြင့်တက်လာပြီး ၁၁၅ ဒေါ်လာ (ပေါင် ၈၆.၇၇) အထက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး အမေရိကန်ကုန်သွယ်မှု ရေနံဈေးနှုန်းသည် ၂% နီးပါး မြင့်တက်လာကာ ၁၀၁.၆၂ ဒေါ်လာ အထိရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ၎င်းသည် Brent ၏ စံချိန်တင်ဈေးသို့ ရောက်ရှိစေခဲ့သည်။

ဂျပန်၏ Nikkei 225 သည် ၂.၈% ကျဆင်းခဲ့ပြီး တောင်ကိုရီးယားရှိ Kospi သည် ၃% နီးပါး ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။

အီရန်ကျောထောက်နောက်ခံပြုထားသော ယီမင်ရှိ ဟူသီသူပုန်များသည် သီတင်းပတ်ကုန်တွင် အစ္စရေးကိုတိုက်ခိုက်ခြင်းဖြင့် ပဋိပက္ခတွင်ပါဝင်လာခဲ့ပြီး အီရန်သည် တက္ကသိုလ်များနှင့် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးအရာရှိများ၏နေအိမ်များကို လက်စားချေတိုက်ခိုက်မှုများ တိုးချဲ့ပြုလုပ်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ပြီးနောက် စီးပွားရေးလှုပ်ခတ်မှုများ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်သည် တနင်္ဂနွေနေ့က Financial Times နှင့်ပြုလုပ်သည့် အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် အီရန်မှရေနံကို သိမ်းပိုက်နိုင်ပြီး အဓိကလောင်စာဗဟိုချက်ဖြစ်သော Kharg ကျွန်းကို သိမ်းပိုက်နိုင်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

ကျွန်းပေါ်ရှိ အီရန်ကာကွယ်ရေးနှင့်ပတ်သက်၍ မေးမြန်းရာတွင် ၎င်းက “ သူတို့မှာ ကာကွယ်ရေးမရှိဘူးလို့ ကျွန်တော်ထင်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ အလွယ်တကူ ရရှိနိုင်ပါတယ်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

ထရမ့်က ဇန်နဝါရီလတွင် သမ္မတ နီကိုလတ်စ် မာဒူရိုအား ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီးနောက် အမေရိကန်က ရေနံလုပ်ငန်းကို အကန့်အသတ်မရှိထိန်းချုပ်ရန် စီစဉ်ထားသည့် ဗင်နီဇွဲလားနှင့် ယခုလှုပ်ရှားမှုကို နှိုင်းယှဉ်ခဲ့သည်။

ထို့အပြင် သီတင်းပတ်ကုန်တွင် အီရန်ပါလီမန်ဥက္ကဋ္ဌက အရှေ့အလယ်ပိုင်းသို့ အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့ဝင် ၃၅၀၀ ထပ်မံရောက်ရှိလာချိန်တွင် အီရန်တပ်ဖွဲ့များသည် အမေရိကန်စစ်သားများကို စောင့်ဆိုင်းနေကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။

တီဟီရန်သည် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ဖြတ်ကျော်ရန်ကြိုးစားသော သင်္ဘောများကို တိုက်ခိုက်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့ပြီး အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို လက် စားချေပြီးနောက် ကမ္ဘာ့စွမ်းအင်ဈေးကွက်များသည် အလွန်မတည်ငြိမ်ဖြစ်နေခဲ့သည်။

သင်္ဘောလုပ်ငန်းကျွမ်းကျင်သူနှင့် Maersk ၏ ယခင်ဒါရိုက်တာ လားစ်ဂျန်ဆန်က ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားသည် မနက်ဖြန်တွင် မှော်ဆန်ဆန်ဖွင့်လှစ်မည်ဆိုလျှင်ပင် ဈေးနှုန်းများ နောက်ထပ်မြင့်တက်လာဦးမည်ဟု သတိပေးခဲ့သည်။

“ ဤအကျပ်အတည်းမတိုင်မီက ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့တွင် တင်ဆောင်ခဲ့သော ရေနံအများစုသည် ရေနံချက်စက်ရုံများသို့ ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့သတိပြုရန်လိုအပ်ပါ သည်” ဟု ၎င်းက BBC သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

“အလုံးစုံပြောရရင် အမေရိကန်-အစ္စရေးစစ်ပွဲရဲ့ အီရန်အပေါ်သက်ရောက်မှုဟာ ၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်တွေက စီးပွားရေးမငြိမ်မသက်မှုတွေကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့တဲ့ ရေနံအကျပ်အတည်း ထက် သိသိသာသာကြီးမားနိုင်တယ်” ဟု ဂျန်ဆန်က ပြောသည်။

Vespucci Maritime သင်္ဘောလုပ်ငန်း အတိုင်ပင်ခံကုမ္ပဏီကို ဦးဆောင်နေသည့် ဂျန်ဆန်က စားသောက်ကုန်ဈေးနှုန်းများအပေါ် ပဋိပက္ခ၏သက်ရောက်မှုကို သတိပေးခဲ့သည်။

ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ပင်လယ်ရေကြောင်းမှတစ်ဆင့်တင်ပို့သော ဓာတ်မြေဩဇာ၏ ၂၀ မှ ၃၀% အထိသည် ပင်လယ်ကွေ့မှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားသည်။

“ အထူးသဖြင့် ဆင်းရဲသောနိုင်ငံများတွင် အစားအစာဈေးနှုန်းများ လျင်မြန်စွာမြင့်တက်လာခြင်းကို ဆိုလိုသည်။”

Downing ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကုမ္ပဏီမှ မိတ်ဖက်တစ်ဦးဖြစ်သူ ဂျူဒစ် မက်ကန်ဇီက စစ်ပွဲ၏ အပြည့်အဝသက်ရောက်မှုသည် လောင်စာဆီထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်မှတစ်ဆင့် စားသုံးသူများကို ထိခိုက်ရန် မရောက်ရှိသေးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“ ရေနံအကျပ်အတည်းများသည် ချက်ချင်းမပေါ်လာပါ” ဟု သူမက BBC Radio 4 ၏ Today အစီအစဉ်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

“ ဒီအပတ်အတွင်း ပင်လယ်ကွေ့မှာ ဖြေရှင်းချက်တစ်ခုခု ရနိုင်မယ်ဆိုရင် ပြေလည်သွားဖို့ အချိန်အနည်းငယ်ကြာမှာဖြစ်ပြီး ငွေကြေးဖောင်းပွမှုကို မြင်တွေ့ရမှာဖြစ်ပေမယ့် ပြင်ဆင်လို့ရပါတယ်။” ဟု ဆိုသည်။

ကမ္ဘာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ထောက်ပံ့မှု၏ ငါးပုံတစ်ပုံခန့်သည် ရေလက်ကြားမှတစ်ဆင့် ဖြတ်သန်းသွားလေ့ရှိသော်လည်း ၎င်းသည် အများအားဖြင့် ရပ်တန့်သွားပြီး ဈေးနှုန်းများကို မြင့်တက်စေခဲ့သည်။

Macquarie တက္ကသိုလ်မှ စွမ်းအင်ဈေးကွက်ကျွမ်းကျင်သူ ရှောင်ဖိုလေးက ပဋိပက္ခလျော့ပါးသွားခြင်းမရှိပါက ရေနံဈေးနှုန်းများ ပိုမိုမြင့်တက်လာမည်ဟု မျှော်လင့်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ဟူသီတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများမြင့်တက်လာခြင်းကြောင့် ယီမင်နိုင်ငံအနီးရှိ Bab al-Mandeb ရေလက်ကြားမှ စွမ်းအင်တင်ပို့မှုများကို ရပ်တန့်စေနိုင်သည်ဟူသော စိုးရိမ်မှုများ ပေါ် ပေါက်လာနိုင်ကြောင်း ဖိုလေးက ပြောကြားခဲ့သည်။

ရေလမ်းကြောင်းပိတ်ဆို့ခြင်းသည် ကမ္ဘာ့ရေနံထောက်ပံ့မှု၏ ၁၀% ကို ထပ်မံထိခိုက်စေနိုင်ပြီး “ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်များကို သိသာထင်ရှားသောဖိအားများဖြစ်စေသည်” ဟု ဖိုလေးက ပြောကြားခဲ့သည်။

Lipow Oil Associates အတိုင်ပင်ခံကုမ္ပဏီမှ အင်ဒရူးလီပေါက ကမ္ဘာလုံးဆိုင် ရာစွမ်းအင်ထောက်ပံ့မှုအပေါ် ခြိမ်းခြောက်မှုများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသောကြောင့် လာမည့်ရက်သတ္တပတ်များအတွင်း Brent ရေနံဈေးနှုန်းသည် တစ်စည်လျှင် ဒေါ်လာ ၁၃၀ အထိရောက်ရှိလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“ ကျွန်တော့်ရဲ့အကြီးမားဆုံးစိုးရိမ်မှုကတော့ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းမှာ ယေဘုယျစီးပွားရေးနှေးကွေးမှုတစ်ခုရှိနေမှာပါပဲ။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ စားသုံးသူတွေဟာ စွမ်းအင်နဲ့ အစားအစာတွေအတွက် ပိုမိုသုံးစွဲနေကြရင်း ပိုက်ဆံကုန်သွားလို့ ပါ” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့ အီရန်ကို တိုက်ခိုက်မည့်နေ့မတိုင်မီ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇ ရက်တွင် Brent ရေနံဈေးနှုန်းသည် တစ်စည်လျှင် ဒေါ်လာ ၇၂ ခန့်တွင် ရှိနေသည်။

မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ရေနံစာချုပ်သည် ဒေါ်လာ ၁၁၉.၅၀ အထိရောက်ရှိခဲ့ပြီး ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လနောက်ပိုင်း အမြင့်ဆုံးအဆင့်ဖြစ်သည်။

Ref: bbc.com
ယနေ့ခေတ်

Sharing is Caring:

Facebook 0

Copy 0

Twitter 0

More

Sharing is Caring:

Facebook 0

Copy 0

Twitter 0

Pinterest 0